[vc_row unlock_row_content=”yes” row_height_percent=”0″ override_padding=”yes” h_padding=”5″ top_padding=”2″ bottom_padding=”3″ overlay_alpha=”50″ gutter_size=”3″ column_width_percent=”100″ shift_y=”0″ z_index=”0″ uncode_shortcode_id=”117946″][vc_column column_width_percent=”100″ gutter_size=”3″ overlay_alpha=”50″ shift_x=”0″ shift_y=”0″ shift_y_down=”0″ z_index=”0″ medium_width=”0″ mobile_width=”0″ width=”1\/1″ uncode_shortcode_id=”202081″][vc_column_text uncode_shortcode_id=”199964″]Micha\u0142 Lewandowski<\/strong> jest przewodnicz\u0105cym zarz\u0105du krajowego Og\u00f3lnopolskiego Pracowniczego Zwi\u0105zku Zawodowego Konfederacja Pracy, wchodz\u0105cego w sk\u0142ad Og\u00f3lnopolskiego Porozumienia Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych.<\/p>\n <\/p>\n Chcia\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 od punktu wyj\u015bcia, kt\u00f3rym jest stan prawny funkcjonowania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w Polsce. Jak Pan, jako zwi\u0105zkowiec, ocenia istniej\u0105ce regulacje, czyli przede wszystkim uchwalon\u0105 23 maja 1991 roku ustaw\u0119 o zwi\u0105zkach zawodowych? Co ona zak\u0142ada, jakie s\u0105 jej kluczowe postanowienia i jak zmienia\u0142a si\u0119 w czasie? Jak Pan jako zwi\u0105zkowiec j\u0105 postrzega \u2013 czy ustawa jest przydatna i odpowiada na potrzeby zwi\u0105zk\u00f3w? <\/strong><\/p>\n Micha\u0142 Lewandowski:<\/strong> Swoj\u0105 drog\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 zacz\u0105\u0142em do\u015b\u0107 dawno, bo w 1999 czy 2000 roku, kiedy pojawi\u0142em si\u0119 w Konfederacji Pracy i OPZZ. Wtedy ta ustawa by\u0142a zdecydowanie szersza, dawa\u0142a du\u017co wi\u0119ksze uprawnienia organizacji zwi\u0105zkowej, chocia\u017cby w kontek\u015bcie ochrony przedstawicieli jej zarz\u0105du. Pami\u0119tam czasy, gdy ca\u0142y zarz\u0105d by\u0142 obj\u0119ty szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105 i to jest na pewno to, czego nam w tym momencie brakuje. Teraz ochrona jest uzale\u017cniona od reprezentatywno\u015bci organizacji zwi\u0105zkowej, kt\u00f3r\u0105 osi\u0105ga si\u0119 dopiero po sze\u015bciu miesi\u0105cach, a tak\u017ce od liczebno\u015bci tej organizacji \u2013 kilka decyzji sprawi\u0142o, \u017ce ochrona, kt\u00f3ra daje wi\u0119ksz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 dzia\u0142ania cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, zosta\u0142a ograniczona.<\/p>\n W kontek\u015bcie wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i nowej mo\u017cliwo\u015bci zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych dla os\u00f3b pracuj\u0105cych na bazie um\u00f3w cywilnoprawnych, my jako Konfederacja Pracy zawsze mieli\u015bmy w statucie swoisty wytrych, kt\u00f3ry pozwala\u0142 nam zrzesza\u0107 r\u00f3wnie\u017c takich pracownik\u00f3w. Opr\u00f3cz organizacji zak\u0142adowej i organizacji mi\u0119dzyzak\u0142adowej mamy przewidzian\u0105 formu\u0142\u0119 o nazwie organizacja \u015brodowiskowa i w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b przez lata starali\u015bmy si\u0119 zrzesza\u0107 osoby, kt\u00f3re nie by\u0142y zatrudnione na umowach o prac\u0119, lecz w oparciu o r\u00f3\u017cne specyficzne formy, kt\u00f3re w mi\u0119dzyczasie si\u0119 w Polsce pojawi\u0142y i upowszechni\u0142y. Dla nas wi\u0119c nie by\u0142o to prze\u0142omowe orzeczenie \u2013 te zmiany w ustawie o zwi\u0105zkach zawodowych chyba nie przynios\u0142y a\u017c tak spektakularnych efekt\u00f3w, jakich si\u0119 spodziewano. Pracownicy zatrudnieni w oparciu o umowy cywilnoprawne nie zacz\u0119li si\u0119 gremialnie zapisywa\u0107 do organizacji zwi\u0105zkowych, a z drugiej strony, jak wspomnia\u0142em, mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich zrzeszania istnia\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej. W ramach organizacji \u015brodowiskowych zrzeszali\u015bmy swego czasu np. przewo\u017anik\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3rzy pracowali w g\u0142\u00f3wnej mierze na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych albo na wymuszonym samozatrudnieniu. Mieli\u015bmy kilka organizacji zrzeszaj\u0105cych student\u00f3w, a tak\u017ce organizacj\u0119, kt\u00f3ra zrzesza\u0142a ludzi zajmuj\u0105cych si\u0119 sprowadzaniem do Polski samochod\u00f3w zza zachodniej granicy, tak zwanych laweciarzy. My poniek\u0105d wyprzedzili\u015bmy stanowisko Trybuna\u0142u Konstytucyjnego za pomoc\u0105 praktyki zwi\u0105zkowej.<\/p>\n W teorii w Polsce wygl\u0105da to nie\u017ale \u2013 prawo do zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych jest zagwarantowane w artykule 59 Konstytucji. Wspomniana ustawa, przynajmniej na pierwszy rzut oka, daje do\u015b\u0107 du\u017ce uprawnienia. Problem pojawia si\u0119 chyba z realizacj\u0105 w praktyce. Ale czy sam obowi\u0105zuj\u0105cy stan prawny, w tym r\u00f3wnie\u017c ustawa o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych, jest korzystny dla pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 w Polsce zrzesza\u0107 si\u0119 i dzia\u0142a\u0107 w zwi\u0105zkach? <\/strong><\/p>\n W teorii to nie s\u0105 z\u0142e akty prawne. To, co mo\u017cna wyczyta\u0107 z ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych, te terminy, kt\u00f3re si\u0119 w niej pojawiaj\u0105, s\u0105 raczej satysfakcjonuj\u0105ce. Problem pojawia si\u0119 w momencie realizacji, gdy zderzamy si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 i okazuje si\u0119, \u017ce ten sp\u00f3r nie zostanie rozwi\u0105zany w kilka czy kilkana\u015bcie dni, jak zak\u0142ada ustawa, lecz rozci\u0105ga si\u0119 na miesi\u0105ce, a cz\u0119sto nawet na lata.<\/p>\n W kontek\u015bcie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych wym\u00f3g 10 os\u00f3b niezb\u0119dnych do za\u0142o\u017cenia organizacji zak\u0142adowej sprawia wiele problem\u00f3w w ma\u0142ych firmach. Pozostaje nam oczywi\u015bcie mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania na poziomie organizacji mi\u0119dzyzak\u0142adowej, ale zebranie pracownik\u00f3w z r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w, cz\u0119sto maj\u0105cych zupe\u0142nie odmienne spojrzenie na swoje interesy pracownicze, to kolejny problem. Trzeba pomy\u015ble\u0107 o instytucji przedstawiciela zwi\u0105zkowego, kt\u00f3ra, mam nadziej\u0119, zostanie wdro\u017cona.<\/p>\n W teorii te akty prawne nie s\u0105 z\u0142e i gdyby\u015bmy mieli spo\u0142eczn\u0105 ch\u0119\u0107 i wi\u0119ksze zaanga\u017cowanie \u2013 w sprawy nie tylko pracownicze, ale te\u017c lokalne \u2013 to my\u015bl\u0119, \u017ce funkcjonowa\u0142oby to w miar\u0119 dobrze. Jednak d\u0142ugie lata ukierunkowanej edukacji, promocji postaw bardzo indywidualistycznych, powoduj\u0105, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe s\u0105 w takim, a nie innym punkcie. Z drugiej strony, patrz\u0105c na zaanga\u017cowanie Polak\u00f3w w inne dzia\u0142ania spo\u0142eczne \u2013 na poziomie fundacji czy stowarzysze\u0144 \u2013 organizacje zwi\u0105zkowe i tak si\u0119 jawi\u0105 jako swoisty hegemon, je\u015bli chodzi o zrzeszanie i zaanga\u017cowanie obywatelskie.<\/p>\n Dopytam o kwesti\u0119 dotycz\u0105c\u0105 ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych. Czy satysfakcjonuj\u0105ca jest \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zek musi obecnie przeby\u0107, \u017ceby legalnie odm\u00f3wi\u0107 pracy? Czy tak to powinno wygl\u0105da\u0107 i tylko praktyka nie jest do tego dostosowana, ale mog\u0142oby si\u0119 to dobrze sprawdza\u0107? Ustawodawstwo III RP wyeliminowa\u0142o ju\u017c na pocz\u0105tku nowego ustroju np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 strajk\u00f3w solidarno\u015bciowych. <\/strong><\/p>\n Rozmawiamy nied\u0142ugo po udanym strajku ostrzegawczym w Paroc Polska w Trzemesznie. Tam dosz\u0142o do ogromnego sukcesu, bo 100% za\u0142ogi wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w strajku \u2013 ostrzegawczym, czyli dwugodzinnym, ale uczestniczy\u0142a w tym ca\u0142a za\u0142oga. To jest niestety rzadkie, \u017ce mamy tak dobr\u0105 frekwencj\u0119 na strajku. W og\u00f3le strajk sam w sobie jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re dosy\u0107 negatywnie oddzia\u0142uje te\u017c na samych pracownik\u00f3w. Rzadko spotykam si\u0119 z sytuacj\u0105, kiedy pracownicy rzeczywi\u015bcie d\u0105\u017c\u0105 do takiego rozwi\u0105zania. Z naszych ponad dwudziestoletnich do\u015bwiadcze\u0144 zawsze doradzamy drog\u0119 konsensusu i porozumienia ze stron\u0105 pracodawcy \u2013 koniec ko\u0144c\u00f3w cz\u0119sto jest to bardziej efektywne ni\u017c bardzo skrajne dzia\u0142anie, jakim jest strajk. Sama ustawa o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych i te terminy, kt\u00f3re s\u0105 w niej uj\u0119te \u2013 gdyby da\u0142o si\u0119 w praktyce stosowa\u0107 j\u0105 w literalny spos\u00f3b \u2013 oznacza\u0142yby, \u017ce doprowadzenie do strajku nie jest a\u017c tak utrudnione, szczeg\u00f3lnie do strajku ostrzegawczego, kt\u00f3ry daje pracodawcy jasny sygna\u0142, tak jak w przypadku Paroca, \u017ce ma przed sob\u0105 zdeterminowan\u0105 i zjednoczon\u0105 za\u0142og\u0119.<\/p>\n Czy problematyczny jest zakaz strajk\u00f3w solidarno\u015bciowych? Patrz\u0105c z punktu widzenia Konfederacji Pracy, zwi\u0105zku, kt\u00f3ry jest mi\u0119dzybran\u017cowy, uwzgl\u0119dniaj\u0105c przy tym do\u015b\u0107 specyficzn\u0105 struktur\u0119 OPZZ, czyli centrali bardzo bran\u017cowej, a tak\u017ce nasze do\u015bwiadczenia w wielu r\u00f3\u017cnych sektorach, widzimy, \u017ce organizacje zazwyczaj skupiaj\u0105 si\u0119 na sobie, na swoich problemach. Zauwa\u017camy zdecydowanie za ma\u0142o solidarno\u015bci mi\u0119dzyzwi\u0105zkowej. Prawo nie zabrania organizowania pikiet czy protest\u00f3w na znak solidarno\u015bci z innymi strajkuj\u0105cymi pracownikami. Nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby to by\u0142o a\u017c tak problematyczne, je\u015bli chodzi o bie\u017c\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Strajk jest ostateczn\u0105 form\u0105 konfrontacji z pracodawc\u0105, a w naszych bie\u017c\u0105cych, codziennych zadaniach widzimy wiele innych \u2013 my\u015bl\u0119, \u017ce istotniejszych \u2013 przejaw\u00f3w bardzo du\u017cej nier\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105 i pracodawc\u0105. Chocia\u017cby udzia\u0142 po drugiej stronie sto\u0142u wyspecjalizowanych kancelarii z zakresu prawa pracy w kontrze do naszych zwi\u0105zkowc\u00f3w, kt\u00f3rych oczywi\u015bcie staramy si\u0119 szkoli\u0107 i pomaga\u0107 im w bie\u017c\u0105cym funkcjonowaniu \u2013 ale jest to jednak niesymetryczno\u015b\u0107 bardzo zauwa\u017calna, budowana na du\u017cej nier\u00f3wno\u015bci kapita\u0142u obu stron. Mamy na co dzie\u0144 mn\u00f3stwo problem\u00f3w z opieszale dzia\u0142aj\u0105c\u0105 Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0105 Pracy, co oczywi\u015bcie wynika r\u00f3wnie\u017c z niedoinwestowania tej instytucji, ale zauwa\u017camy te\u017c unikanie przez PIP podejmowania niekt\u00f3rych temat\u00f3w pracowniczych. Zderzamy si\u0119 z okrojonym s\u0105downictwem pracy, gdzie sprawy pracownicze trwaj\u0105 d\u0142ugie lata, a cz\u0119sto nie rozpoczynaj\u0105 si\u0119 przed up\u0142ywem roku. W kontek\u015bcie utrudnie\u0144 budowania silnych organizacji zwi\u0105zkowych wci\u0105\u017c borykamy si\u0119 z kolei z problemem tzw. pasa\u017cera na gap\u0119 \u2013 czyli niech\u0119ci do zapisywania si\u0119 do zwi\u0105zk\u00f3w przez pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy i tak korzystaj\u0105 na zmianach wywalczonych przez zwi\u0105zek zawodowy.<\/p>\n W jednej z rozm\u00f3w przeprowadzanych na potrzeby naszej inicjatywy spotka\u0142em si\u0119 z opini\u0105, \u017ce sam wym\u00f3g frekwencji w referendum strajkowym, pozornie oczywisty, bo taka decyzja powinna mie\u0107 mo\u017cliwie szerok\u0105 demokratyczn\u0105 legitymacj\u0119, te\u017c jest problematyczny, gdy\u017c ludzi trudno zebra\u0107 razem. Ju\u017c na tym etapie ta \u0142adna teoria troch\u0119 si\u0119 zderza z nieweso\u0142\u0105 praktyk\u0105, gdzie pracodawca sabotuje referendum, czasem np. czysto fizycznie, nie pozwalaj\u0105c wystawia\u0107 w zak\u0142adzie urn na g\u0142osy. Czy tak jest? <\/strong><\/p>\n Referendum strajkowe jest bardzo utrudnione w obecnej, popandemicznej czy jeszcze pandemicznej sytuacji. To, \u017ce my jeste\u015bmy w stanie to zrobi\u0107 w formie elektronicznej, nie jest w \u017caden spos\u00f3b wiarygodne na przyk\u0142ad dla s\u0105du, kt\u00f3ry ewentualnie by to weryfikowa\u0142. Jednak powt\u00f3rz\u0119, \u017ce strajk sam w sobie jest sytuacj\u0105 tak skrajn\u0105 i tak stosunkowo rzadko u\u017cywanym narz\u0119dziem, je\u015bli chodzi o codzienn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105, \u017ce w ponad dwudziestoletniej historii Konfederacji Pracy mieli\u015bmy takich sytuacji raptem kilkana\u015bcie. Nie upatrywa\u0142bym tutaj najwi\u0119kszego utrudnienia dla dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej, bo ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 na poziomie podstawowym, na poziomie organizacji zwi\u0105zkowych, to na dobr\u0105 spraw\u0119 mn\u00f3stwo innej pracy \u2013 cho\u0107by prawniczej, jak np. analizy regulamin\u00f3w pracy i wynagradzania, wp\u0142ywu na pracodawc\u0119 i zmian niekorzystnych zapis\u00f3w. A je\u015bli mamy zdeterminowan\u0105 za\u0142og\u0119, kt\u00f3ra chce zrobi\u0107 strajk, to, jak wida\u0107 na przyk\u0142adzie firmy Paroc, da si\u0119 to przeprowadzi\u0107. Zwi\u0105zkowcy z Paroca przeprowadzili nawet referendum strajkowe, kt\u00f3rego nie musieli przeprowadza\u0107, bo strajk by\u0142 tylko ostrzegawczy. Natomiast w ten spos\u00f3b pokazali demokratyczne umocowanie swoich dzia\u0142a\u0144, a tak\u017ce prze\u0107wiczyli ten mechanizm przed w\u0142a\u015bciwym strajkiem. Spotkali si\u0119 oczywi\u015bcie z negatywnymi reakcjami ze strony pracodawcy, co te\u017c jest cenn\u0105, praktyczn\u0105 lekcj\u0105 przed ewentualnym kolejnym etapem. Strajk jest bardzo spektakularnym zwie\u0144czeniem dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej, natomiast to naprawd\u0119 rzadka sprawa i sami pracownicy niech\u0119tnie d\u0105\u017c\u0105 do strajku \u2013 b\u0119d\u0105c \u015bwiadomymi i odpowiedzialnymi za firm\u0119, w kt\u00f3rej pracuj\u0105. Zazwyczaj stroni\u0105 od takich decyzji.