[vc_row unlock_row_content=”yes” row_height_percent=”0″ override_padding=”yes” h_padding=”5″ top_padding=”2″ bottom_padding=”3″ overlay_alpha=”50″ gutter_size=”3″ column_width_percent=”100″ shift_y=”0″ z_index=”0″ uncode_shortcode_id=”136706″][vc_column column_width_percent=”100″ gutter_size=”3″ overlay_alpha=”50″ shift_x=”0″ shift_y=”0″ shift_y_down=”0″ z_index=”0″ medium_width=”0″ mobile_width=”0″ width=”1\/1″ uncode_shortcode_id=”377196″][vc_column_text uncode_shortcode_id=”202217″]<\/p>\n
Roman Michalski<\/strong> jest dzia\u0142aczem i jednym z lider\u00f3w Og\u00f3lnokrajowego Zrzeszenia Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych Pracownik\u00f3w Ruchu Ci\u0105g\u0142ego, wchodz\u0105cego w sk\u0142ad Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych.<\/p>\n <\/p>\n Chcia\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 od bran\u017cy, kt\u00f3r\u0105 Pan reprezentuje. Co mo\u017cna powiedzie\u0107 o tym sektorze gospodarki? Samo poj\u0119cie ruchu ci\u0105g\u0142ego brzmi dla wielu ludzi do\u015b\u0107 enigmatycznie. <\/strong><\/p>\n Roman Michalski:<\/strong> Wed\u0142ug definicji prac\u0105 w ruchu ci\u0105g\u0142ym jest praca, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na technologi\u0119 produkcji nie mo\u017ce by\u0107 wstrzymana. Ten system pracy wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w przemy\u015ble i jego r\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119ziach, takich jak energetyka, hutnictwo, g\u00f3rnictwo, zak\u0142ady chemiczne i petrochemiczne itp.<\/p>\n Rozumiem, \u017ce m\u00f3wimy przede wszystkim o sektorze pa\u0144stwowym \u2013 to ca\u0142y czas jest przemys\u0142, kt\u00f3ry w wi\u0119kszo\u015bci nie zosta\u0142 sprywatyzowany? <\/strong><\/p>\n Nie, w tym momencie m\u00f3wimy tak\u017ce o przemy\u015ble sprywatyzowanym, jak hutnictwo czy energetyka. Do niedawna chocia\u017cby w energetyce mieli\u015bmy sprywatyzowane i kupione od pa\u0144stwa polskiego takie elektrownie, jak np. Po\u0142aniec, Rybnik czy elektrociep\u0142ownie Wybrze\u017ce. Tam zreszt\u0105 inwestorem by\u0142 francuski koncern EDF (\u00c9lectricit\u00e9 de France<\/em>), gdzie g\u0142\u00f3wnym udzia\u0142owcem by\u0142o pa\u0144stwo francuskie, a nie prywatny podmiot. Grupa ta jednak wycofa\u0142a si\u0119 z naszego rynku, a polskie firmy, np. PGE S.A., odkupi\u0142y ich udzia\u0142y i te aktywa energetyczne wr\u00f3ci\u0142y do sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa.<\/p>\n Na czym z perspektywy dzia\u0142acza zwi\u0105zkowego polega specyfika sytuacji pracownik\u00f3w w tym sektorze? Co takiego sprawia, \u017ce jeste\u015bcie tam potrzebni \u2013 co\u015b wyj\u0105tkowego i odmiennego ni\u017c w innych zak\u0142adach pracy? Z jakimi problemami mierz\u0105 si\u0119 pracownicy tej bran\u017cy i jakie zadania w zwi\u0105zku z tym stoj\u0105 przed Wami najcz\u0119\u015bciej? <\/strong><\/p>\n Kiedy\u015b w Og\u00f3lnokrajowym Zrzeszeniu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych Pracownik\u00f3w Ruchu Ci\u0105g\u0142ego przygotowali\u015bmy opracowanie naukowe na temat szkodliwo\u015bci wp\u0142ywu pracy zmianowej na zdrowie, ale tak\u017ce na \u017cycie spo\u0142eczne pracownik\u00f3w, bo to jest praca w nocy, w \u015bwi\u0119ta itp. Podczas gdy inni maj\u0105 wolne, osoba zatrudniona w ruchu ci\u0105g\u0142ym pracuje bez wzgl\u0119du na por\u0119 dnia czy dat\u0119. W zwi\u0105zku z tym rytm dobowy pracownika i jego rodziny jest bardzo mocno rozbity. Nasze zrzeszenie powsta\u0142o, aby walczy\u0107 o prawa tych