<\/p>\n Mamy ustaw\u0119 o Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego, kt\u00f3ra w 2015 roku zast\u0105pi\u0142a ustaw\u0119 o Komisji Tr\u00f3jstronnej. Konfederacja Pracy nale\u017cy do struktur OPZZ, jednej z trzech zasiadaj\u0105cych w Radzie central zwi\u0105zkowych. Co mo\u017cna o tym powiedzie\u0107 \u2013 o samej ustawie i tej prawnej roli dialogu spo\u0142ecznego, jaka jest w niej przewidziana? Czemu ma on s\u0142u\u017cy\u0107, jak to wygl\u0105da z perspektywy Pana, OPZZ, innych zwi\u0105zk\u00f3w? Czy to si\u0119 sprawdza? R\u00f3wnie\u017c w por\u00f3wnaniu z Komisj\u0105 Tr\u00f3jstronn\u0105, na czym polega\u0142a ta zmiana?<\/strong><\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142a dobra i istotna zmiana, a RDS rzeczywi\u015bcie pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142a w spos\u00f3b dla nas satysfakcjonuj\u0105cy. Z czasem jej rola zacz\u0119\u0142a by\u0107 marginalizowana. Wydaje mi si\u0119, \u017ce istotnym brakiem, je\u015bli chodzi o RDS, jest niemo\u017cno\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego wyst\u0105pienia z inicjatyw\u0105 ustawodawcz\u0105. Wiem oczywi\u015bcie, \u017ce obecnie to jest konstytucyjnie niedopuszczalne, natomiast z pewno\u015bci\u0105 istnieje szansa, aby te zapisy konstytucyjne w jaki\u015b w miar\u0119 klarowny spos\u00f3b obej\u015b\u0107, na przyk\u0142ad i\u015b\u0107 w takim kierunku, \u017ce inicjatywa ustawodawcza z RDS by\u0142aby automatycznie kierowana pod g\u0142osowanie parlamentarne czy te\u017c by\u0142by do jej zg\u0142oszenia jako projektu ustawy zobligowany na przyk\u0142ad Prezes Rady Ministr\u00f3w. To jest co\u015b, czego na pewno RDS-owi brakuje i by\u0142oby to uwie\u0144czenie sensowno\u015bci funkcjonowania takiego cia\u0142a. Od d\u0142u\u017cszego czasu RDS funkcjonowa\u0142 coraz s\u0142abiej, te obroty si\u0119 zwalnia\u0142y. Uczestniczy\u0142em przez d\u0142ugi czas w pracach zespo\u0142u do spraw rozwoju dialogu spo\u0142ecznego. Doskwiera\u0142 mi tam ma\u0142y wp\u0142yw na to, co faktycznie stanie si\u0119 z aktami prawnymi. Spotykali\u015bmy si\u0119 i mieli\u015bmy mn\u00f3stwo sensownych, dobrych pomys\u0142\u00f3w, ale w pewnym momencie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce nie bardzo si\u0119 to przek\u0142ada na to, co faktycznie p\u00f3\u017aniej jest przedstawiane i przyjmowane w Sejmie. My\u015bl\u0119, \u017ce dla wi\u0119kszej skuteczno\u015bci RDS-u potrzebna jest jedno\u015b\u0107 partner\u00f3w spo\u0142ecznych \u2013 mam na my\u015bli stron\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 i pracodawc\u00f3w. \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d za mocno skr\u0119ci\u0142a w stron\u0119 prorz\u0105dow\u0105, natomiast je\u015bli nie mamy tej jednolito\u015bci po stronie trzech central zwi\u0105zkowych, to jeste\u015bmy partnerem, kt\u00f3ry ma mniejszy wp\u0142yw na to, co si\u0119 wydarzy w kontek\u015bcie naszych \u2013 zwi\u0105zkowych czy spo\u0142ecznie dla nas istotnych \u2013 ustaw. One nie zawsze by\u0142y konsultowane ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105 w taki spos\u00f3b, jakiego by\u015bmy oczekiwali. Je\u015bli mamy wsp\u00f3lne stanowisko central, to mamy te\u017c zdecydowanie silniejsz\u0105 pozycj\u0119. Upolitycznienie central zwi\u0105zkowych zdecydowanie nam nie s\u0142u\u017cy.<\/p>\n Podobno zwi\u0105zki by\u0142y troch\u0119 niezadowolone z trybu, w kt\u00f3rym og\u0142oszono podwy\u017cki p\u0142acy minimalnej \u2013 to, \u017ce nie by\u0142y z nimi konsultowane i nie wynika\u0142o z prowadzonego dialogu. <\/strong><\/p>\n Z drugiej strony trudno si\u0119 z tego nie cieszy\u0107 \u2013 mieli\u015bmy skokow\u0105 podwy\u017ck\u0119 p\u0142acy minimalnej. Faktycznie rz\u0105d czy PiS, m\u00f3wi\u0105c ju\u017c zupe\u0142nie wprost, ogra\u0142 tutaj partner\u00f3w spo\u0142ecznych czy te\u017c zwi\u0105zki zawodowe, kt\u00f3re zawsze by\u0142y organizacjami d\u0105\u017c\u0105cymi do podwy\u017cszenia p\u0142acy minimalnej. Ja z tej decyzji by\u0142em bardzo zadowolony \u2013 my\u015bl\u0119, \u017ce podobnie jak ca\u0142a rzesza pracownik\u00f3w, kt\u00f3ra do tej pory zarabia\u0142a bardzo ma\u0142e pieni\u0105dze. Wreszcie odczuli podwy\u017ck\u0119 p\u0142acy minimalnej. Wzrosty stawek wprowadzane wcze\u015bniej by\u0142y \u015bmiesznie niskie i na dobr\u0105 spraw\u0119 pomijalne w bie\u017c\u0105cym \u017cyciu, w bie\u017c\u0105cej konsumpcji. Szkoda, \u017ce PiS wycofa\u0142 si\u0119 z tych obietnic, kt\u00f3re z\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie p\u0142acy minimalnej i wzrost jest aktualnie mniejszy ni\u017c zak\u0142adany. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce nak\u0142ada si\u0119 na to sytuacja zwi\u0105zana z koronawirusem, kt\u00f3rej nikt nie przewidywa\u0142, natomiast z punktu widzenia mojego czy OPZZ p\u0142aca minimalna powinna rosn\u0105\u0107 w tym momencie w dalszym ci\u0105gu, najlepiej w pierwotnie przyj\u0119ty spos\u00f3b. Konsumpcja bie\u017c\u0105ca b\u0119dzie nam zapewnia\u0142a stabilizacj\u0119 gospodarki \u2013 te pieni\u0105dze przecie\u017c do nas w pewien spos\u00f3b wr\u00f3c\u0105. Trudno natomiast obra\u017ca\u0107 si\u0119 na PiS za to, \u017ce podwy\u017cszy\u0142 skokowo p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105. Oczywi\u015bcie korzystniej dla zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych by\u0142oby, gdyby\u015bmy to my zaproponowali \u2013 politycznie wygl\u0105da\u0142oby to lepiej. Jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce tutaj najistotniejsze jest to, co dostaj\u0105 pracownicy, a otrzymali oni bardzo du\u017cy wzrost wynagrodze\u0144. Nie ukrywam te\u017c, \u017ce z tym skokowym wzrostem minimalnego wynagrodzenia wi\u0105zali\u015bmy nadzieje na wzrost wynagrodze\u0144 w og\u00f3le, lecz to niestety nie wsz\u0119dzie si\u0119 zadzia\u0142o. Mamy do czynienia ze sp\u0142aszczaniem wynagrodze\u0144, z czym ja osobi\u015bcie nie mam du\u017cego problemu. Wszyscy pracownicy powinni zarabia\u0107 wystarczaj\u0105co du\u017co, aby m\u00f3c spokojnie utrzyma\u0107 siebie i swoje rodziny z wykonywanych etatowo prac i nie musz\u0105c wpada\u0107 w wieloetatowo\u015b\u0107. Natomiast docieraj\u0105 do nas sygna\u0142y, \u017ce to sp\u0142aszczenie wynagrodze\u0144 doskwiera niekt\u00f3rym osobom czy grupom zawodowym. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby nasze wynagrodzenia by\u0142y odpowiednio godne i wysokie, takie g\u0142osy by\u0142yby zdecydowanie rzadsze.<\/p>\n Wspomnia\u0142 Pan o pewnych pomys\u0142ach, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 przedstawione ju\u017c w formie inicjatywy ustawodawczej, chocia\u017c niestety tak si\u0119 nie dzieje. Co to na przyk\u0142ad mog\u0142oby by\u0107? Czy ma Pan te\u017c na my\u015bli co\u015b ju\u017c wynegocjowanego wsp\u00f3lnie przez zwi\u0105zkowc\u00f3w i przedstawicieli pracodawc\u00f3w, na przyk\u0142ad jakie\u015b zmiany w kodeksie pracy? <\/strong><\/p>\n Nie chcia\u0142bym wchodzi\u0107 w szczeg\u00f3\u0142y i konkrety, natomiast sam ten tryb i sama formu\u0142a RDS-u jako instytucji, kt\u00f3ra by\u0142aby w\u0142adna do dokonania takich zmian i dzia\u0142a\u0144, zmieni\u0142oby moim zdaniem usytuowanie RDS i postrzeganie tej instytucji, a tak\u017ce partner\u00f3w spo\u0142ecznych w niej funkcjonuj\u0105cych.<\/p>\n Czy w codziennej dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej maj\u0105 znaczenie akty prawne rz\u0119du ni\u017cszego ni\u017c ustawa, np. rozporz\u0105dzenia ministerialne? Czy one istniej\u0105 i jako\u015b si\u0119 licz\u0105? <\/strong><\/p>\n Oczywi\u015bcie, jest ich mn\u00f3stwo. W naszym przypadku wynika to ze specyfiki Konfederacji Pracy, czyli tego, \u017ce funkcjonujemy w bardzo szerokim spektrum zak\u0142ad\u00f3w pracy i bran\u017c. Dzia\u0142amy na przyk\u0142ad w Sanepidzie, gdzie zderzali\u015bmy si\u0119 chocia\u017cby w kt\u00f3rej\u015b z fal koronawirusa z aktami ni\u017cszego rz\u0119du, kt\u00f3re dotyczy\u0142y bezpo\u015brednio pracownik\u00f3w Sanepidu \u2013 ich wynagradzania, ich czasu pracy, funkcjonowania, r\u00f3wnie\u017c pewnych zmian, kt\u00f3re zachodzi\u0142y na poziomie Sanepidu do\u015b\u0107 szybko w kontek\u015bcie wprowadzania \u00a0systemu elektronicznego, na kt\u00f3rym oni dzia\u0142ali. Wpi\u0119cia pracownik\u00f3w w ten system \u2013 a z naszej perspektywy ochrony ich prywatno\u015bci. Mamy te\u017c na przyk\u0142ad organizacj\u0119, kt\u00f3ra funkcjonuje w stra\u017cy miejskiej \u2013 stykamy si\u0119 tam z aktem prawnym dotycz\u0105cym wy\u0142\u0105cznie tego sektora. Zrzeszamy krupier\u00f3w kasyn, kt\u00f3rzy z kolei borykaj\u0105 si\u0119 z przepisami obliguj\u0105cymi ich do zdawania cyklicznych egzamin\u00f3w, co powoduje, \u017ce wykorzystuj\u0105 do tego swoje urlopy \u2013 nie jest to w \u017caden spos\u00f3b odzwierciedlone w dniach wolnych, kt\u00f3rych powinien udziela\u0107 im pracodawca. Mamy organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 w lotniczym pogotowiu ratunkowym, tam z kolei stykamy si\u0119 z mn\u00f3stwem przepis\u00f3w, kt\u00f3re dotycz\u0105 bezpo\u015brednio za\u0142\u00f3g helikopter\u00f3w, konkretnych procedur, kt\u00f3re nad nimi ci\u0105\u017c\u0105 i kt\u00f3re oni musz\u0105 spe\u0142ni\u0107. Do tego dochodz\u0105 wszelkie przepisy dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy.<\/p>\n Jest tego mn\u00f3stwo \u2013 ustawa o zwi\u0105zkach zawodowych to tylko punkt wyj\u015bcia, wraz z Kodeksem Pracy. Natomiast ka\u017cdy sektor, ka\u017cda bran\u017ca maj\u0105 swoj\u0105 specyfik\u0119 i tych przepis\u00f3w jest naprawd\u0119 bardzo du\u017co. W zale\u017cno\u015bci od tego, co dzieje si\u0119 na poziomie danego zak\u0142adu pracy, tam interweniujemy i w takich przepisach musimy si\u0119 porusza\u0107.<\/p>\n A czy jakie\u015b znaczenie dla zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych maj\u0105 akty prawa mi\u0119dzynarodowego? Cho\u0107by na zasadzie powo\u0142ywania si\u0119 na nie w s\u0105dach przy pewnych sprawach, jako dodatkowej argumentacji? Mam tutaj na my\u015bli dyrektywy i rozporz\u0105dzenia unijne, ale tak\u017ce rezolucje, konwencje i zalecenia Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy. Czy to dla zwi\u0105zk\u00f3w stanowi pewn\u0105 r\u0119kojmi\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 chocia\u017c troch\u0119 skuteczniej? <\/strong><\/p>\n R\u0119kojmi niestety nie stanowi\u0105; oczywi\u015bcie u\u017cywamy tej argumentacji w ka\u017cdym momencie, gdy jest ona potrzebna, jednak najistotniejsze, najbardziej namacalne s\u0105 uregulowania na poziomie krajowym. Zreszt\u0105 w og\u00f3le prawo pracy jest tak\u0105 specyficzn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 prawa, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy odczytywa\u0107 przynajmniej dwojako, wi\u0119c nasza argumentacja zwi\u0105zkowa zazwyczaj zderza si\u0119 z kontrargumentacj\u0105 pracodawcy \u2013 kt\u00f3ra wed\u0142ug niego z kolei te\u017c jest oparta na jakich\u015b w miar\u0119 racjonalnych przes\u0142ankach. Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce to, co mamy spisane na poziomie krajowych akt\u00f3w prawnych, jeste\u015bmy rzeczywi\u015bcie w stanie wyegzekwowa\u0107. Wszelkie inne akty prawne oczywi\u015bcie s\u0105 przez nas u\u017cywane, natomiast nie stanowi\u0105 niestety \u017cadnej gwarancji sukcesu.<\/p>\n Czy m\u00f3g\u0142by Pan przyk\u0142adowo wymieni\u0107 w\u0142a\u015bnie co\u015b takiego, co czasem si\u0119 pojawia w tym kontek\u015bcie, je\u015bli chodzi o zagraniczne \u017ar\u00f3d\u0142a prawa? <\/strong><\/p>\n Powo\u0142ujemy si\u0119 w przypadku spor\u00f3w z pracodawc\u0105 na uregulowania Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy. To s\u0105 chocia\u017cby te kwestie, kt\u00f3re Polska przyj\u0119\u0142a ju\u017c lata temu w ramach ratyfikowania konwencji. Natomiast s\u0105 to zazwyczaj tak og\u00f3lne stwierdzenia, \u017ce niestety nie daj\u0105 rzeczywistej gwarancji sukcesu. Zreszt\u0105 nie trzeba daleko szuka\u0107 \u2013 w naszej konstytucji te\u017c jest mn\u00f3stwo bardzo pi\u0119knie opisanych kwestii, kt\u00f3re, w praktyce, jak sami wiemy, nie funkcjonuj\u0105 tak, jakby\u015bmy sobie tego \u017cyczyli.<\/p>\n Chcia\u0142bym teraz przej\u015b\u0107 do praktyki, codzienno\u015bci funkcjonowania zwi\u0105zk\u00f3w. Zacznijmy mo\u017ce od tego, jak wygl\u0105da funkcjonowanie organizacji zwi\u0105zkowej w pojedynczym zak\u0142adzie pracy, nawet na zupe\u0142nie trywialnych przyk\u0142adach. Jak si\u0119 powo\u0142uje organizacj\u0119, czym ona zajmuje si\u0119 na co dzie\u0144, jakie s\u0105 najcz\u0119\u015bciej za\u0142atwiane sprawy, najcz\u0119stsze problemy, w jaki spos\u00f3b dzia\u0142aj\u0105 osoby oddelegowane do pracy zwi\u0105zkowej, wykorzystuj\u0105ce godziny czy etaty zwi\u0105zkowe? <\/strong><\/p>\n W Konfederacji Pracy zajmuj\u0119 si\u0119 mi\u0119dzy innymi rozwojem i promocj\u0105, bo zanim zacz\u0105\u0142em pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego zarz\u0105du krajowego by\u0142em pracownikiem zwi\u0105zku i zajmowa\u0142em si\u0119 t\u0105 tematyk\u0105. Zajmuj\u0119 si\u0119 ni\u0105 w dalszym ci\u0105gu; pracuj\u0119 na co dzie\u0144 z organizacjami. Zacznijmy od tego, w jaki spos\u00f3b organizacje si\u0119 pojawiaj\u0105, w jaki spos\u00f3b my je organizujemy. Zdecydowanie jeste\u015bmy zdania, \u017ce odg\u00f3rne tworzenie organizacji zdaje egzamin rzadko. Potrzeba pracy, pewnego odczekania, aby osoby, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w danej firmie, w og\u00f3le stwierdzi\u0142y, \u017ce maj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 ch\u0119\u0107 dzia\u0142ania w modelu zwi\u0105zkowym. Zjawiaj\u0105 si\u0119 u nas bardzo r\u00f3\u017cni pracownicy i nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce zwi\u0105zkowc\u00f3w ideowych \u2013 przynajmniej na pocz\u0105tku \u2013 jest mniejszy odsetek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 to ludzie, kt\u00f3rzy zjawiaj\u0105 si\u0119, bo zwi\u0105zek zawodowy stanowi narz\u0119dzie daj\u0105ce im mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywu na warunki pracy i p\u0142acy \u2013 to bardzo cz\u0119sta motywacja. Wykorzystuj\u0105 wi\u0119c zwi\u0105zek zawodowy jako narz\u0119dzie do osi\u0105gni\u0119cia pewnych cel\u00f3w \u2013 nie oceniam tego negatywnie, my\u015bl\u0119, \u017ce to jest normalne. \u017byjemy w takim, a nie innym spo\u0142ecze\u0144stwie, zatem trudno oczekiwa\u0107, \u017ce ka\u017cdy b\u0119dzie ideowo podchodzi\u0142 do kwestii funkcjonowania w organizacji zwi\u0105zkowej. Ze wzgl\u0119du na charakter lidera czy te\u017c jego wewn\u0119trzne motywacje, ta organizacja r\u00f3\u017cnie si\u0119 rozwija i w r\u00f3\u017cnych kierunkach zmierza.