pracownik\u00f3w, zwa\u017cywszy na szkodliwo\u015b\u0107 tej pracy; po przepracowaniu trzech \u201enocek\u201d pod rz\u0105d cz\u0142owiek chodzi \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 troch\u0119 zakr\u0119cony, im starszy tym gorzej, musi d\u0142u\u017cej odpoczywa\u0107 itp. Staramy si\u0119 walczy\u0107 o dodatkowe mo\u017cliwo\u015bci wypoczynku tych pracownik\u00f3w. St\u0105d w niekt\u00f3rych sektorach wywalczyli\u015bmy chocia\u017cby dodatkowe urlopy \u2013 za jeden miesi\u0105c pracy w ruchu ci\u0105g\u0142ym pracownik ma jeden dodatkowy dzie\u0144 urlopu i takie urlopy zosta\u0142y zapisane w ponadzak\u0142adowym zbiorowym uk\u0142adzie pracy dla energetyki i s\u0105 stosowane. Istotne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dodatki zmianowe \u2013 je\u017celi kto\u015b idzie do pracy w wigili\u0119, pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t czy na noc w sylwestra, to w naszym przekonaniu i naszej ocenie jako dzia\u0142aczy zwi\u0105zkowych ruchu ci\u0105g\u0142ego powinien mie\u0107 to zrekompensowane. Oczywi\u015bcie niekt\u00f3re dodatki s\u0105 zapisane kodeksowo, ale zawsze mo\u017ce by\u0107 lepiej, zreszt\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pracodawc\u00f3w docenia rol\u0119 pracownik\u00f3w ruchu ci\u0105g\u0142ego i dostrzega te problemy, a w efekcie nasze zrzeszenie wywalczy\u0142o dodatki wi\u0119ksze ni\u017c zapisane w prawie pracy. Walczymy o to, \u017ceby pracownicy mogli godnie pracowa\u0107, d\u0142u\u017cej odpoczywa\u0107 i mie\u0107 godn\u0105 p\u0142ac\u0119 za wykonywan\u0105 prac\u0119 zmianow\u0105.<\/p>\n Powiedzia\u0142 Pan o ponadzak\u0142adowym zbiorowym uk\u0142adzie pracy dla energetyki. Jakie s\u0105 strony tego uk\u0142adu? Uk\u0142ady zbiorowe s\u0105 niestety w Polsce rzadko\u015bci\u0105. <\/strong><\/p>\n Niestety, je\u017celi chodzi o PZUZP dla energetyki, to on w tej chwili jest martwy, poniewa\u017c oko\u0142o siedem lat temu rozmawiali\u015bmy z federacj\u0105 pracodawc\u00f3w energetyki na temat zmian w tym uk\u0142adzie, ale nie dogadali\u015bmy si\u0119 i wtedy zwi\u0105zki pracodawc\u00f3w w energetyce si\u0119 rozwi\u0105za\u0142y, wi\u0119c zabrak\u0142o nam partnera do negocjacji \u2013 znik\u0142a strona tego uk\u0142adu. Jednak 90% organizacji zwi\u0105zkowych w poszczeg\u00f3lnych aktywach energetycznych \u2013 czy to elektrowniach czy ciep\u0142owniach \u2013 wpisa\u0142o ten ponadzak\u0142adowy uk\u0142ad zbiorowy do swoich zak\u0142adowych uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy. Tak jest na przyk\u0142ad w elektrowni Dolna Odra, gdzie pracuj\u0119, i u nas funkcjonuje to dobrze. W tej chwili trwaj\u0105 prace nad nowym uk\u0142adem, bo odbudowa\u0142a si\u0119 strona pracodawc\u00f3w i znowu istnieje zwi\u0105zek pracodawc\u00f3w energetyki. W sk\u0142ad tego zwi\u0105zku wchodz\u0105 najwi\u0119ksze grupy energetyczne, typu Polska Grupa Energetyczna, Tauron, Enea, Energa. Prace trwaj\u0105, aczkolwiek mamy obecnie tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce aktywa energetyczne oparte o w\u0119giel maj\u0105 trafi\u0107 do Narodowej Agencji Bezpiecze\u0144stwa Energetycznego; tak jak niedawno g\u00f3rnicy podpisali umow\u0119 spo\u0142eczn\u0105 dla g\u00f3rnictwa, tak prowadzone s\u0105 bardzo zaawansowane prace, \u017ceby podpisa\u0107 podobn\u0105 umow\u0119 z rz\u0105dem i pracodawcami dla pracownik\u00f3w energetyki. M\u00f3wi\u0119 o tym dlatego, \u017ce s\u0105 hierarchie wa\u017cno\u015bci. Chcemy zabezpieczy\u0107 pracownik\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych aktywach energetycznych, aby nie tracili pracy, a je\u015bli j\u0105 strac\u0105, to \u017ceby by\u0142y os\u0142ony socjalne, aby mogli sobie jako\u015b poradzi\u0107 w \u017cyciu. M\u00f3wimy o ludziach, z kt\u00f3rych wielu ma ponad 50 lat, pracuj\u0105 ca\u0142e \u017cycie w energetyce i trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby \u0142atwo poradzili sobie na rynku pracy. Wracaj\u0105c do ponadzak\u0142adowego uk\u0142adu zbiorowego pracy: s\u0105 prowadzone negocjacje, aczkolwiek prace te s\u0105 lekko wyhamowane, bo najbardziej intensywne s\u0105 prace nad umow\u0105 spo\u0142eczn\u0105 dla energetyki i bran\u017cy w\u0119gla brunatnego. Te prace s\u0105 prowadzone w ramach bran\u017cowych zespo\u0142\u00f3w tr\u00f3jstronnych. Najd\u0142u\u017cej funkcjonuj\u0105cym zespo\u0142em tr\u00f3jstronnym jest w\u0142a\u015bnie zesp\u00f3\u0142 tr\u00f3jstronny ds. bran\u017cy energetycznej, bo on powsta\u0142 w oparciu o realne wydarzenia i potrzeby, a nie z uwagi na zapisy ustawy o Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego.<\/p>\n Tu w gr\u0119 wchodzi problem transformacji energetycznej i tego, w jaki spos\u00f3b zabezpieczy\u0107 w niej interesy pracownicze? <\/strong><\/p>\n Ta transformacja b\u0119dzie dotyczy\u0107 nie tylko pracownik\u00f3w energetyki. Sprawa pracownicza to jest oczywi\u015bcie ogromny problem, ale m\u00f3wimy te\u017c o tym, co si\u0119 stanie z polsk\u0105 gospodark\u0105, cenami energii i jak bardzo one prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na \u017cycie nas \u2013 obywateli. Rz\u0105d chce bardzo szybko zamkn\u0105\u0107 bloki w\u0119glowe, natomiast patrz\u0105c z punktu widzenia mojej firmy, czyli elektrowni Dolna Odra, wydano tutaj ponad 200 mln z\u0142otych, aby dostosowa\u0107 cztery bloki energetyczne o mocy ponad 200 megawat\u00f3w ka\u017cdy, aby spe\u0142nia\u0142y wymagania unijne i one je spe\u0142niaj\u0105, je\u015bli chodzi o dostosowanie do norm \u015brodowiskowych. M\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce za trzy lata \u00a0bloki te zostan\u0105 wy\u0142\u0105czone z eksploatacji. Takich blok\u00f3w jest w Polsce bardzo du\u017co; je\u015bli my za szybko z nich zrezygnujemy, to uzale\u017cnimy si\u0119 od importu energii z zagranicy. No i nie oszukujmy si\u0119, w sferze gospodarek poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw Unii Europejskich te\u017c konkurujemy ze sob\u0105 nawzajem, wi\u0119c je\u015bli my nie b\u0119dziemy mogli wytwarza\u0107 energii w naszych elektrowniach i druga strona b\u0119dzie o tym wiedzia\u0142a, to podniesie ceny energii, a w perspektywie mo\u017ce nasta\u0107 sytuacja taka, \u017ce nasza gospodarka stanie si\u0119 niekonkurencyjna, bo b\u0119dzie mia\u0142a wysokie koszty produkcji. Ten problem dotyczy zatem pracownik\u00f3w energetyki, ale, jak s\u0105dz\u0119, r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego pa\u0144stwa polskiego, dlatego domagamy si\u0119 rozmowy na temat tego na forum RDS.<\/p>\n Wy\u0142ania si\u0119 z tego do\u015b\u0107 og\u00f3lny wniosek, \u017ce poza walk\u0105 o kwestie pracownicze, do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych nale\u017cy tak\u017ce zabieranie g\u0142osu w sprawach wagi og\u00f3lnospo\u0142ecznej, czy, m\u00f3wi\u0105c g\u00f3rnolotnie, racji stanu. Zacz\u0119li\u015bmy od nakre\u015blenia obrazu bran\u017cy, w kt\u00f3rej Pan dzia\u0142a \u2013 przejd\u017amy teraz na bardziej generalny poziom funkcjonowania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w Polsce. Mamy