<\/p>\n 10 os\u00f3b to minimum, kt\u00f3re tworzy organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 i to te\u017c jest czasem trudny do zrealizowania wym\u00f3g ustawowy, a tego przeskoczy\u0107 nie mo\u017cemy. Oczywi\u015bcie, jak m\u00f3wi\u0142em, s\u0105 organizacje \u015brodowiskowe, kt\u00f3re w pewien spos\u00f3b u\u0142atwiaj\u0105 nam wyj\u015bcie do pracownik\u00f3w funkcjonuj\u0105cych poza umowami o prac\u0119. S\u0105 te\u017c organizacje mi\u0119dzyzak\u0142adowe, ale chyba najbardziej efektywn\u0105 struktur\u0105 w dalszym ci\u0105gu pozostaje zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa, bo pozwala si\u0119 skupi\u0107 ludziom na bie\u017c\u0105cych sprawach swojego miejsca pracy.<\/p>\n Pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zku w danym miejscu to zawsze wyst\u0105pienie o wszelkie wewn\u0119trzne dokumenty prawa pracy, czyli regulamin wynagradzania i premiowania, regulamin pracy i wszelkie inne akty prawne, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na poziomie firmy. Bazuj\u0105c na tym, analizujemy to wsp\u00f3lnie z organizacjami, staramy si\u0119 wy\u0142apa\u0107 punkty, kt\u00f3re s\u0105 dla pracownik\u00f3w ma\u0142o korzystne. Na tym pierwszym etapie zazwyczaj zalecamy swego rodzaju kwerend\u0119 wewn\u0119trznych przepis\u00f3w, \u017ceby si\u0119 zorientowa\u0107, z czym mamy do czynienia. Cz\u0119sto bowiem jest tak, \u017ce pracownicy, mimo i\u017c pracuj\u0105 w zak\u0142adzie od wielu lat, nie znaj\u0105 tych dokument\u00f3w, mimo \u017ce one przecie\u017c powinny by\u0107 dost\u0119pne dla ka\u017cdego z nich. Wiele zale\u017cy od tego, jak wygl\u0105da pozycja organizacji zwi\u0105zkowej, jak du\u017co pracownik\u00f3w zapisuje si\u0119 do tej organizacji. Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce liczebno\u015b\u0107 daje nam si\u0142\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 szerszego dzia\u0142ania.<\/p>\n Istotne jest to, \u017ce staramy si\u0119 organizowa\u0107 nasze struktury oddolnie, chocia\u017c nie zamykamy si\u0119 na \u017cadn\u0105 inn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 organizowania. Ju\u017c na samym pocz\u0105tku pandemii koronawirusa podj\u0119li\u015bmy uchwa\u0142y, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y zupe\u0142nie zdalne, elektroniczne za\u0142o\u017cenie organizacji zwi\u0105zkowej. Pozwoli\u0142o to w kilku firmach za\u0142o\u017cy\u0107 takie organizacje do\u015b\u0107 szybko, jeszcze przed momentem\u00a0 uzgodnie\u0144 z pracodawc\u0105 w kontek\u015bcie wprowadzanych tarcz antykryzysowych. Odczuli\u015bmy lekki przyrost nowych organizacji zwi\u0105zkowych w czasie w pierwszej fali pandemii.<\/p>\n Staramy si\u0119 wchodzi\u0107 w ka\u017cd\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 organizowania pracownik\u00f3w; wsp\u00f3\u0142pracujemy z Centrum Organizowania Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych. To struktura, kt\u00f3ra funkcjonuje przy UNI Europa, przy UNI Global, czyli europejskich strukturach zwi\u0105zkowych. Bazuj\u0105c na wzorcach anglosaskich i przy wsp\u00f3\u0142pracy z nimi staramy si\u0119 dzia\u0142a\u0107 te\u017c w taki \u2013 bardziej odg\u00f3rny \u2013 spos\u00f3b. Jak wspomnia\u0142em, jest to z mojego do\u015bwiadczenia spos\u00f3b mniej efektywny, bo wy\u0142anianie lider\u00f3w jest ci\u0119\u017ckie, niemniej jest to spos\u00f3b, z kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c korzystamy. Ka\u017cde spektrum mo\u017cliwo\u015bci staramy si\u0119 jako\u015b zagospodarowa\u0107. Tak\u017ce to na poziomie elektronicznym, strony internetowej, Facebooka, Twittera. Wszystkie dokumenty potrzebne do za\u0142o\u017cenia organizacji zwi\u0105zkowych ju\u017c od dawna funkcjonuj\u0105 w formie elektronicznej. Wystarczy klikn\u0105\u0107 i \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 z naszej strony wszystkie niezb\u0119dne dokumenty i w ci\u0105gu jednego dnia za\u0142o\u017cy\u0107 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105. Upraszczamy kwestie biurokratyczne, kt\u00f3re \u2013 nie ma co ukrywa\u0107 \u2013 te\u017c cz\u0119sto kojarz\u0105 ze zwi\u0105zkami zawodowymi. Taki spos\u00f3b funkcjonowania zwi\u0105zku ma te\u017c gorsze strony, bo przez Konfederacj\u0119 Pracy \u201eprzep\u0142ywa\u201d sporo organizacji, kt\u00f3re si\u0119 pojawiaj\u0105 i znikaj\u0105. Mamy m.in. takie, kt\u00f3re zawi\u0105zywa\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dla osi\u0105gni\u0119cia jednego konkretnego celu. Wci\u0105\u017c te\u017c spotykamy si\u0119 z tym, \u017ce pracownicy na dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zwi\u0105zku zawodowym decyduj\u0105 si\u0119 bardzo p\u00f3\u017ano i w takich realiach, kiedy ju\u017c w\u0142a\u015bciwie ci\u0119\u017cko im pom\u00f3c \u2013 w momencie zwolnie\u0144 grupowych czy du\u017cych zmian, \u0142\u0105czenia, przekszta\u0142ce\u0144 na poziomie firm. To te\u017c troch\u0119 bol\u0105czka, \u017ce trafiaj\u0105 do nas organizacje, kt\u00f3re poch\u0142aniaj\u0105 bardzo du\u017co naszego czasu i pracy, a s\u0105 bytem bardzo kr\u00f3tkotrwa\u0142ym.<\/p>\n No w\u0142a\u015bnie: czy g\u0142\u00f3wnym bod\u017acem, kt\u00f3ry popycha pracownik\u00f3w do samoorganizacji zwi\u0105zkowej, jest poczucie pewnej krzywdy i niesprawiedliwo\u015bci albo po prostu problem\u00f3w? Czy jest zazwyczaj tak, \u017ce ludzie widz\u0105, \u017ce co\u015b nie dzia\u0142a tak jak powinno, je\u015bli chodzi o firmow\u0105 polityk\u0119 czy to dotycz\u0105c\u0105 p\u0142ac, czy warunk\u00f3w pracy, czy na przyk\u0142ad sposobu zarz\u0105dzania i to jest ten bodziec? Czy bywaj\u0105 te\u017c inne przyczyny? <\/strong><\/p>\n Na pewno musi by\u0107 jaki\u015b impuls. Tak jak powiedzia\u0142em, ideowi zwi\u0105zkowcy, chc\u0105cy za\u0142o\u017cy\u0107 organizacj\u0119 dlatego, \u017ce maj\u0105 tak\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 potrzeb\u0119, to nik\u0142y odsetek. Natomiast g\u0142\u00f3wnym bod\u017acem jest strach przed zmian\u0105 \u2013 sytuacje, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z fuzjami, zawsze powoduj\u0105cymi zwolnienia pracownik\u00f3w, zwolnienia grupowe, kt\u00f3rych gro\u017aba wisi nad pracownikami. Cz\u0119sto s\u0105 to te\u017c oczywi\u015bcie wynagrodzenia, zdegustowanie tym, w jaki spos\u00f3b ludzie pracuj\u0105 i jak niskie p\u0142ace za to otrzymuj\u0105. Jest to na pewno cz\u0119sty bodziec do za\u0142o\u017cenia organizacji zwi\u0105zkowej, jednak ten najcz\u0119stszy dotyczy chyba bie\u017c\u0105cego strachu. Wygl\u0105da to tak, \u017ce do tej pory by\u0142o w miar\u0119 dobrze, a przynajmniej zno\u015bnie i wszyscy si\u0119 do tego przyzwyczaili\u015bmy, natomiast okazuje si\u0119, \u017ce pracodawca ma plany dotycz\u0105ce zwolnie\u0144, zmian, roszad, fuzji, wi\u0119c widzimy, \u017ce dotychczasowa stabilno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b zachwia\u0107.<\/p>\n M\u00f3wi Pan, \u017ce wynika to przede wszystkim ze strachu przed zmian\u0105 na gorsze. Troch\u0119 zak\u0142ada\u0142em, jak widz\u0119, nie do ko\u0144ca s\u0142usznie, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 te\u017c czasem potrzeba zmiany na lepsze \u2013 ale rozumiem, \u017ce inaczej to wygl\u0105da. A gdy taka organizacja ju\u017c powstanie, to czym si\u0119 zajmuje w takim u\u015brednionym uj\u0119ciu? Na ile w takich warunkach, jakie mamy, wzmacnia ona kolektywny g\u0142os pracownik\u00f3w, np. je\u015bli chodzi o negocjacje p\u0142acowe, zagro\u017cenie zwolnieniami grupowymi czy w przypadku wstawiania si\u0119 za pojedynczymi osobami? Czy w przeci\u0119tnym zak\u0142adzie pracy sytuacja pracownik\u00f3w dzi\u0119ki zwi\u0105zkom jest lepsza? <\/strong><\/p>\n Zawsze sytuacja pracownik\u00f3w jest lepsza, gdy funkcjonuje zwi\u0105zek zawodowy. My to postrzegamy jako narz\u0119dzie, kt\u00f3re pracownicy mog\u0105 wykorzysta\u0107 cho\u0107by do tego, \u017ceby zasi\u0119gn\u0105\u0107 u \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, co si\u0119 w danej sytuacji dzieje. Okazuje si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce strach, kt\u00f3ry powodowa\u0142 za\u0142o\u017cenie organizacji zwi\u0105zkowej, nie mia\u0142 do ko\u0144ca racjonalnych podstaw. Ale zwi\u0105zek by\u0142 potrzebny chocia\u017cby po to, \u017ceby oficjalnie dopyta\u0107 pracodawc\u0119 \u2013 kt\u00f3ry ma ustawowy obowi\u0105zek udzieli\u0107 takich informacji zwi\u0105zkowi, a niekoniecznie musi ich udzieli\u0107 pojedynczemu pracownikowi. I ju\u017c samo to jest atutem organizacji zwi\u0105zkowych, \u017ce daj\u0105 pracownikom t\u0119 informacj\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce ich jako\u015b uspokoi\u0107.<\/p>\n Do nas trafiaj\u0105 cz\u0119sto ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 nadal w g\u0142owie negatywny stereotyp zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Ich wyobra\u017cenia zwi\u0105zkowca to nadal wizja cz\u0142owieka, kt\u00f3ry gdzie\u015b tam pali opony, ma sumiaste w\u0105sy i tak dalej. Na szcz\u0119\u015bcie \u2013 my\u015bl\u0119, \u017ce tak\u017ce za spraw\u0105 naszej pracy \u2013 to si\u0119 zmienia. Stopniowo zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 pracownicy funkcjonuj\u0105cy w du\u017cych korporacjach \u2013 ludzie, kt\u00f3rzy do niedawna omijali zwi\u0105zki szerokim \u0142ukiem. Ich zetkni\u0119cie si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 zwi\u0105zkow\u0105 prezentowan\u0105 przez nas jest takim zderzeniem sprawiaj\u0105cym, \u017ce ten negatywny obraz znika. Swoimi dzia\u0142aniami, nawet umo\u017cliwieniem styczno\u015bci z innymi organizacjami zwi\u0105zkowymi \u2013 bo my\u015bl\u0119, \u017ce mi\u0119dzybran\u017cowo\u015b\u0107 Konfederacji Pracy jest naszym sporym atutem, to, \u017ce \u0142\u0105czymy ludzi z bardzo r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk \u2013 sprawiamy, \u017ce zaczynaj\u0105 my\u015ble\u0107 z biegiem czasu troch\u0119 bardziej spo\u0142ecznie, nie tylko w kontek\u015bcie swojej firmy. Ta idea zwi\u0105zkowa zaczyna do ludzi trafia\u0107 i widz\u0119, \u017ce z takich pocz\u0105tkowych nawet bardzo egoistycznych pobudek cz\u0119sto wychodz\u0105 nam fajne, zaanga\u017cowane organizacje.<\/p>\n Co mo\u017cemy powiedzie\u0107 o dzia\u0142alno\u015bci os\u00f3b oddelegowanych do pracy zwi\u0105zkowej? M\u00f3wi si\u0119 czasami, \u017ce istnieje niebezpiecze\u0144stwo pewnej biurokratyzacji, alienacji op\u0142acanych dzia\u0142aczy od bazy cz\u0142onkowskiej czy wr\u0119cz pr\u00f3b przekupstwa przez pracodawc\u00f3w. Z drugiej strony jednak nawet przeciwnicy biurokratyzacji przyznaj\u0105, \u017ce pomaga ona dzia\u0142a\u0107 du\u017co efektywniej, poniewa\u017c ma si\u0119 \u015brodki i czas, \u017ceby korzysta\u0107 z ekspertyz prawnych itp. <\/strong><\/p>\n R\u00f3\u017cnie to dzia\u0142a w r\u00f3\u017cnych organizacjach. Bardzo cz\u0119sto jest tak, \u017ce pracownicy wcale nie chc\u0105 korzysta\u0107 z oddelegowania zwi\u0105zkowego, bo powoduje to sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej s\u0105 odsuwani od swojego zawodu. A funkcjonowanie na poziomie organizacji zwi\u0105zkowej opiera si\u0119 na kadencyjno\u015bci \u2013 nie jest si\u0119 przewodnicz\u0105cym zwi\u0105zku do ko\u0144ca swojego funkcjonowania w danej firmie, lecz do momentu, gdy zarz\u0105d czy zebranie og\u00f3lne cz\u0142onk\u00f3w organizacji zmieni t\u0119 decyzj\u0119. Ona mo\u017ce by\u0107 te\u017c zmieniona w trakcie trwania kadencji, wi\u0119c tu nie ma stabilno\u015bci, kt\u00f3ra powodowa\u0142aby, \u017ce ludzie ch\u0119tnie si\u0119 decyduj\u0105 na to oddelegowanie. Stoj\u0119 na stanowisku, \u017ce godziny zwi\u0105zkowe \u2013 bo do 150 cz\u0142onk\u00f3w w organizacji zak\u0142adowej przys\u0142uguj\u0105 godziny, a nie etaty zwi\u0105zkowe \u2013 mog\u0105 by\u0107 dzielone na poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du i my zazwyczaj zalecamy i\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie w tym kierunku, \u017ceby nie cedowa\u0107 wszystkiego na jedn\u0105 osob\u0119. Tym bardziej, \u017ce na poziomie Konfederacji Pracy nie jest wcale tak, \u017ce przewodnicz\u0105cy jest najwa\u017cniejszy. Jest oczywi\u015bcie osob\u0105 istotn\u0105, reprezentuj\u0105c\u0105 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, ale decyzyjno\u015b\u0107 jest kolegialna, to zarz\u0105d jest struktur\u0105, kt\u00f3ra podejmuje decyzje. By\u0142oby \u015bwietnie \u2013 co niestety nie jest oczywiste \u2013 gdyby w to, co si\u0119 dzieje na poziomie organizacji zak\u0142adowej anga\u017cowa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej os\u00f3b ni\u017c tylko jedna. To nawet nie musz\u0105 by\u0107 cz\u0142onkowie zarz\u0105du, lecz np. osoby upowa\u017cnione do pewnych czynno\u015bci z ramienia organizacji zwi\u0105zkowej. To te\u017c jest istotne, \u017ce godziny zwi\u0105zkowe s\u0105 czym\u015b, co mo\u017ce by\u0107 spo\u017cytkowane przez rozmaite osoby, kt\u00f3re anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. To mog\u0105 by\u0107 np. negocjacje funduszu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych czy jakichkolwiek innych spraw na poziomie wewn\u0119trznego prawa pracy. Z drugiej strony tam, gdzie mamy du\u017ce organizacje zwi\u0105zkowe, zrzeszaj\u0105ce kilkaset os\u00f3b, tej pracy jest naprawd\u0119 bardzo du\u017co. Je\u015bli komu\u015b si\u0119 wydaje, \u017ce godziny zwi\u0105zkowe to co\u015b, co zwi\u0105zkowcom spada z nieba i oni s\u0105 po prostu zwolnieni z pracy zawodowej, to jest to zupe\u0142na nieprawda. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa poch\u0142ania cz\u0119sto o wiele wi\u0119cej czasu ni\u017c to, co ustawodawca przewidzia\u0142 w postaci godzin zwi\u0105zkowych. To cz\u0119sto bardzo du\u017ce po\u015bwi\u0119cenie kosztem czasu wolnego, czasu, kt\u00f3ry powinni\u015bmy sp\u0119dza\u0107 z rodzin\u0105.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o zagro\u017cenie biurokratyzacj\u0105 czy oderwaniem si\u0119 od interes\u00f3w i nastroj\u00f3w os\u00f3b zrzeszonych w zwi\u0105zku, staramy si\u0119 takie sytuacje, je\u015bli s\u0105 do nas zg\u0142aszane, na bie\u017c\u0105co sprawdza\u0107 i analizowa\u0107. Zale\u017cy nam na tym i bardzo tego pilnujemy, \u017ceby Konfederacja Pracy dzia\u0142a\u0142a po to, po co ma dzia\u0142a\u0107 zwi\u0105zek zawodowy. Je\u017celi kt\u00f3rakolwiek ze struktur zwi\u0105zku zmienia si\u0119 w tzw. \u017c\u00f3\u0142t\u0105 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 [\u017c\u00f3\u0142tymi zwi\u0105zkami zawodowymi nazywano w historii ruchu pracowniczego takie struktury, kt\u00f3re przestawa\u0142y wyra\u017ca\u0107 interesy pracownicze i zachowywa\u0142y si\u0119 ugodowo wobec pracodawc\u00f3w lub wr\u0119cz by\u0142y przez nich na r\u00f3\u017cne sposoby ob\u0142askawiane czy korumpowane \u2013 przyp. redakcji], staramy si\u0119 to oczywi\u015bcie od razu ukr\u00f3ca\u0107, reagujemy te\u017c na sygna\u0142y przesy\u0142ane przez inne organizacje zwi\u0105zkowe.<\/p>\n W neoliberalnej propagandzie antyzwi\u0105zkowej zawsze kreowano mit \u201espasionych\u201d zwi\u0105zkowc\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bwietnie \u017cyj\u0105 za nasze pieni\u0105dze. Pi\u0119\u0107 lat temu partia Nowoczesna wnios\u0142a do sejmu projekt ustawy, kt\u00f3ry znosi\u0142 obowi\u0105zek udost\u0119pniania lokalu organizacji zwi\u0105zkowej przez pracodawc\u0119, a czyni\u0142a to pod has\u0142em, \u017ce zwi\u0105zki powinny by\u0107 od\u0142\u0105czone od tej rzekomej kropl\u00f3wki, z kt\u00f3rej podobno korzystaj\u0105. Czy takie rzeczy \u2013 \u015bci\u0105ganie sk\u0142adek przez pracodawc\u0119, udost\u0119pnianie lokalu \u2013 to s\u0105 znacz\u0105ce u\u0142atwienia, z kt\u00f3rych warto korzysta\u0107? <\/strong><\/p>\n Pracodawca faktycznie, zgodnie z ustaw\u0105, ma udost\u0119pni\u0107 organizacji zwi\u0105zkowej lokal, ale rzeczywisto\u015b\u0107 jest r\u00f3\u017cna. Cz\u0119sto musimy toczy\u0107 wr\u0119cz boje, \u017ceby ten lokal otrzyma\u0107; z drugiej strony nawet je\u015bli organizacja go otrzymuje, to ustawa wcale nie stwierdza, \u017ce to jest udost\u0119pnienie bezp\u0142atne. Cz\u0119sto zderzamy si\u0119 zatem z absurdalnymi sytuacjami, gdy organizacja zwi\u0105zkowa, zrzeszaj\u0105ca kilkunastu czy kilkudziesi\u0119ciu pracownik\u00f3w, ma p\u0142aci\u0107 pracodawcy kilkaset z\u0142otych miesi\u0119cznie, bo taka jest rynkowa stawka najmu. Tych uprawnie\u0144 zwi\u0105zkowych, o kt\u00f3rych czasami s\u0142yszymy z medi\u00f3w, szczeg\u00f3lnie z tych neoliberalnych, na dobr\u0105 spraw\u0119 jest bardzo ma\u0142o i wszystkie z nich pracodawcy s\u0105 w stanie tak utrudni\u0107, \u017ce cz\u0119sto niekt\u00f3re organizacje machaj\u0105 na to r\u0119k\u0105 i radz\u0105 sobie w inny spos\u00f3b. To samo dotyczy zbierania sk\u0142adek przez pracodawc\u0119. Z jednej strony to u\u0142atwienie \u2013 jest to pomocne dla organizacji zwi\u0105zkowej, bo rzeczywi\u015bcie spada z g\u0142owy konkretnym osobom, np. skarbnikowi. Natomiast \u017ceby do tego doprowadzi\u0107, warto mie\u0107 ju\u017c mocn\u0105 pozycj\u0119 w zak\u0142adzie pracy, bo lista zwi\u0105zkowc\u00f3w trafiaj\u0105ca do kadr, kt\u00f3re potr\u0105caj\u0105 t\u0119 sk\u0142adk\u0119, prawdopodobnie trafi tak\u017ce do pracodawcy. A ten przy jakichkolwiek zwolnieniach mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 takim, a nie innym kluczem, wyznaczaj\u0105c osoby do zako\u0144czenia pracy w danej firmie na podstawie ich przynale\u017cno\u015bci zwi\u0105zkowej. Z takimi sytuacjami mieli\u015bmy wiele razy do czynienia. Na pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci zdecydowanie wi\u0119c odradzamy takie pomys\u0142y jak \u015bci\u0105ganie sk\u0142adki przy pomocy pracodawcy, bo w tym przypadku podajemy de facto pe\u0142n\u0105 list\u0119 zaanga\u017cowanych w dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zku os\u00f3b i bardzo cz\u0119sto w efekcie wystawiamy je \u2013 m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie \u2013 na odstrza\u0142.<\/p>\n Ryszard Petru przedstawia\u0142 to wtedy jako wielki przywilej, \u017ce zwi\u0105zki nie musz\u0105 si\u0119 tym zajmowa\u0107, a na biednego pracodawc\u0119 spada taki ci\u0119\u017car. Powiedzieli\u015bmy o pracodawcach \u2013 to jest punkt, kt\u00f3rego nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107. Prawo do dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej jest w Polsce zagwarantowane w konstytucji, ale dobrze wiemy jak to bardzo cz\u0119sto wygl\u0105da\u0142o, \u017ce bezprawnie zwalniano ludzi. Podejrzewam, \u017ce mi\u0119kkich, bardziej subtelnych \u015brodk\u00f3w represji jest jednak wi\u0119cej ni\u017c jawnego \u0142amania prawa, jak zwolnienie za dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Jakie s\u0105 reakcje pracodawc\u00f3w, gdy powstaje i istnieje organizacja zwi\u0105zkowa? Czy ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest utrudniana, czy s\u0105 rzucane k\u0142ody pod nogi? Czy w skrajnych przypadkach dochodzi do zwolnie\u0144 albo innych represji? Z drugiej strony \u2013 czy s\u0105 mo\u017ce znane przyk\u0142ady udanej kooperacji mi\u0119dzy zwi\u0105zkami a pracodawcami, mo\u017ce jakiej\u015b niech\u0119tnej tolerancji? <\/strong><\/p>\n Reakcje s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto odnotowujemy, szczeg\u00f3lnie w strukturach samorz\u0105dowych czy innych podmiotach zale\u017cnych od \u015brodk\u00f3w publicznych, \u017ce dyrektorzy czuj\u0105 si\u0119 \u201eobra\u017ceni\u201d tym, i\u017c zosta\u0142 za\u0142o\u017cony zwi\u0105zek zawodowy… Ostatnio zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z pytaniem o to, dlaczego pracownicy nie poinformowali dyrektor, bo to ona kieruje tu ca\u0142ym zak\u0142adem pracy i to ona by ewentualnie wyda\u0142a \u201epozwolenie\u201d na za\u0142o\u017cenie struktury zwi\u0105zkowej. \u015awiadczy to troch\u0119 o oderwaniu od rzeczywisto\u015bci tych ludzi, a z drugiej strony pokazuje relacje, kt\u00f3re tam panowa\u0142y do tej pory \u2013 jest pani dyrektor, b\u0119d\u0105ca w\u0142adc\u0105 ca\u0142ego przedsi\u0119biorstwa, i s\u0105 pracownicy, kt\u00f3rzy powinni zwraca\u0107 si\u0119 do niej o pozwolenie. Szale\u0144stwo. Z takimi reakcjami mamy do czynienia ostatnio do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Je\u015bli chodzi o prywatne firmy, to tam zazwyczaj odnotowujemy sytuacje, w kt\u00f3rej wida\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa, ustawa o zwi\u0105zkach zawodowych, to co\u015b, co by\u0142o zupe\u0142nie poza obszarem zainteresowania dyrektor\u00f3w czy dzia\u0142u HR. I gdy zwi\u0105zek zawodowy spada im na g\u0142ow\u0119, to jest mn\u00f3stwo pyta\u0144, czasem bardzo prostych i podstawowych. Ale odnotowujemy te\u017c telefony z dzia\u0142\u00f3w HR z pytaniami: c\u00f3\u017c my mamy zrobi\u0107 z tym pismem, bo dostali\u015bmy od pani Iksi\u0144skiej informacj\u0119 o tym, \u017ce powsta\u0142a organizacja zwi\u0105zkowa. Co to znaczy, co ja mam z tym zrobi\u0107, gdzie si\u0119 z tym uda\u0107, czy to nie jest pomy\u0142ka?<\/p>\n W kontek\u015bcie zwolnie\u0144 za dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 na pewno nie s\u0105 to ju\u017c lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te czy dwutysi\u0119czne, kiedy cz\u0119st\u0105 reakcj\u0105 na za\u0142o\u017cenie organizacji zwi\u0105zkowej by\u0142o wyrzucanie z pracy jej dzia\u0142aczy. Obecnie na szcz\u0119\u015bcie odnotowujemy zdecydowanie mniej takich dzia\u0142a\u0144. Cz\u0119sto natomiast odnotowujemy negatywne reakcje pracodawcy w stosunku do lidera czy lider\u00f3w, kt\u00f3rzy wyst\u0119puj\u0105 z informacj\u0105 o powo\u0142aniu organizacji, chocia\u017cby przejawiaj\u0105ce si\u0119 obcinaniem premii czy ingerowaniem w zarobki, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y na sta\u0142ym poziomie, a teraz okazuje si\u0119, \u017ce efektywno\u015b\u0107 tych pracownik\u00f3w nagle zdecydowanie spad\u0142a zdaniem dyrekcji. Takich mi\u0119kkich dzia\u0142a\u0144 jest sporo i to jest katalog dla pracodawcy w\u0142a\u015bciwie niewyczerpywalny. Mo\u017cna pracownika przecie\u017c przenie\u015b\u0107 na inne stanowisko pracy; przed tym nie uchroni nas nawet ochrona zwi\u0105zkowa. Je\u015bli pracodawcy dobrze si\u0119 do tego przygotuj\u0105, to mog\u0105 na trzy miesi\u0105ce przed ko\u0144cem roku i trzy miesi\u0105ce roku przysz\u0142ego przerzuci\u0107 kogo\u015b na p\u00f3\u0142 roku na inne stanowisko pracy, kt\u00f3re b\u0119dzie pracownikowi mocno doskwiera\u0107 i mo\u017ce mu wybije z g\u0142owy te \u201ezwi\u0105zkowe szale\u0144stwa\u201d.<\/p>\n Czy napotykamy na pozytywne reakcje? Tak, cho\u0107 od razu raczej nie. To jest bardzo rzadka sytuacja, \u017ceby zwi\u0105zek zosta\u0142 dobrze przyj\u0119ty przez pracodawc\u0119 zaraz po powstaniu. Mieli\u015bmy kiedy\u015b do\u015b\u0107 specyficzn\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 zawi\u0105zywali pracownicy wy\u017cszych szczebli, czy wr\u0119cz dyrektorzy, b\u0119d\u0105cy oczywi\u015bcie te\u017c pracownikami, ale pe\u0142ni\u0105cy funkcje dyrektor\u00f3w. Tak\u0105 sytuacj\u0119 mieli\u015bmy ju\u017c lata temu na poziomie jednego z market\u00f3w; tam nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to dobrze dla przewodnicz\u0105cego, kt\u00f3ry t\u0119 prac\u0119 straci\u0142, to by\u0142y jeszcze lata, gdy reakcje pracodawc\u00f3w by\u0142y dosy\u0107 ostre. Jest wi\u0119c bardzo r\u00f3\u017cnie. Obecnie dominuje raczej skrywana, ale wyra\u017ana niech\u0119\u0107; staranie odsuni\u0119cia zwi\u0105zku zawodowego od siebie, wyd\u0142u\u017canie czasu odpowiedzi, zbywanie pyta\u0144\u2026 W strukturach korporacyjnych bardzo cz\u0119sto mamy do czynienia z przeci\u0105ganiem takich decyzji, ale te\u017c z wci\u0105ganiem zwi\u0105zk\u00f3w \u2013 przed czym zawsze ostrzegamy pracownik\u00f3w \u2013 w sytuacje ustalania pewnych wewn\u0119trznych zasad funkcjonowania organizacji zwi\u0105zkowej w relacjach z pracodawc\u0105. Z jednej strony jest to przydatne, ale z drugiej mamy przecie\u017c ustaw\u0119 o zwi\u0105zkach, Kodeks Pracy, przepisy og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105ce, kt\u00f3re w zupe\u0142no\u015bci i wystarczaj\u0105co reguluj\u0105 to, w jaki spos\u00f3b zwi\u0105zek funkcjonuje na poziomie zak\u0142adu, jakie ma uprawnienia i obowi\u0105zki. Cz\u0119sto nasi \u015bwie\u017co upieczeni zwi\u0105zkowcy daj\u0105 si\u0119 wci\u0105ga\u0107 w takie specyficzne ustalenia, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 miesi\u0105cami i wtedy gdzie\u015b na bok schodz\u0105 pierwotne za\u0142o\u017cenia, co chcieli\u015bmy zrobi\u0107 dla pracownik\u00f3w, bo teraz ustalamy wewn\u0119trzne zasady naszej komunikacji.<\/p>\n Czyli mo\u017cemy jednak odnotowa\u0107 pewien post\u0119p: kiedy\u015b to by\u0142a brutalna agresja i \u0142amanie prawa, a dzisiaj pracodawcy coraz bardziej godz\u0105 si\u0119 z tym, \u017ce pracownicy maj\u0105 prawo do dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej? <\/strong><\/p>\n Zdecydowanie taki post\u0119p cywilizacyjny nast\u0105pi\u0142 w odniesieniu do cz\u0119\u015bci pracodawc\u00f3w.<\/p>\n Czy ludzie boj\u0105 si\u0119 zapisywa\u0107 do zwi\u0105zk\u00f3w w\u0142a\u015bnie z powodu r\u00f3\u017cnych represji, kt\u00f3re sobie wyobra\u017caj\u0105, nawet je\u015bli to czasami strach na wyrost? <\/strong><\/p>\n Uwa\u017cam, \u017ce to jeden z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce zwi\u0105zki znajduj\u0105 si\u0119 w takiej, a nie innej kondycji. Ludzie si\u0119 boj\u0105, i nie powiedzia\u0142bym, \u017ce to jest strach na wyrost. Nawet je\u015bli w reakcji nie ma zwolnienia z pracy lub zdarza si\u0119 to rzadko, to ryzykujemy odczuwalne obni\u017cenie wynagrodzenia czy przeniesienie do innego miejsca pracy, co powoduje dramatyczn\u0105 sytuacj\u0119, bo nie wiadomo z perspektywy pracownika, co z tym zrobi\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce strach jest ca\u0142y czas widoczny.<\/p>\n Staramy si\u0119 ludzi zupe\u0142nie szczerze informowa\u0107, co ich mo\u017ce spotka\u0107 z powodu dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej. Staramy si\u0119 by\u0107 fair, nie opowiadamy, \u017ce to samo dobro dla pracownika, ale i o tym, \u017ce to mn\u00f3stwo pracy oraz ryzyko. Kultura zarz\u0105dzania jest u nas taka, jaka jest. Partycypacja, udzia\u0142 pracownik\u00f3w w zarz\u0105dzaniu przedsi\u0119biorstwem \u2013 wci\u0105\u017c nie s\u0105 dobrze widziane przez kierownictwa firm. Cho\u0107 z naszej perspektywy zwi\u0105zek zawodowy to instytucja, kt\u00f3ra przez m\u0105drego pracodawc\u0119 mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 dobrze wykorzystana. Chocia\u017cby w kontek\u015bcie zdobycia wiedzy na temat tego, w jaki spos\u00f3b pracownicy postrzegaj\u0105 firm\u0119, czego potrzebuj\u0105, jakie maj\u0105 uwagi, co warto zmieni\u0107 \u2013 niekoniecznie wcale du\u017cym kosztem. To jest co\u015b, czego zarz\u0105dzaj\u0105cy firm\u0105 nie dowiedz\u0105 si\u0119 bez ws\u0142uchania si\u0119 w g\u0142os pracowniczy.<\/p>\n Tak\u0105 sytuacj\u0119 pog\u0142\u0119bia tak\u017ce to, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe ci\u0105gle kojarz\u0105 si\u0119 z minion\u0105 epok\u0105 i ludziom wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 przestarza\u0142ym bytem, kt\u00f3ry niekoniecznie ma szanse funkcjonowa\u0107 w nowoczesnym spo\u0142ecze\u0144stwie. Jest to wypadkowa tego, jak funkcjonujemy od tych 20\u201330 lat, co przekazujemy m\u0142odzie\u017cy na etapie edukacji. Przecie\u017c wychodz\u0105c ze szko\u0142y podstawowej czy \u015bredniej tak istotny partner spo\u0142eczny jest dla wielu ludzi czym\u015b zupe\u0142nie nieznanym. Ludzie ko\u0144cz\u0105 studia i nawet wtedy cz\u0119sto te\u017c nie maj\u0105 zielonego poj\u0119cia, czym jest zwi\u0105zek zawodowy. Zaczynaj\u0105 prac\u0119 i nie wiedz\u0105, co to jest Kodeks Pracy. Do tego dochodz\u0105 umowy \u015bmieciowe, indywidualistyczny styl funkcjonowania…<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c komunikacja organizacji zwi\u0105zkowych nie jest na takim poziomie, na jakim by\u0107 powinna. To te\u017c wynika z wielu czynnik\u00f3w, mi\u0119dzy innymi\u00a0 finansowych.