kilka zasadniczych akt\u00f3w prawnych, kt\u00f3re reguluj\u0105 t\u0119 sfer\u0119, przede wszystkim ustaw\u0119 o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustaw\u0119 o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych, obie z 1991 roku. Jaki ma Pan do nich stosunek? Czy te ustawy s\u0105 dobre, czy si\u0119 zestarza\u0142y, czy mo\u017ce nie? Czy co\u015b powinno si\u0119 w nich zmieni\u0107, czy s\u0105 wystarczaj\u0105ce? <\/strong><\/p>\n Z punktu widzenia bran\u017cy, w kt\u00f3rej funkcjonuj\u0119, czyli pracy na urz\u0105dzeniach wra\u017cliwych, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymana, ustawa o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawa o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych eliminuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia strajku w takich realiach \u2013 czyli w przypadku pracy na instalacjach wra\u017cliwych i tak zwanej infrastrukturze krytycznej, strategicznej dla pa\u0144stwa. Patrz\u0105c z perspektywy obecnie trwaj\u0105cych spor\u00f3w zbiorowych, kt\u00f3re s\u0105 prowadzone chocia\u017cby w poszczeg\u00f3lnych grupach energetycznych, w tak du\u017cych podmiotach jak Polska Grupa Energetyczna, to jest przecie\u017c pot\u0119\u017cny wolumen ludzi, tak samo Tauron i inne grupy. Je\u017celi wchodzimy w spory zbiorowe, to pracodawcy doskonale wiedz\u0105, \u017ce my jako zwi\u0105zki zawodowe dzia\u0142amy zgodnie z ustaw\u0105, robimy poszczeg\u00f3lne rzeczy, ale je\u017celi pracodawcy, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, stan\u0105 okoniem, spisze si\u0119 protok\u00f3\u0142 rozbie\u017cno\u015bci, odb\u0119dzie si\u0119 referendum strajkowe, to tak naprawd\u0119 w przemy\u015ble, gdzie s\u0105 te instalacje wra\u017cliwe, nie mo\u017cemy przeprowadzi\u0107 strajku, bo po prostu nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci prawnej. Jako OZZZPRC kilka lat temu zlecili\u015bmy profesorowi Jerzemu Wratnemu opracowanie naukowe, aby na bazie istniej\u0105cych przepis\u00f3w prawa i znajomo\u015bci tematu nakre\u015bli\u0142, w jaki spos\u00f3b i czy w og\u00f3le zwi\u0105zki zawodowe w\u0142a\u015bnie w tych zak\u0142adach pracy mog\u0105 przeprowadzi\u0107 strajk na instalacjach wra\u017cliwych. Jest to bardzo skomplikowany temat, poniewa\u017c zawsze jest to kwestia pewnej interpretacji. Wiadomo, \u017ce profesor Wratny ma sw\u00f3j dorobek, jest autorytetem, natomiast pojawi si\u0119 kto\u015b ze strony pracodawc\u00f3w i powie, \u017ce si\u0119 z tym nie zgadzaj\u0105 i \u017ce nie mo\u017cemy tego strajku przeprowadzi\u0107, wi\u0119c b\u0119dziemy odpowiada\u0107 karnie za to, i\u017c nam\u00f3wili\u015bmy ludzi, by\u0107 mo\u017ce nawet zwolni\u0105 uczestnik\u00f3w strajku. W zwi\u0105zku z tym w moim przekonaniu najpowa\u017cniejszym problemem ustawy jest luka, kt\u00f3ra pozbawia nas prawa przeprowadzenia strajku. To jest w tym momencie s\u0142abo\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych z naszej bran\u017cy i argument dla pracodawc\u00f3w. Na pewno zmieni\u0142bym prawodawstwo pod tym k\u0105tem.