<\/p>\n Powiedzia\u0142 Pan, \u017ce czasami s\u0105 stosowane takie represje jak obni\u017cka wynagrodzenia, przesuni\u0119cie na gorsze stanowisko lub wr\u0119cz do innej miejscowo\u015bci. S\u0142ysza\u0142em o praktyce nieprzed\u0142u\u017cania um\u00f3w na czas okre\u015blony. Prawo zabrania dyskryminacji za dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Czy takie rzeczy bywaj\u0105 przez was zaskar\u017cane w s\u0105dach, gdzie staracie si\u0119 udowodni\u0107, \u017ce to niezas\u0142u\u017cona, niedozwolona dyskryminacja, chocia\u017c oczywi\u015bcie pracodawca b\u0119dzie si\u0119 broni\u0142, \u017ce zachodzi\u0142y racjonalne przes\u0142anki? <\/strong><\/p>\n Zdecydowanie tak \u2013 je\u015bli odnotowujemy takie przypadki, to nie pozostawiamy naszych zwi\u0105zkowc\u00f3w samym sobie. Po to s\u0105 prawnicy \u2013 dzia\u0142 prawny OPZZ i osoby wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z nami. Eksperci z zakresu prawa pracy to bardzo istotna cz\u0119\u015b\u0107 naszego zwi\u0105zku. Oczywi\u015bcie to decyzja pracownika, czy z tak\u0105 spraw\u0105 zwr\u00f3ci si\u0119 do s\u0105du czy te\u017c nie, bo jest to niestety traktowane jako sprawa indywidualna, nie jeste\u015bmy w stanie wyst\u0105pi\u0107 jako organizacja zwi\u0105zkowa z pozwem w interesie danej osoby. Natomiast je\u015bli odnotowujemy takie przypadki, to reagujemy, zawiadamiamy odpowiednie instytucje, oczywi\u015bcie staramy si\u0119 te\u017c wp\u0142yn\u0105\u0107 na te reakcje pracodawcy. Je\u015bli s\u0105 to firmy z kapita\u0142em zagranicznym albo z siedzibami umiejscowionymi w innych pa\u0144stwach, to oczywi\u015bcie staramy si\u0119 kontaktowa\u0107 z naszymi zwi\u0105zkowymi kolegami i kole\u017cankami w tych krajach. Niecz\u0119sto solidarno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa jest mi\u0119dzynarodowa, ale staramy si\u0119 wielorako i wielopoziomowo na takie sytuacje reagowa\u0107 i zapobiega\u0107 im. Droga s\u0105dowa to ostateczno\u015b\u0107, a w polskich realiach jest ona niestety bardzo, bardzo d\u0142ugotrwa\u0142a i wcale niekoniecznie daj\u0105ca stuprocentow\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce to pracownik wygra. S\u0105dy pracy dzia\u0142aj\u0105 naprawd\u0119 bardzo opieszale, wi\u0119c je\u015bli jeste\u015bmy w stanie zmieni\u0107 post\u0119powanie pracodawcy w inny spos\u00f3b, jest to na pewno skuteczniejsze, bardziej efektywne i szybsze. Mamy du\u017co w\u0105tpliwo\u015bci co do niekt\u00f3rych orzecze\u0144, cz\u0119sto pracownicy s\u0105 w s\u0105dach dziwnie traktowani, a s\u0105 przecie\u017c stron\u0105 zdecydowanie s\u0142absz\u0105, bo po drugiej stronie mamy pracodawc\u0119 z wykwalifikowan\u0105 kancelari\u0105 prawn\u0105.<\/p>\n Zapytam o struktur\u0119 i sk\u0142ad osobowy cz\u0142onk\u00f3w waszego zwi\u0105zku. Jakie to s\u0105 zawody? Mo\u017ce istotn\u0105 zmienn\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c geografia? Gdzie w tym wszystkim znajduje si\u0119 Konfederacja Pracy, czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cniacie i jakie jest wasze miejsce w strukturach OPZZ? <\/strong><\/p>\n Pocz\u0105tki Konfederacji Pracy to lata 1999\u20132000 i \u00a0funkcjonowanie w ramach OPZZ jako swego rodzaju dzia\u0142 rozwoju zwi\u0105zku. Taki dzia\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 w \u201eSolidarno\u015bci\u201d i to mia\u0142a by\u0107 w\u0142a\u015bnie odpowied\u017a OPZZ. A tak\u017ce na szersze zjawisko, bo baza zwi\u0105zkowa kurczy\u0142a si\u0119 od d\u0142u\u017cszego czasu i nowo powo\u0142any dzia\u0142 mia\u0142 dociera\u0107 do pracownik\u00f3w do tej pory niezrzeszonych oraz funkcjonowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w tych sektorach, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y nieuzwi\u0105zkowione. Wkr\u00f3tce jednak zmar\u0142 przewodnicz\u0105cy OPZZ J\u00f3zef Wiaderny i stery OPZZ zosta\u0142y przestawione w zupe\u0142nie innym kierunku. My z takiego pupila, nowatorskiej struktury, kt\u00f3ra mia\u0142a zajmowa\u0107 si\u0119 specyficznymi dzia\u0142aniami w ramach OPZZ, stali\u015bmy si\u0119 swego rodzaju niechcianym dzieckiem i z tego dzia\u0142u rozwoju zwi\u0105zku niewiele wynik\u0142o. Chc\u0105c nie chc\u0105c, musieli\u015bmy postawi\u0107 na rozw\u00f3j i na szybkie wej\u015bcie w r\u00f3\u017cne sektory, zar\u00f3wno nieuzwi\u0105zkowione, jak i uzwi\u0105zkowione. W efekcie obecnie ten przekr\u00f3j, je\u015bli chodzi o bran\u017ce, jest w Konfederacji Pracy bardzo du\u017cy. Trzonem s\u0105 pracownicy sektora finansowego \u2013 g\u0142\u00f3wnie pracownicy bank\u00f3w, chocia\u017c zrzeszamy te\u017c na przyk\u0142ad pracownik\u00f3w Providenta gdzie dzia\u0142a bardzo pr\u0119\u017cna organizacja zwi\u0105zkowa. Nie mamy natomiast \u00a0analiz\u00a0 dotycz\u0105cych proporcji uczestnictwa w zwi\u0105zku ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 i wiek. To jest bardzo zale\u017cne od danej bran\u017cy i wynika z jej specyfiki. Na przyk\u0142ad w\u0142a\u015bnie mieli\u015bmy du\u017ce spotkanie mi\u0119dzyzak\u0142adowej organizacji pracownik\u00f3w opieki \u2013 to jest organizacja, kt\u00f3ra obejmuje dzia\u0142aniem kilkana\u015bcie dom\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej, a jest to zaw\u00f3d bardzo mocno sfeminizowany. Z drugiej strony zrzeszamy pracownik\u00f3w Paroca, Toyoty czy Solarisa, zak\u0142ad\u00f3w stricte produkcyjnych, funkcjonuj\u0105cych m.in. w bran\u017cy motoryzacyjnej, wi\u0119c z kolei tam w organizacjach zwi\u0105zkowych mamy zdecydowan\u0105 przewag\u0119 m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n Co do struktury terytorialnej, to Mazowsze jest wojew\u00f3dztwem wiod\u0105cym, je\u015bli chodzi o liczb\u0119 organizacji. Dzieje si\u0119 tak m.in. ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 liczb\u0119 firm, kt\u00f3re tutaj funkcjonuj\u0105, by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c z uwagi na fakt, \u017ce tutaj funkcjonuje zarz\u0105d krajowy zwi\u0105zku. Mamy te\u017c silne struktury w woj. \u015bl\u0105skim, m.in. du\u017c\u0105 organizacj\u0119 w Auchan. Z kolei wojew\u00f3dztwo dolno\u015bl\u0105skie to przyk\u0142ad sukcesu ilo\u015bciowego Konfederacji Pracy, zdecydowanie dobrze uk\u0142ada nam si\u0119 te\u017c wsp\u00f3\u0142praca z tamtejsz\u0105 rad\u0105 wojew\u00f3dzk\u0105 OPZZ. Mamy taki model dzia\u0142ania, \u017ceby nasze terytorialne struktury nie dublowa\u0142y si\u0119 z tym, co ju\u017c funkcjonuje dobrze na poziomie OPZZ. Nie wszystkie rady wojew\u00f3dzkie OPZZ jednak z perspektywy Konfederacji Pracy dzia\u0142aj\u0105 tak, jak by\u015bmy oczekiwali, natomiast wojew\u00f3dztwo dolno\u015bl\u0105skie i przewodnicz\u0105cy Andrzej Otr\u0119ba stanowi\u0105 bardzo pozytywny przyk\u0142ad tego, jak Konfederacja Pracy mo\u017ce wsp\u00f3\u0142gra\u0107 ze struktur\u0105 OPZZ-u \u2013 z obop\u00f3lnymi korzy\u015bciami .<\/p>\n Mimo \u017ce polski ruch zwi\u0105zkowy nie jest bardzo liczny, to wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodny. Co tutaj mo\u017cna powiedzie\u0107, tak\u017ce na poziomie zaanga\u017cowa\u0144 politycznych, ideowych. A tak\u017ce o tak zwanym pluralizmie zwi\u0105zkowym. Wiadomo, \u017ce zwi\u0105zki zawsze troch\u0119 b\u0119d\u0105 ze sob\u0105 konkurowa\u0107, ale spotka\u0142em si\u0119 te\u017c z opini\u0105, \u017ce taka konkurencja jest dobra. Jeden dzia\u0142acz powiedzia\u0142 mi, \u017ce cieszy si\u0119, gdy poza jego organizacj\u0105 jest te\u017c inna i pracownicy maj\u0105 pewien wyb\u00f3r, ale te\u017c gdzie\u015b te organizacje spotykaj\u0105 si\u0119 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105. <\/strong><\/p>\n Patrz\u0105c z perspektywy przewodnicz\u0105cego Konfederacji Pracy, zwi\u0105zku zawodowego, kt\u00f3ry sam jest do\u015b\u0107 specyficzny w OPZZ i dzia\u0142a w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdej bran\u017cy, wchodz\u0105c troch\u0119 w pola dzia\u0142a\u0144 naszych zwi\u0105zkowych kole\u017canek i koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy funkcjonowali tam wcze\u015bniej, powiem, \u017ce pluralizm zwi\u0105zkowy jest jak najbardziej konieczny. Oczywi\u015bcie nie a\u017c tak rozbuchany do absurdalnych sytuacji, jak np. w bran\u017cy g\u00f3rniczej \u2013 czyli kilkunastu albo kilkudziesi\u0119ciu organizacji zwi\u0105zkowych i uzwi\u0105zkowienia na poziomie stu kilkudziesi\u0119ciu procent, bo to rzeczywi\u015bcie p\u00f3\u017aniej utrudnia jakiekolwiek rozmowy. Pe\u0142ni\u0119 te\u017c funkcj\u0119 cz\u0142onka Prezydium OPZZ i z tej perspektywy z kolei widz\u0119, \u017ce im mniej zwi\u0105zk\u00f3w, tym wi\u0119ksza szansa na porozumienie si\u0119 strony pracowniczej. Natomiast zdecydowanie musimy da\u0107 ludziom szans\u0119 wyboru, w jakiej organizacji zwi\u0105zkowej chc\u0105 funkcjonowa\u0107. Z ca\u0142ym szacunkiem dla moich zwi\u0105zkowych kole\u017canek i koleg\u00f3w z OPZZ, cz\u0119\u015b\u0107 z nich funkcjonuje w pewnej formule zwi\u0105zkowej od parudziesi\u0119ciu lat. Organizacje przez nich kierowane wytraci\u0142y pewien impet, tempo i ch\u0119\u0107 rozwoju. Konfederacja Pracy ch\u0119tnie dzia\u0142a w r\u00f3\u017cnych sektorach i stara si\u0119 dociera\u0107 do pracownik\u00f3w tam, gdzie tylko mo\u017ce. Ten wyb\u00f3r na pewno jest konieczny. Pracownik, chc\u0105c za\u0142o\u017cy\u0107 zwi\u0105zek, na pewno te\u017c ocenia, jak ten zwi\u0105zek dzia\u0142a, jaka jest jego aktywno\u015b\u0107, jakie postawy reprezentuje, z kim wsp\u00f3\u0142pracuje, a \u2013 co te\u017c my\u015bl\u0119 bardzo istotne \u2013 z kim nie. To te\u017c jest dla ludzi wa\u017cne. My w zwi\u0105zku z tym, \u017ce obejmujemy tak du\u017cy przekr\u00f3j bran\u017c i tak szerokie spektrum pracownik\u00f3w o bardzo r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach, staramy si\u0119 skupia\u0107 g\u0142\u00f3wnie na przekazie pracowniczym, zwi\u0105zkowym, zostawiaj\u0105c na boku w szczeg\u00f3lno\u015bci tematy \u015bwiatopogl\u0105dowe, kt\u00f3re mog\u0105 nas tylko podzieli\u0107. Mamy ludzi o bardzo r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach, \u00a0g\u0142osuj\u0105cych na r\u00f3\u017cne ugrupowania. OPZZ jest od zawsze kojarzony z t\u0105 nomenklaturow\u0105 lewic\u0105, z SLD. Nie jestem z tego powodu szcz\u0119\u015bliwy, nie ukrywam, \u017ce to nie moja bajka. Ale jako Konfederacja Pracy staramy si\u0119 sta\u0107 raczej z boku. Oczywi\u015bcie, je\u015bli s\u0105 jakie\u015b sensowne ugrupowania, kt\u00f3re wnosz\u0105 kwestie pracownicze do debaty publicznej, to mo\u017cemy si\u0119 wsp\u00f3lnie wspiera\u0107 w tych dzia\u0142aniach. Cho\u0107by partia Razem jest ugrupowaniem, kt\u00f3re faktycznie si\u0119 t\u0105 tematyk\u0105 zajmuje, zreszt\u0105 z jej liderami, Adrianem Zandbergiem czy Marcelin\u0105 Zawisz\u0105, znamy si\u0119 z wcze\u015bniejszych wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144. Natomiast wchodzenie w g\u0142\u0119bsze relacje polityczne staramy si\u0119 omija\u0107 szerokim \u0142ukiem.<\/p>\n Jaki jest wp\u0142yw zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych na rynek pracy i rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105 w Polsce? Czy jest odczuwalny, czy m\u00f3g\u0142by by\u0107 wi\u0119kszy? Jak to osi\u0105gn\u0105\u0107 i za pomoc\u0105 jakich instrument\u00f3w \u2013 zmian prawnych, okre\u015blonych sposob\u00f3w dzia\u0142ania? Jakie mog\u0105 by\u0107 strategie zach\u0119cania do wst\u0119powania do zwi\u0105zk\u00f3w i pozyskiwania nowych cz\u0142onk\u00f3w? <\/strong><\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce wp\u0142yw central zwi\u0105zkowych na rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105 jest stosunkowo du\u017cy. Zwi\u0105zki jako partner spo\u0142eczny uczestnicz\u0105 na ka\u017cdym etapie konstruowania akt\u00f3w prawnych. Oczywi\u015bcie sam udzia\u0142 w procesie konsultacyjnym nie gwarantuje zmian satysfakcjonuj\u0105cych zwi\u0105zki, w dodatku centrale zwi\u0105zkowe nie zawsze m\u00f3wi\u0105 przecie\u017c jednym g\u0142osem.<\/p>\n Z drugiej strony od d\u0142u\u017cszego czasu obserwujemy problemy z w\u0142\u0105czeniem w te etapy konsultacyjne organizacji podstawowych. Pracownicy chc\u0105 pozytywnych dla siebie zmian, ale zdecydowanie zbyt rzadko widz\u0105 sw\u00f3j udzia\u0142 w tych pracach. Mo\u017cliwe, \u017ce wynika to z pewnej s\u0142abo\u015bci struktur podstawowych organizacji zwi\u0105zkowych, tego, w jaki spos\u00f3b zwi\u0105zki funkcjonuj\u0105, ile posiadaj\u0105 \u015brodk\u00f3w. W kontek\u015bcie \u015brodk\u00f3w \u2013 od jakiego\u015b czasu pojawi\u0142a si\u0119 konkurencja na jak najni\u017csz\u0105 sk\u0142adk\u0119 w organizacji zwi\u0105zkowej. To jest polityka bardzo kr\u00f3tkowzroczna, bo niestety \u017cyjemy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym bez \u015brodk\u00f3w finansowych mo\u017cemy zrobi\u0107 niewiele. Trzeba budowa\u0107 silne struktury, kt\u00f3re mog\u0105 odpowiada\u0107 na rzeczywiste wyzwania. Finalnie wi\u0119c spotykamy si\u0119 z tym, \u017ce zak\u0142adowe i mi\u0119dzyzak\u0142adowe organizacje zwi\u0105zkowe niech\u0119tnie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w co\u015b poza swoim zak\u0142adowym poletkiem. Zauwa\u017cam te\u017c pewn\u0105 reakcyjno\u015b\u0107 organizacji zwi\u0105zkowych; zdecydowanie nie ma z naszej strony pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wnosi\u0142yby co\u015b nowego do uregulowa\u0144 dotycz\u0105cych sytuacji pracownik\u00f3w. OPZZ od zawsze skupia si\u0119 na kwestiach emerytalnych \u2013 w tym momencie jest eksponowany temat emerytur sta\u017cowych. Je\u015bli jednak my\u015blimy o rozwoju, je\u017celi chcemy rozwija\u0107 si\u0119 jako organizacja zwi\u0105zkowa, to nie osi\u0105gniemy tego eksponuj\u0105c jedynie czy g\u0142\u00f3wnie kwestie emerytalne. Emeryci mog\u0105 by\u0107 cz\u0142onkami zwi\u0105zku, ale to nie jest ta baza, do kt\u00f3rej powinni\u015bmy dociera\u0107. Nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby to by\u0142 dobry kierunek.<\/p>\n Zdecydowanie powinni\u015bmy k\u0142a\u015b\u0107 jeszcze wi\u0119kszy nacisk na wzrosty wynagrodze\u0144 \u2013 nie tylko pensji minimalnej, ale og\u00f3lnie wynagrodze\u0144 w Polsce, kt\u00f3re s\u0105 w dalszym ci\u0105gu bardzo niskie. Powinni\u015bmy te\u017c d\u0105\u017cy\u0107 do tego, aby wszelkie umowy cywilnoprawne, \u015bmieciowe, te, kt\u00f3re wype\u0142niaj\u0105 wszelkie przes\u0142anki um\u00f3w o prac\u0119, po prostu znika\u0142y \u2013 nie bawi\u0107 si\u0119 w jakie\u015b cywilizowanie tych um\u00f3w, lecz i\u015b\u0107 w kierunku ich wyeliminowania, bo to jest co\u015b bardzo z\u0142ego, co nam si\u0119 przydarzy\u0142o w pewnym momencie historii.<\/p>\n W Konfederacji Pracy staramy si\u0119 te\u017c eksplorowa\u0107 temat pracy platformowej, czyli m.in. firm takich jak Uber, Glovo i tych wszystkich specyficznych i nowych dla nas sytuacji, kiedy to de facto aplikacja staje si\u0119 pracodawc\u0105. Zderzamy si\u0119 w tej sytuacji z gigantycznymi korporacjami, z gigantycznymi pieni\u0119dzmi i lobbingiem, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce mamy mn\u00f3stwo ludzi, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 tak, a nie inaczej \u2013 bez \u017cadnych praw pracowniczych, bez mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z p\u0142atnego zwolnienia lekarskiego, urlopu, bez regulacji w zakresie BHP. I nawet nie do ko\u0144ca zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego, kto tym pracodawc\u0105 faktycznie jest. Od d\u0142u\u017cszego czasu staramy si\u0119 dotrze\u0107 do tych ludzi, bo jest to z dnia na dzie\u0144 coraz wi\u0119ksza \u2013 i znowu \u015bmieciowa \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 rynku pracy. My\u015bl\u0119, \u017ce nowe formy zatrudnienia, zupe\u0142nie pozakodeksowe, to jest co\u015b, w co zwi\u0105zki zawodowe powinny zdecydowanie mocno uderza\u0107 i si\u0119 temu przeciwstawia\u0107. Bo jest to nic innego jak pr\u00f3ba obej\u015bcia wszystkich zdobyczy socjalnych i pracowniczych, kt\u00f3re do tej pory uda\u0142o si\u0119 wywalczy\u0107.<\/p>\n Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 w\u0105tek pracy platformowej i uberyzacji, bo r\u00f3wnie\u017c chcia\u0142em o tym wspomnie\u0107. M\u00f3wi\u0142 Pan o tym, \u017ce zwi\u0105zki by\u0107 mo\u017ce powinny bardziej wychodzi\u0107 z pewnymi inicjatywami do opinii publicznej i jako\u015b urabia\u0107 spo\u0142eczny klimat dla pewnych rzeczy. Tak by\u0142o z r\u00f3wnoleg\u0142ymi dzia\u0142aniami kilku zwi\u0105zk\u00f3w \u2013 du\u017cych i mniejszych \u2013 kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 upowszechni\u0107 termin \u201eumowy \u015bmieciowe\u201d. To by\u0142a realna zmiana; zakorzeni\u0142o si\u0119 to w j\u0119zyku, mimo \u017ce Leszkowi Balcerowiczowi si\u0119 to nie podoba\u0142o. By\u0142 to sukces, powiedzmy, dyskursywny, ale ostatecznie te\u017c polityczny \u2013 zosta\u0142o to u\u015bwiadomione jako problem. <\/strong><\/p>\n Zdecydowanie tak. Musimy stara\u0107 si\u0119 nazywa\u0107 rzeczy po imieniu, bo poziom j\u0119zykowy zbacza od dawna na neoliberalne \u015bcie\u017cki: chocia\u017cby zak\u0142ady pracy nazwane w pewnym momencie \u201efirmami\u201d czy \u201epracodawcy\u201d, kt\u00f3rzy pono\u0107 daj\u0105 nam prac\u0119…<\/p>\n Natomiast na takie dzia\u0142ania trzeba mie\u0107 \u015brodki, a tego zwi\u0105zkom niestety brakuje. Cz\u0119sto spotykam si\u0119 z nieporozumieniami i sytuacjami do\u015b\u0107 komicznymi z mojej perspektywy, gdy ludzie \u2013 nawet funkcjonuj\u0105cy w ramach organizacji zwi\u0105zkowej, nawet w Konfederacji Pracy i to nierzadko ju\u017c od lat \u2013 s\u0105 przekonani, \u017ce dostajemy jakie\u015b pa\u0144stwowe dotacje na dzia\u0142alno\u015b\u0107. A nasze dzia\u0142ania utrzymujemy wy\u0142\u0105cznie ze sk\u0142adek cz\u0142onkowskich i to jest w\u0142a\u015bciwie jedyne, czym dysponujemy. Du\u017ce centrale zwi\u0105zkowe otrzymuj\u0105 \u015brodki tak\u017ce z Rady Dialogu Spo\u0142ecznego, natomiast to nadal nie s\u0105 takie pieni\u0105dze, kt\u00f3rymi dysponuj\u0105 grupy interes\u00f3w z przeciwnej strony barykady. Wyst\u0119puje tu zdecydowana dysproporcja. Warto zreszt\u0105 wspomnie\u0107 o dzia\u0142aniach OPZZ zmierzaj\u0105cych w tym kierunku, \u017ceby sk\u0142adki zwi\u0105zkowe m\u00f3c odlicza\u0107 od podatku, z czego organizacje pracodawc\u00f3w korzystaj\u0105 od lat.<\/p>\n Czy wyobra\u017ca Pan sobie na przyk\u0142ad wsp\u00f3ln\u0105 akcj\u0119 polskich zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, czy to g\u0142\u00f3wnych central, czy jeszcze szersz\u0105, cho\u0107by na rzecz skr\u00f3cenia czasu pracy z zachowaniem wysoko\u015bci wynagrodze\u0144 \u2013 w imi\u0119 tego, \u017ce jako pracownicy mamy prawo do wi\u0119kszego odpoczynku, \u017ce przez 100 lat zaszed\u0142 taki post\u0119p technologiczny i w dziedzinie produktywno\u015bci, \u017ce powinni\u015bmy po prostu pracowa\u0107 mniej, a wydajno\u015b\u0107 i tak jest wi\u0119ksza? Czy co\u015b takiego by\u0142oby mo\u017cliwe? <\/strong><\/p>\n To dzia\u0142ania, kt\u00f3re OPZZ podejmowa\u0142, np. na rzecz wyd\u0142u\u017cenia urlopu wypoczynkowego. Obowi\u0105zuj\u0105ce \u2013 przynajmniej w teorii \u2013 osiem godzin pracy w ramach dni\u00f3wki nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 znik\u0105d, lecz zosta\u0142o wywalczone kosztem wielkiego wysi\u0142ku i krwi robotnik\u00f3w, pracownik\u00f3w. Teraz powinni\u015bmy si\u0119 o upomnie\u0107 o kolejne zmiany, kolejne reformy, m.in. w\u0142a\u015bnie o kr\u00f3tszy czas pracy, kt\u00f3ry przecie\u017c jest ju\u017c w wielu krajach wypr\u00f3bowywany. Oczywi\u015bcie te dzia\u0142ania powinny by\u0107 kontynuowane. Wsp\u00f3lnie.<\/p>\n Pracujemy zdecydowanie inaczej, pracujemy w domu; pandemia to przy\u015bpieszy\u0142a. Nasza aktywno\u015b\u0107 zawodowa czy funkcjonowanie w trybie pracy wkracza te\u017c coraz bardziej w godziny teoretycznego odpoczynku.<\/p>\n Jakie s\u0105 miary sukces\u00f3w zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych? Czynniki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym zwi\u0105zkowcy mog\u0105 powiedzie\u0107 \u201euda\u0142o nam si\u0119, spe\u0142niamy swoj\u0105 rol\u0119\u201d. Czy na przyk\u0142ad b\u0119dzie to liczebno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w, czy mo\u017ce liczba zawartych uk\u0142ad\u00f3w pracy, mo\u017ce liczba spo\u0142ecznych inspektor\u00f3w o zwi\u0105zkowej rekomendacji? Jak Pan to widzi \u2013 kiedy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o takim realnym sukcesie na poziomie zar\u00f3wno jednostkowym, lokalnym, jak r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lnokrajowym? <\/strong><\/p>\n S\u0105dz\u0119, \u017ce miar\u0105 sukcesu jest doprowadzenie do spe\u0142nienia pewnych roszcze\u0144 zwi\u0105zk\u00f3w, efektywna dba\u0142o\u015b\u0107 o interesy pracownik\u00f3w. Na pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci organizacji zak\u0142adowej mamy zazwyczaj do czynienia z walk\u0105 o prawa pracownicze \u2013 upominamy si\u0119 o nie, bo cz\u0119sto \u0142amane s\u0105 nawet podstawowe z nich. Natomiast czym\u015b innym jest interes pracowniczy, kt\u00f3rego wynikiem jest co\u015b ponad zastane przepisy prawa \u2013 wzrost wynagrodze\u0144, d\u0142u\u017cszy czas wolny, d\u0142u\u017cszy urlop czy inne pozytywne zmiany postulowane przez pracownik\u00f3w. To jest to, z czym wyst\u0119puj\u0105 w momencie naszej rozmowy pracownicy zak\u0142adu Paroc w Trzemesznie. Nie upominaj\u0105 si\u0119 ju\u017c tylko o swoje prawa i o to, \u017ceby pracodawca wype\u0142nia\u0142 ustawowe obowi\u0105zki, lecz tak\u017ce o pewne interesy jako grupa pracownik\u00f3w. S\u0105 w pozytywnym znaczeniu roszczeniowi. I my\u015bl\u0119, \u017ce to bardzo dobrze. Od tego te\u017c s\u0105 zwi\u0105zki zawodowe, aby\u015bmy zaspokajali te roszczenia, kt\u00f3re wszyscy mamy jako pracownicy. Przez bardzo d\u0142ugi czas pracownicy wielu bran\u017c pracowali za \u015bmieszne pieni\u0105dze, za stawki, kt\u00f3re oscylowa\u0142y w okolicach 3\u20134 z\u0142otych za godzin\u0119; mieli\u015bmy kiedy\u015b bardzo du\u017c\u0105 organizacj\u0119 pracownik\u00f3w ochrony \u2013 a przy okazji wgl\u0105d w t\u0119 grup\u0119 pracownicz\u0105 \u2013 czyli ludzi pracuj\u0105cych po 300\u2013400 godzin miesi\u0119cznie, \u017ceby zarobi\u0107 jakiekolwiek godne pieni\u0105dze, to by\u0142o dramatyczne. My\u015bl\u0119, \u017ce teraz jest czas na pewn\u0105 roszczeniowo\u015b\u0107, na jaki\u015b mo\u017ce wr\u0119cz populizm zwi\u0105zkowy i ruszenie do przodu z p\u0142acami pracownik\u00f3w. Nie mo\u017cemy ca\u0142y czas da\u0107 si\u0119 szanta\u017cowa\u0107 liberaln\u0105 nowomow\u0105, \u017ce mamy pewne bud\u017cety, pewne obostrzenia i mn\u00f3stwo ogranicze\u0144, kt\u00f3re racjonalny i zdrowo my\u015bl\u0105cy pracownik powinien bra\u0107 pod uwag\u0119. Zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce pracodawca prawie zawsze ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 przedstawienia sytuacji firmy w czarnych barwach. A z kolei \u017caden z pracownik\u00f3w czy zwi\u0105zkowc\u00f3w nie d\u0105\u017cy do tego, aby jego firma upad\u0142a \u2013 to s\u0105 inteligentni i odpowiedzialni ludzie, kt\u00f3rzy reprezentuj\u0105 interes pracowniczy, ale w granicach rozs\u0105dku.<\/p>\n Miar\u0105 sukcesu jest wi\u0119c osi\u0105ganie pewnych cel\u00f3w na poziomie interes\u00f3w pracowniczych, a nie tylko samego dbania o prawa spisane w Kodeksie Pracy czy w ustawie o zwi\u0105zkach zawodowych. Te te\u017c s\u0105 istotne, bo wci\u0105\u017c zderzamy si\u0119 z tym, \u017ce pracodawcy nie przestrzegaj\u0105 tych, wydawa\u0142oby si\u0119, prozaicznych rzeczy; ca\u0142y czas jest bardzo du\u017co przewin w zakresie cho\u0107by czasu pracy. Natomiast powinni\u015bmy wychodzi\u0107 ponad to. Jako OPZZ domagamy si\u0119 np. skokowych podwy\u017cek p\u0142acy minimalnej, a rz\u0105d chyba troch\u0119 si\u0119 przestraszy\u0142 w\u0142asnego sukcesu w tym aspekcie i to nie jest dobra droga. Z naszej perspektywy te pieni\u0105dze powinny trafia\u0107 do pracownik\u00f3w \u2013 one i tak wr\u00f3c\u0105 do gospodarki, bo nie b\u0119d\u0105 chowane w skarpet\u0119 czy trzymane na lokatach. A tak si\u0119 przecie\u017c sta\u0142o z niekt\u00f3rymi \u015brodkami, kt\u00f3re zosta\u0142y pobrane przez pracodawc\u00f3w po wsparciu z tarcz antykryzysowych \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142y niekonieczne dla cz\u0119\u015bci biznesu.<\/p>\n Czyli ju\u017c nie tylko rola defensywna, obrona minimum zapewnianego przez prawo, ale ofensywna, wzmacnianie pozycji \u015bwiata pracy, m\u00f3wi\u0105c g\u00f3rnolotnie. <\/strong><\/p>\n Zdecydowanie tak. Musimy stara\u0107 si\u0119 budowa\u0107 pozytywny wizerunek zwi\u0105zk\u00f3w, musimy stara\u0107 si\u0119 te\u017c zwi\u0105zki odm\u0142adza\u0107, dociera\u0107 do ludzi jak najm\u0142odszych, m\u00f3wi\u0107 ich j\u0119zykiem. Kilkakrotnie podejmowali\u015bmy jako Konfederacja Pracy takie dzia\u0142ania, kt\u00f3re prowadzi\u0142y do wej\u015bcia np. na uczelnie wy\u017csze \u2013 byli\u015bmy zaanga\u017cowani we wsp\u00f3lne dzia\u0142ania na tym polu z Komitetem Kryzysowym Humanistyki Polskiej. W ramach dzia\u0142a\u0144 pilota\u017cowych pokazywali\u015bmy, \u017ce jest taki partner spo\u0142eczny jak zwi\u0105zek zawodowy \u2013 bardzo istotny chocia\u017cby w kontek\u015bcie konstruowania przepis\u00f3w prawa, ale te\u017c bardzo istotny z perspektywy studenta, kt\u00f3ry wchodzi na rynek pracy. \u017be to jest ta instytucja, do kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 w razie problem\u00f3w z pracodawc\u0105, ale te\u017c warto zapisa\u0107 si\u0119 wcze\u015bniej, warto w tym uczestniczy\u0107, bo to jest co\u015b, co b\u0119dzie polepsza\u0142o nasz\u0105 pozycj\u0119 jako pracownika. Starali\u015bmy si\u0119 te\u017c swego czasu dociera\u0107 z t\u0105 tematyk\u0105 do szk\u00f3\u0142 \u015brednich, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze Zwi\u0105zkiem Nauczycielstwa Polskiego.<\/p>\n Czy przyk\u0142adem takiego pozytywnego populizmu, pozytywnej roszczeniowo\u015bci, przesuwania granic, mog\u0142yby by\u0107 na przyk\u0142ad r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania, jak to si\u0119 m\u00f3wi, predystrybucyjne \u2013 ograniczania nier\u00f3wno\u015bci p\u0142acowych w ramach zak\u0142adu pracy, na przyk\u0142ad d\u0105\u017cenie do tego, \u017ce najlepiej zarabiaj\u0105ca osoba, kierownik czy w\u0142a\u015bciciel, mo\u017ce zarabia\u0107 tylko jak\u0105\u015b wielokrotno\u015b\u0107 pensji osoby zarabiaj\u0105cej najmniej? Czy taki kierunek te\u017c by Pan widzia\u0142? <\/strong><\/p>\n Jest to racjonalne \u2013 r\u00f3\u017cnice p\u0142acowe cz\u0119sto nie s\u0105 dyktowane zdrowym rozs\u0105dkiem. Swego czasu czyta\u0142em artyku\u0142 dotycz\u0105cy wzrostu wynagrodze\u0144 mened\u017cer\u00f3w\/prezes\u00f3w w czasie pandemii, gdy jednocze\u015bnie zarobki pracownik\u00f3w lecia\u0142y na \u0142eb, na szyj\u0119. Jest to druzgoc\u0105ce, patrz\u0105c na to, ile zarabiaj\u0105 prezesi sp\u00f3\u0142ek, cz\u0119sto te\u017c sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa. Nie dociera do mnie argumentacja, \u017ce sp\u00f3\u0142ki musz\u0105 im tyle p\u0142aci\u0107, bo nie trafi do nich \u017caden specjalista. Te r\u00f3\u017cnice s\u0105 tak drako\u0144skie, tak wr\u0119cz nieludzkie, \u017ce faktycznie warto dokona\u0107 zmian. Oczywi\u015bcie zgadzam si\u0119, \u017ce pracownicy na wy\u017cszych stanowiskach powinni zarabia\u0107 wi\u0119cej, ale zdroworozs\u0105dkowo i w stosunku regulowanym \u2013 z ograniczeniami na przyk\u0142ad w\u0142a\u015bnie w regulaminie pracy dotycz\u0105cym wszystkich w firmie; bez wy\u0142\u0105cze\u0144 dla innych form zatrudnienia, np. kontrakt\u00f3w mened\u017cerskich.<\/p>\n Czyli by\u0142aby to te\u017c rzecz do zmiany? <\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong>Musimy d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby zapisywa\u0107 takie rozwi\u0105zania w aktach og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105cych, bo zwi\u0105zki zawodowe w Polsce nie s\u0105 silne. Pracownicy nadal nie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c du\u017cej ch\u0119ci zrzeszania si\u0119, wsp\u00f3\u0142decydowania o swoim losie. Je\u015bli co\u015b b\u0119dziemy mieli zagwarantowane w przepisach prawa, to dopiero wtedy zacznie to faktycznie funkcjonowa\u0107, zostanie niejako wymuszone. Mam na my\u015bli konkretne rozwi\u0105zania lub zdobycze korzystne dla pracownik\u00f3w.<\/p>\n Elastyczne i \u015bmieciowe formy zatrudnienia przybieraj\u0105 dzisiaj posta\u0107 tak zwanej uberyzacji, ekonomii wsp\u00f3\u0142dzielenia, gig economy, pracy platformowej; r\u00f3\u017cnie to si\u0119 nazywa. Powiedzia\u0142 Pan, \u017ce to dostrzegacie. Dochodz\u0105 do tego czynniki mi\u0119kkie, mentalno-kulturowe \u2013 ludzie odzwyczaili si\u0119 od my\u015blenia w kategoriach klasowych i kolektywnych, my\u015bl\u0105 o sobie bardzo indywidualistycznie, prywatyzuj\u0105 \u017cyciowe problemy i ryzyka. Jak w tych warunkach odnajduj\u0105 si\u0119 zwi\u0105zki i co mog\u0105 robi\u0107? <\/strong><\/p>\n Cz\u0119\u015bciowo ju\u017c odpowiedzia\u0142em, m\u00f3wi\u0105c m.in. o tych naszych akcjach, kt\u00f3re zmierza\u0142y do tego, aby pojawia\u0107 si\u0119 z tematyk\u0105 zwi\u0105zkow\u0105 w plac\u00f3wkach szkolnych, na uczelniach itp. My\u015bl\u0119, \u017ce \u015bmia\u0142o mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 nawet od poziomu podstawowego. Im wcze\u015bniej zaczniemy m\u00f3wi\u0107 do dzieciak\u00f3w o tym, \u017ce istotne jest, aby\u015bmy robili co\u015b wsp\u00f3lnie, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce b\u0119dziemy mieli w p\u00f3\u017aniejszym czasie powr\u00f3t do dzia\u0142a\u0144 kolektywnych. Je\u015bli chodzi o prac\u0119 platformow\u0105, staramy si\u0119 ca\u0142y czas w jaki\u015b spos\u00f3b dotrze\u0107 do tych pracownik\u00f3w. Tutaj du\u017cy problem stanowi to, \u017ce jest tam mn\u00f3stwo cudzoziemc\u00f3w \u2013 je\u015bli chodzi o Ubera czy Uber Eats, pracuje tam mn\u00f3stwo pracownik\u00f3w z Ukrainy, ale te\u017c z Azji, kt\u00f3rzy, po pierwsze, nie m\u00f3wi\u0105 po polsku, po drugie co\u015b takiego jak prawa pracownicze to dla nich troch\u0119 abstrakcja. Wi\u0119c raz, \u017ce musimy do nich dotrze\u0107 i w jaki\u015b spos\u00f3b zdoby\u0107 ich zaufanie, a dwa wyt\u0142umaczy\u0107 im, \u017ce maj\u0105 prawa i warto si\u0119 o nie upomnie\u0107. Ostatnio wpadli\u015bmy na pomys\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce uda si\u0119 zrealizowa\u0107, dotycz\u0105cy \u2013 nie ma co ukrywa\u0107 \u2013 zach\u0119ty materialnej. Jak wspomina\u0142em, ludzie traktuj\u0105 zwi\u0105zki jako pewne narz\u0119dzie, oczekuj\u0105 zach\u0119t, korzy\u015bci z cz\u0142onkostwa. To jest bardzo cz\u0119ste pytanie: co dostan\u0119 za sk\u0142adk\u0119 cz\u0142onkowsk\u0105. Staramy si\u0119 wi\u0119c pozyskiwa\u0107 jakie\u015b dodatkowe atrakcje, np. ubezpieczenia zwi\u0105zkowe czy rabaty kierowane dla cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zku. W kontek\u015bcie pracownik\u00f3w platformowych i tego, \u017ce oni s\u0105 faktycznie wyj\u0119ci z przepis\u00f3w prawa pracy, my\u015bleli\u015bmy o jakim\u015b podstawowym ubezpieczeniu pracowniczym, chocia\u017cby od wypadku. To s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy je\u017cd\u017c\u0105 samochodami, je\u017cd\u017c\u0105 na rowerach, poruszaj\u0105 si\u0119 w ruchu miejskim i s\u0105 nara\u017ceni na mn\u00f3stwo czynnik\u00f3w zagra\u017caj\u0105cych. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce mo\u017ce to by\u0142oby co\u015b zach\u0119caj\u0105cego, aby przyci\u0105gn\u0105\u0107 ich do zwi\u0105zku, a p\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0107 im m\u00f3wi\u0107, po co ten zwi\u0105zek jest.<\/p>\n Staramy si\u0119 dzia\u0142a\u0107 wielotorowo, docieraj\u0105c do pracownik\u00f3w, ale te\u017c docieraj\u0105c do po\u015brednik\u00f3w. Na przyk\u0142adzie Ubera problemy lokalizujemy na obu tych p\u0142aszczyznach. Na poziomie polskim funkcjonuje mn\u00f3stwo po\u015brednik\u00f3w, kt\u00f3rzy leasinguj\u0105 samochody, p\u00f3\u017aniej je daj\u0105 w u\u017cyczenie faktycznym kierowcom, zawieraj\u0105 z nimi mn\u00f3stwo cywilnoprawnych \u2013 z naszej perspektywy \u015bmieciowych \u2013 um\u00f3w itp. Ta struktura jest bardzo pogmatwana. Cz\u0119\u015b\u0107 po\u015brednik\u00f3w zg\u0142asza\u0142a si\u0119 do nas, tak\u017ce narzekali na firm\u0119, mieli\u015bmy spotkanie r\u00f3wnie\u017c z nimi. Zreszt\u0105 to ciekawe, bo to byli w Warszawie ludzie, kt\u00f3rych ju\u017c widywali\u015bmy, to jest cz\u0119\u015bciowo dawne \u015brodowisko taks\u00f3wkarskie, zrzeszone do tej pory w \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Staramy si\u0119 wi\u0119c dociera\u0107 w wiele miejsc, natomiast nie ukrywam, \u017ce tutaj na razie nie odnosimy znacz\u0105cych sukces\u00f3w. Ostatnio Uber Eats znowu dokona\u0142 niekorzystnych z perspektywy pracownik\u00f3w zmian w kwestii wynagrodze\u0144 i stawek, zmieni\u0142 si\u0119 przelicznik. Wywi\u0105za\u0142a si\u0119 wielka burza na Facebooku, my um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 z tymi lud\u017ami, kt\u00f3rych mia\u0142a si\u0119 zjawi\u0107 ca\u0142a masa, a przyszed\u0142 jeden cz\u0142owiek… Szkoda, \u017ce te nasze facebookowe czy internetowe zaanga\u017cowania nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na realne dzia\u0142ania, kt\u00f3re faktycznie mog\u0142yby co\u015b zmieni\u0107.<\/p>\n Tym bardziej, \u017ce mamy przecie\u017c pozytywne do\u015bwiadczenie, cho\u0107by je\u015bli chodzi o t\u0119 ikon\u0119 pracy platformowej, czyli Ubera. Mamy wyrok, kt\u00f3ry zapad\u0142 zdaje si\u0119 w angielskim s\u0105dzie i kt\u00f3ry uznaje tam pracuj\u0105cych za posiadaj\u0105cych wszelkie uprawnienia i przymioty pracownicze. Maj\u0105c pewne do\u015bwiadczenia i kontakty mi\u0119dzynarodowe mogliby\u015bmy u\u017cy\u0107 ich na poziomie polskim, ale nie widzimy ch\u0119ci samych pracownik\u00f3w.<\/p>\n Czyli problemem jest totalna atomizacja tych ludzi, status migranta niestety to troch\u0119 wzmacnia. M\u00f3wimy o pracy platformowej, kt\u00f3ra si\u0142\u0105 rzeczy wi\u0105\u017ce si\u0119 z cyfryzacj\u0105, to, \u017ce w og\u00f3le te wszystkie przedsi\u0119wzi\u0119cia, jak Uber, Airbnb czy cokolwiek innego, mog\u0105 udawa\u0107 czyste technologie, kt\u00f3re tylko pozwalaj\u0105 ludziom si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107. Cyfryzacja miewa te\u017c chyba jednak bardziej pozytywne skutki. Czy zwi\u0105zkom dzia\u0142a si\u0119 skuteczniej dzi\u0119ki nowym kana\u0142om komunikacji, opartym na internecie, np. social mediom? Czy to pomaga organizowa\u0107 si\u0119 wewn\u0119trznie, ale tak\u017ce prowadzi\u0107 dobry PR zewn\u0119trzny? Czy przywi\u0105zujecie do tego wag\u0119? <\/strong><\/p>\n Na pewno tak, bo nie mo\u017cemy izolowa\u0107 si\u0119 od obecnej, cz\u0119sto wirtualnej rzeczywisto\u015bci. M\u00f3wi\u0142em ju\u017c o elektronicznym rejestrowaniu organizacji na poziomie Konfederacji Pracy, o mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania organizacji zwi\u0105zkowej w spos\u00f3b zdalny. Od pocz\u0105tku przyj\u0119li\u015bmy formu\u0142\u0119, \u017ce dajemy ludziom r\u00f3\u017cn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotarcia do zwi\u0105zku. Mamy i biura fizyczne, i struktury terenowe, i pe\u0142nomocnik\u00f3w rozsianych po kraju. Staramy si\u0119 budowa\u0107 tak\u0105 siatk\u0119, \u017ceby pracownik na poziomie konkretnego wojew\u00f3dztwa czy miejscowo\u015bci m\u00f3g\u0142 dotrze\u0107 i porozmawia\u0107 r\u00f3wnie\u017c z drug\u0105 osob\u0105 twarz\u0105 w twarz, bo to jest jednak nie do przecenienia. Kontakt internetowy jest istotny, natomiast taka \u017cywa, ludzka rozmowa i wyja\u015bnienie pewnych pocz\u0105tkowych w\u0105tpliwo\u015bci jest, my\u015bl\u0119, nadal bardzo istotna. Dzia\u0142amy wielotorowo: jest strona internetowa, prowadzimy Facebooka, r\u00f3wnie\u017c konto na Twitterze. Z tym, \u017ce platformy typu Facebook to narz\u0119dzia bardzo komercyjne, tn\u0105ce zasi\u0119gi i pokazuj\u0105ce te posty, kt\u00f3re algorytmowo op\u0142aca si\u0119 pokazywa\u0107. Nie jestem fanem tego portalu, natomiast bez tego nie byliby\u015bmy tak widoczni, jak jeste\u015bmy. Staramy si\u0119 nasze dzia\u0142ania relacjonowa\u0107 i promowa\u0107 wi\u0119c tak\u017ce tam.<\/p>\n Cz\u0119sto jest niestety tak, \u017ce wiele naszych dzia\u0142a\u0144 i sukces\u00f3w jest obwarowane pewnymi obostrzeniami, uwarunkowaniami dyktowanymi specyfik\u0105 sytuacji. To powoduje, \u017ce nie z wszystkimi sukcesami mo\u017cemy afiszowa\u0107 si\u0119 publicznie. Negocjacje lubi\u0105 cisz\u0119, a zdarza si\u0119, \u017ce organizacje podpisuj\u0105 zobowi\u0105zanie, i\u017c nie b\u0119d\u0105 upublicznia\u0107 tych informacji. Jest mn\u00f3stwo roboty, kt\u00f3r\u0105 wykonujemy, a kt\u00f3rej nie mo\u017cemy na zewn\u0105trz pokaza\u0107 i pochwali\u0107 si\u0119 ni\u0105.<\/p>\n Co mo\u017cna powiedzie\u0107 o ewentualnych obszarach zaanga\u017cowania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych spoza ich tradycyjnej, pracowniczej sfery? To jest rzecz nie do ko\u0144ca oczywista, troch\u0119 kontrowersyjna. Przez to, \u017ce r\u00f3\u017cne zwi\u0105zki maj\u0105 r\u00f3\u017cne afiliacje ideowopolityczne, robi\u0105 te\u017c troch\u0119 inne rzeczy spoza sfery pracowniczej. Upraszczaj\u0105c, \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d ma odcie\u0144 konserwatywno-prawicowy, z kolei na przyk\u0142ad Inicjatywa Pracownicza jest radykalnie lewicowa. Co s\u0105dzi Pan o takich p\u0142aszczyznach zaanga\u017cowania zwi\u0105zk\u00f3w jak np. walka z dyskryminacj\u0105 mniejszo\u015bci, walka na rzecz klimatu i \u015brodowiska? Czy to jest dobre, a mo\u017ce zwi\u0105zki powinny si\u0119 anga\u017cowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w kwestie pracownicze, a je\u017celi jednak w inne te\u017c, to w jakim zakresie i w jaki spos\u00f3b? <\/strong><\/p>\n Wspomnia\u0142em ju\u017c, \u017ce staramy si\u0119 skupia\u0107 g\u0142\u00f3wnie na dzia\u0142aniach stricte zwi\u0105zkowych czy pracowniczych i nie wkracza\u0107 w sfer\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105. Mamy tak szerokie spektrum pogl\u0105d\u00f3w i postaw cz\u0142onk\u00f3w Konfederacji Pracy, \u017ce naprawd\u0119 trudno w tych kwestiach nie nast\u0105pi\u0107 komu\u015b na odcisk. Oczywi\u015bcie naszymi dzia\u0142aniami nadajemy Konfederacji Pracy ca\u0142y czas pewien ton ideowy. On zreszt\u0105, jak my\u015bl\u0119, jest nadany od samego pocz\u0105tku. Konfederacja Pracy by\u0142a przecie\u017c zak\u0142adana przez Cezarego Mi\u017cejewskiego i ju\u017c nie\u017cyj\u0105cego Grzegorza Ilk\u0119, dw\u00f3ch dzia\u0142aczy odrodzonej Polskiej Partii Socjalistycznej, wywodz\u0105cych si\u0119 z lewicowej cz\u0119\u015bci dawnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Wi\u0119c to troch\u0119 chichot historii, \u017ce Konfederacja Pracy funkcjonuje w tym momencie w OPZZ, kt\u00f3ry raczej nie kojarzy si\u0119 z t\u0105 stron\u0105 polityczn\u0105. Natomiast staramy si\u0119, je\u015bli ju\u017c poruszamy jakie\u015b sprawy \u015bwiatopogl\u0105dowe, kt\u00f3re s\u0105 dla nas istotne \u2013 jak cho\u0107by w przypadku protest\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3re skanalizowa\u0142 Strajk Kobiet \u2013 m\u00f3wi\u0107 o tym, co jest wa\u017cne z perspektywy zwi\u0105zkowej czy pracowniczej, ale omija\u0107, o ile jest to mo\u017cliwe, polityczne afiliacje, kt\u00f3re temu towarzysz\u0105. Wsparli\u015bmy protesty kobiet przeciwko zaostrzeniu zakazu aborcji po wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, ale z drugiej strony ani razu nie pad\u0142 w naszym przekazie termin \u201estrajk kobiet\u201d. Mocne ideologiczne usytuowanie utrudni\u0142oby nam dotarcie do cz\u0119\u015bci pracownik\u00f3w. Pami\u0119tam, \u017ce po naszym o\u015bwiadczeniu w kontek\u015bcie protest\u00f3w przeciwko wyrokowi Trybuna\u0142u Konstytucyjnego mia\u0142em od kilku organizacji zak\u0142adowych pro\u015bby o to, \u017ceby pot\u0119pi\u0107 czy odci\u0105\u0107 si\u0119 od akt\u00f3w wandalizmu wobec obiekt\u00f3w sakralnych. Staramy si\u0119 uwzgl\u0119dnia\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 naszej \u201ebazy cz\u0142onkowskiej\u201d. Dodam, \u017ce przy okazji r\u00f3\u017cnorakich wybor\u00f3w mieli\u015bmy przedstawicieli zwi\u0105zku, kt\u00f3rzy kandydowali np. z list SLD, ale te\u017c z bardzo wydawa\u0142oby si\u0119 odleg\u0142ej nam ideologicznie Platformy Obywatelskiej, a mieli\u015bmy swego czasu nawet ludzi kandyduj\u0105cych z list Korwina… Nie wiem, jak kto\u015b \u0142\u0105czy takie pogl\u0105dy ze swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zwi\u0105zkow\u0105, ale okazuje si\u0119, \u017ce jest to mo\u017cliwe. A je\u015bli nie wp\u0142ywa to na jego zaanga\u017cowanie zwi\u0105zkowe \u2013 nie mamy z tym problemu. Staramy si\u0119 podej\u015b\u0107 z szacunkiem do pogl\u0105d\u00f3w naszych zwi\u0105zkowc\u00f3w, a poniewa\u017c s\u0105 oni bardzo r\u00f3\u017cni, to skupiamy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na tematyce zwi\u0105zkowej, pracowniczej. Oczywi\u015bcie nie od\u017cegnuj\u0105c si\u0119 od tego, sk\u0105d zwi\u0105zki si\u0119 wzi\u0119\u0142y, od tej, jak powiedzia\u0142em, cz\u0119sto krwawej walki, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mamy po 8 godzin snu, odpoczynku i pracy. Natomiast nie akcentujemy tego na pewno w tak mocny i radykalny spos\u00f3b jak wspomniana Inicjatywa Pracownicza.<\/p>\n Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym jeszcze jedna kwestia \u2013 ameryka\u0144ska badaczka, Jane McAlevey, postawi\u0142a tez\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zjawiska zapa\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w USA wynika z wykorzenienia z naturalnej tkanki spo\u0142ecznej. Kiedy\u015b zwi\u0105zki by\u0142y obecne w \u017cyciu lokalnych spo\u0142eczno\u015bci; w miejscach takich jak domy kultury, stra\u017ce po\u017carne, kluby sportowe, tak\u017ce przy wsp\u00f3lnotach religijnych, w klubach senior\u00f3w. Mo\u017cna mno\u017cy\u0107 takie przyk\u0142ady, ale wiemy, o co chodzi. Czy zgodzi\u0142by si\u0119 Pan, \u017ce nieobecno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w w szerzej pojmowanym krajobrazie spo\u0142ecznym mo\u017ce je os\u0142abia\u0107 i \u017ce gdyby by\u0142y silniej obecne w \u017cyciu ludzi, to dzia\u0142a\u0142yby lepiej? Jest to pewien obraz z epoki troch\u0119 minionej, ze stabilnej nowoczesno\u015bci; dzisiaj \u017cyjemy du\u017co bardziej zmiennie, elastycznie i niepewnie, mamy mniej punkt\u00f3w zaczepienia. Jak Pan s\u0105dzi? <\/strong><\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce to r\u00f3wnie\u017c istotne, \u017ceby pojawia\u0107 si\u0119 w\u015br\u00f3d ludzi, w\u015br\u00f3d lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Bo spektrum zaanga\u017cowania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i ich mo\u017cliwo\u015bci mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 bardzo du\u017ce. Anga\u017cowali\u015bmy si\u0119 jako Konfederacja Pracy we wsparcie naszych przedstawicieli w zawodach sportowych. Wspierali\u015bmy jednego z naszych cz\u0142onk\u00f3w ze \u015al\u0105ska, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w zawodach w podnoszeniu ci\u0119\u017car\u00f3w. Wspomogli\u015bmy tam nasz\u0105 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, a jemu bezpo\u015brednio pomogli\u015bmy dotrze\u0107 m.in. na zawody do Niemiec, czego pewnie sam nie m\u00f3g\u0142by dokona\u0107, bo to wi\u0105za\u0142o si\u0119 z kosztami.\u00a0 Anga\u017cowali\u015bmy si\u0119 bardzo mocno w dzia\u0142ania wsp\u00f3lnie z Maciejem \u0141apskim i Stowarzyszeniem Warszawa Spo\u0142eczna, a p\u00f3\u017aniej Polska Spo\u0142eczna. Te akcje bardzo cz\u0119sto mocno wykracza\u0142y poza zakres dzia\u0142ania stricte zwi\u0105zkowego, bo dotyczy\u0142y kwestii lokalnych, m.in. lokatorskich. W\u0142\u0105czali\u015bmy si\u0119 swego czasu w akcj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a si\u0119 przyczyni\u0107 do przeprowadzenia referendum w sprawie odwo\u0142ania prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz. Wspierali\u015bmy te\u017c jeden z klub\u00f3w osiedlowych na warszawskiej Pradze.<\/p>\n W trakcie pandemii podejmowali\u015bmy z kolei akcje maj\u0105ce na celu docieranie do ludzi, nie ukrywam, \u017ce g\u0142\u00f3wnie do naszych zwi\u0105zkowc\u00f3w, z bie\u017c\u0105c\u0105 pomoc\u0105, je\u015bli chodzi o \u015brodki ochrony indywidualnej. Rozsy\u0142ali\u015bmy przy\u0142bice, p\u00f3\u0142przy\u0142bice, maseczki \u2013 te wszystkie \u015brodki, kt\u00f3re nie by\u0142y zagwarantowane przez pracodawc\u00f3w na samym pocz\u0105tku pandemii. Zainicjowali\u015bmy ca\u0142kiem du\u017c\u0105 \u2013 b\u0119dziemy j\u0105 zreszt\u0105 ponawia\u0107 \u2013 akcj\u0119 docierania do os\u00f3b b\u0119d\u0105cych w trudnej sytuacji materialnej i pomocy im w kontek\u015bcie pracy zdalnej i nauki zdalnej. Z pomoc\u0105 fundacji, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cyli\u015bmy, postarali\u015bmy si\u0119 o komputery, kt\u00f3re uzdatnili\u015bmy, z\u0142o\u017cyli\u015bmy tak, \u017ceby by\u0142y mo\u017cliwe do u\u017cytkowania i sprawne; przeprowadzili\u015bmy akcj\u0119 dotarcia z tym sprz\u0119tem do ludzi najbardziej potrzebuj\u0105cych takiego wsparcia.<\/p>\n Jest mn\u00f3stwo rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cemy jako zwi\u0105zek zrobi\u0107 lokalnie; r\u00f3wnie\u017c na bazie naszych organizacji \u015brodowiskowych, w kt\u00f3rych cz\u0119sto zrzeszamy ludzi w og\u00f3le nie zwi\u0105zanych jednym zak\u0142adem pracy, lecz po\u0142\u0105czonych sprawami lokalnymi, kt\u00f3re indywidualnie by\u0142yby trudne do za\u0142atwienia.<\/p>\n Zwi\u0105zki zawodowe mo\u017cna postrzega\u0107 na dwa sposoby, wpisa\u0107 je w dwa modele teoretyczne \u2013 jeden to, has\u0142owo m\u00f3wi\u0105c, \u201epartner w dialogu spo\u0142ecznym\u201d, a drugi to \u201eantagonista w konflikcie klasowym\u201d. Obydwa te modele i za\u0142o\u017cenia wyp\u0142ywaj\u0105 z innego postrzegania \u015bwiata, innej matrycy ideowej. Z jednej strony mamy podej\u015bcie solidarystyczne, m\u00f3wi\u0105ce o pewnym dobru wsp\u00f3lnym, na rzecz kt\u00f3rego obie strony musz\u0105 si\u0119 dogada\u0107; oczywi\u015bcie wyst\u0119puj\u0105 tam r\u00f3\u017cnice interes\u00f3w, ale chodzi o to, \u017ceby wypracowa\u0107 co\u015b jak najlepszego dla ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Konflikt klasowy ma z kolei polega\u0107 na walce, kt\u00f3ra co prawda powinna si\u0119 toczy\u0107 w cywilizowany spos\u00f3b, nie na no\u017ce, lecz na negocjacje, ale to jednak nadal jest walka i przeci\u0105ganie liny, w przypadku zwi\u0105zk\u00f3w na stron\u0119 pracownicz\u0105. Jak Pan to widzi \u2013 kt\u00f3ra z tych koncepcji jest w\u0142a\u015bciwsza, kt\u00f3ra przewa\u017ca, i czy czasem nie jest tak, \u017ce bywaj\u0105 one troch\u0119 komplementarne albo wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych sytuacjach i kontekstach? <\/strong><\/p>\n Zdecydowanie s\u0105 to komplementarne idee, a je\u015bli nawet nie komplementarne, to my w zale\u017cno\u015bci od sytuacji i danej potrzeby operujemy jedn\u0105 lub drug\u0105 z nich. Z perspektywy czasu, patrz\u0105c na sytuacje pracownicze, z kt\u00f3rymi mieli\u015bmy do czynienia, widz\u0119, \u017ce konflikt nadmiernie eskalowany nie przynosi cz\u0119sto sukcesu, o kt\u00f3ry walczymy. Te organizacje, kt\u00f3re wchodz\u0105 w manier\u0119 ci\u0105g\u0142ego konfliktu, w pewnym momencie s\u0105 ju\u017c na takim poziomie spi\u0119cia z pracodawc\u0105, \u017ce nie udaje im si\u0119 wywalczy\u0107 zbyt wiele. To odbija si\u0119 na pracownikach i na cz\u0142onkostwie, bo organizacja, kt\u00f3ra trwa w permanentnym konflikcie, nie prowadz\u0105cym, jak si\u0119 okazuje, do zbyt wielu zmian, powoduje odruch niech\u0119ci tak\u017ce po stronie pracowniczej. Na pewno nie jest to droga, kt\u00f3r\u0105 my jako Konfederacja Pracy promujemy. Zdecydowanie jest nam bli\u017cszy charakter koncyliacyjny, ale te\u017c pami\u0119tajmy, \u017ce aby co\u015b takiego mog\u0142o nast\u0105pi\u0107, to musimy mie\u0107 partnera po drugiej stronie. Bywa tak, \u017ce partnera nie mamy i widzimy, \u017ce zderzamy si\u0119 ze \u015bcian\u0105, mimo \u017ce mamy za sob\u0105 zapisy ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych, Kodeksu Pracy i ca\u0142\u0105 gam\u0119 innych regulacji. Wtedy te dzia\u0142ania zmieniamy i dostosowujemy do sytuacji. Dzia\u0142amy elastycznie. Wiele te\u017c zale\u017cy od determinacji, zgrania zespo\u0142u, od tego, na ile jeste\u015bmy silni i na ile mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na takie, a nie inne dzia\u0142ania \u2013 na konstruktywny konflikt. Oczywi\u015bcie mo\u017cna straszy\u0107 strajkiem, ale je\u015bli ze straszenia p\u00f3\u017aniej nic nie wychodzi, to jeste\u015bmy spaleni i tak naprawd\u0119 czego by\u015bmy nie zrobili, pracodawca b\u0119dzie nas zawsze postrzega\u0142 z perspektywy tego spalonego konfliktu i tej naszej niemo\u017cliwo\u015bci wywi\u0105zania si\u0119 z wcze\u015bniej poczynionych gr\u00f3\u017ab. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce dzia\u0142amy w tak bardzo r\u00f3\u017cnych obszarach, musimy stosowa\u0107 te taktyki w zale\u017cno\u015bci od tego, na co sobie mo\u017cemy pozwoli\u0107, r\u00f3wnie\u017c patrz\u0105c na to, w jaki spos\u00f3b pracownicy s\u0105 w to zaanga\u017cowani. Um\u00f3wmy si\u0119, pracownicy musz\u0105 dba\u0107 o swoje miejsca pracy \u2013 to s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy pracuj\u0105, maj\u0105 rodziny, zobowi\u0105zania finansowe. Nie zale\u017cy nam na tym, \u017ceby sztuczne pompowanie skali konfliktu powodowa\u0142o utrat\u0119 pracy przez cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zku i osobiste dramaty. Wszystko wi\u0119c jest do wywa\u017cenia i do dostosowania do danej sytuacji. Nie od\u017cegnujemy si\u0119 od \u017cadnej z tych wizji, o kt\u00f3rych Pan wspomnia\u0142. Twarde dzia\u0142ania zwi\u0105zkowe te\u017c s\u0105 nam bliskie, stosujemy je i stosowali\u015bmy od zawsze. Zawsze wyst\u0119pujemy te\u017c w obronie naszych organizacji zwi\u0105zkowych, je\u015bli pracodawca zdecydowanie przekracza swoje kompetencje. Natomiast nie jest to na pewno \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 od razu rekomendujemy. Nie m\u00f3wimy \u201ezak\u0142adaj zwi\u0105zek i id\u017a na wojn\u0119\u201d, lecz \u201eza\u0142\u00f3\u017ccie zwi\u0105zek, najlepiej w takiej sytuacji, kt\u00f3ra nie jest dla was problematyczna, kt\u00f3ra nie powoduje napi\u0119\u0107 pracowniczych, nie w momencie, gdy jeste\u015bcie w przededniu zwolnie\u0144 grupowych, bo dobrze by\u0142oby, \u00a0gdyby zwi\u0105zek powsta\u0142 w sytuacji w miar\u0119 stabilnej dla pracownik\u00f3w\u201d. Budujmy struktur\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, przekonujmy pracownik\u00f3w, budujmy swoj\u0105 pozycj\u0119 \u2013 tak\u017ce liczebno\u015b\u0107 \u2013 a wtedy bardzo mo\u017cliwe, \u017ce si\u0142owe rozwi\u0105zania nie b\u0119d\u0105 ju\u017c konieczne, bo pracodawca b\u0119dzie mia\u0142 przed sob\u0105 siln\u0105 ekip\u0119 pracownicz\u0105, z kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 liczy\u0107 i sam nie b\u0119dzie zainteresowany tym, \u017ceby wchodzi\u0107 w ostry konflikt.<\/p>\n Zastanawiam si\u0119, czy tego, o czym Pan m\u00f3wi, te\u017c nie mo\u017cna interpretowa\u0107 jako pewnej strategii, \u017ce walka b\u0119dzie skuteczniejsza, je\u015bli b\u0119dziemy czasem ogranicza\u0107 w\u0142asne oczekiwania i hamowa\u0107 si\u0119, potrafi\u0107 dostosowa\u0107 do kontekstu, na zasadzie pewnej m\u0105dro\u015bci etapu, ale nadal z przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 ide\u0105, \u017ce zachodzi konflikt \u015bwiata pracy i kapita\u0142u i ostatecznie chodzi nam o to, aby \u015bwiat pracy by\u0142 w nim na jak najlepszej pozycji, a zwi\u0105zki zawodowe s\u0105 instrumentem s\u0142u\u017c\u0105cym do tego, \u017ceby to wywalczy\u0107, czasem r\u00f3wnie\u017c tymi bardziej mi\u0119kkimi metodami. <\/strong><\/p>\n Na pewno nie jest tak, \u017ce mamy na celu hamowanie ch\u0119ci dzia\u0142ania czy ograniczanie oczekiwa\u0144 pracownik\u00f3w. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 je\u015bli widzimy, \u017ce jest pole do zmian i s\u0105 one mo\u017cliwe do osi\u0105gni\u0119cia, to namawiamy pracownik\u00f3w, aby wzi\u0119li sprawy w swoje r\u0119ce. Jak wielokrotnie tu m\u00f3wi\u0142em, zwi\u0105zek zawodowy to narz\u0119dzie. My pomagamy, instruujemy, u\u017cyczamy swojej ju\u017c kilkudziesi\u0119cioletniej wiedzy, doradzamy, uczestniczymy w rozmowach. Ale pracownicy i zwi\u0105zkowcy s\u0105 na r\u00f3\u017cnych etapach umiej\u0119tno\u015bci u\u017cycia tego narz\u0119dzia. Nie zawsze od razu da si\u0119 zdoby\u0107 wszystko \u2013 praca zwi\u0105zkowa uczy cierpliwo\u015bci. Przywo\u0142uj\u0105c raz jeszcze sytuacj\u0119 w firmie Paroc \u2013 to jest organizacja zwi\u0105zkowa dzia\u0142aj\u0105ca od 2010 roku, to nie s\u0105 debiutanci, lecz grupa do\u015bwiadczonych zwi\u0105zkowc\u00f3w.<\/p>\n Nasze wsp\u00f3lne dzia\u0142ania s\u0105 dostosowywane do ch\u0119ci dzia\u0142ania, mo\u017cliwo\u015bci, jedno\u015bci pracownik\u00f3w. Na pewno natomiast nie jest to w \u017caden spos\u00f3b ograniczanie ambicji pracowniczych. Ustawa o sporach zbiorowych to r\u00f3wnie\u017c pewne narz\u0119dzie. A sami pracownicy cz\u0119sto boj\u0105 si\u0119 z niej skorzysta\u0107 \u2013 bo z samej nazwy brzmi do\u015b\u0107 negatywnie, ten sp\u00f3r jawi im si\u0119 jako co\u015b strasznego i nieodwracalnego. Natomiast to jest ustawa, kt\u00f3ra zak\u0142ada spotkanie z pracodawc\u0105, pewne zmuszenie go, \u017ceby usiad\u0142 do sto\u0142u, do rozm\u00f3w ze zwi\u0105zkowcami. Nie zak\u0142ada przecie\u017c od razu strajku, bo po drodze jest etap rokowa\u0144, mediacji, wyznacza si\u0119 osob\u0119 trzeci\u0105, kt\u00f3ra ma wspom\u00f3c stron\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 i pracodawc\u0119 w doj\u015bciu do porozumienia. To jest ustawa w pewien spos\u00f3b koncyliacyjna, a strajk jest ostatnim jej ogniwem.<\/p>\n Cz\u0119sto jest tak, \u017ce to my namawiamy do tego, aby u\u017cy\u0107 szerszego arsena\u0142u narz\u0119dzi, kt\u00f3re mamy. A pracownicy nie do ko\u0144ca chc\u0105, bo nie czuj\u0105 si\u0119 jeszcze na tyle silni, bo nie s\u0105 na tyle stabiln\u0105 organizacj\u0105, bo si\u0119 boj\u0105 \u2013 nawet ju\u017c po za\u0142o\u017ceniu organizacji zwi\u0105zkowej \u2013 \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 negatywne reakcje ze strony pracodawcy. Rzadko mamy wi\u0119c sytuacje zerojedynkowe, czarno-bia\u0142e. Jest sporo szaro\u015bci wynikaj\u0105cych m.in. z tego, \u017ce pracujemy z lud\u017ami i ich problemami.<\/p>\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. <\/strong>[\/vc_column_text][vc_empty_space empty_h=”2″][vc_button button_color=”accent” radius=”btn-circle” hover_fx=”outlined” text_skin=”yes” border_width=”0″ display=”inline” top_margin=”yes” uncode_shortcode_id=”157330″ link=”url:http%3A%2F%2Fczlowiekwpracy.pl%2F%23wywiady” button_color_type=”uncode-palette”]POWR\u00d3T[\/vc_button][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/section>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row unlock_row_content=”yes” row_height_percent=”0″ override_padding=”yes” h_padding=”5″ top_padding=”2″ bottom_padding=”3″ overlay_alpha=”50″ gutter_size=”3″ column_width_percent=”100″ shift_y=”0″ z_index=”0″ uncode_shortcode_id=”117946″][vc_column column_width_percent=”100″ gutter_size=”3″ overlay_alpha=”50″ shift_x=”0″ shift_y=”0″ shift_y_down=”0″ z_index=”0″ […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[164],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118160"}],"collection":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118160\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}