<\/p>\n Zakaz strajku wynika ze szczeg\u00f3lnej newralgiczno\u015bci tej bran\u017cy i tego, \u017ce, przyk\u0142adowo, strajk doprowadzi\u0142by do braku pr\u0105du w ca\u0142ym mie\u015bcie? <\/strong><\/p>\n Tak, albo o takiej sytuacji, \u017ce gdyby\u015bmy przeprowadzili strajk nawet nie odstawiaj\u0105c urz\u0105dze\u0144 energetycznych, turbin, tylko zani\u017caj\u0105c produkcj\u0119 energii elektrycznej, to wywo\u0142aliby\u015bmy sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej operator polskiej sieci elektroenergetycznej musia\u0142by awaryjnie zakupi\u0107 pr\u0105d z zagranicy \u2013 technicznie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiego zakupu, natomiast s\u0105 to koszty, s\u0105 to pewne ograniczenia, bo czasami si\u0119 zdarza tak, \u017ce w niekt\u00f3rych sytuacjach my jako Polska eksportujemy energi\u0119 elektryczn\u0105 na Zach\u00f3d i jest deficyt, pojawia si\u0119 wi\u0119c problem, \u017ce potrzeby ludno\u015bci nie s\u0105 zaspokojone.<\/p>\n W imi\u0119 przeciwdzia\u0142ania takim sytuacjom zostajecie pozbawieni podstawowego or\u0119\u017ca pracownik\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, czyli mo\u017cliwo\u015bci odmowy pracy, kt\u00f3ra zmusza pracodawc\u0119 do rozm\u00f3w i odniesienia si\u0119 do postulat\u00f3w pracowniczych. Co mo\u017cna by\u0142oby zaproponowa\u0107, \u017ceby prawo do strajku zosta\u0142o zachowane bez naruszania tych uwarunkowa\u0144? <\/strong><\/p>\n Profesor Wratny napisa\u0142 w swojej opinii, \u017ce mo\u017cemy przeprowadzi\u0107 strajk w spos\u00f3b taki, \u017ce przychodzimy do pracy i w niej zostajemy. To mo\u017ce by\u0107 pewien problem dla pracodawcy, bo my nie wychodzimy z zak\u0142adu, przychodzi jedna zmiana, a ta, kt\u00f3ra ko\u0144czy prac\u0119, nie wraca do domu, lecz zostaje w zak\u0142adzie i w pewnym momencie robi si\u0119 z tego strajk okupacyjny. Nie generujemy skutk\u00f3w negatywnych dla obywateli i gospodarki, bo \u2013 pozostaj\u0105c przy przyk\u0142adzie elektrowni \u2013 produkujemy pr\u0105d, natomiast nie wychodzimy z pracy i pracodawca zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce ci ludzie siedz\u0105 wci\u0105\u017c w miejscu pracy i co\u015b z tym trzeba zrobi\u0107, bo s\u0105 najnormalniej w \u015bwiecie zm\u0119czeni, nie odpoczywaj\u0105. Pojawia si\u0119 te\u017c szansa na presj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wobec rz\u0105du i pracodawc\u00f3w: rozwi\u0105\u017ccie ten problem, bo mo\u017ce by\u0107 tragedia, bo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 co\u015b z\u0142ego. Taki strajk zosta\u0142 kiedy\u015b przeprowadzony w Zak\u0142adach Azotowych w Pu\u0142awach i by\u0142 skuteczny.<\/p>\n A jak wygl\u0105da codzienno\u015b\u0107 funkcjonowania organizacji zwi\u0105zkowej w jednym zak\u0142adzie pracy? Na czym polega praktyka dnia codziennego, jakie s\u0105 najcz\u0119\u015bciej za\u0142atwiane sprawy, najcz\u0119stsze problemy? Na czym polega dzia\u0142alno\u015b\u0107 os\u00f3b oddelegowanych do pracy zwi\u0105zkowej? <\/strong><\/p>\n Mamy obecnie inflacj\u0119 najwy\u017csz\u0105 od 20 lat. Pracownicy maj\u0105 zobowi\u0105zania w postaci kredyt\u00f3w, ka\u017cdy chce funkcjonowa\u0107 na okre\u015blonym poziomie, wi\u0119c w okresie wzrostu cen wa\u017cnym tematem s\u0105 \u017c\u0105dania p\u0142acowe. Cz\u0119sto w r\u00f3\u017cnych firmach, u mnie te\u017c, s\u0105 podpisane ustalenia dotycz\u0105ce tak zwanych mechanizm\u00f3w wzrostu wynagrodze\u0144; s\u0105 to za\u0142\u0105czniki do zak\u0142adowych uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy i wszystko by\u0142o w porz\u0105dku, dop\u00f3ki inflacja by\u0142a na niewielkim poziomie. Je\u015bli bierzemy pod uwag\u0119 tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce w mechanizmie wzrostu wynagrodze\u0144 jest wska\u017anik inflacji, kt\u00f3ry GUS okre\u015bla na 31 grudnia roku poprzedniego, a jeste\u015bmy w sierpniu i poziom cen skoczy\u0142 bardziej, to robi si\u0119 to nieaktualne i nieadekwatne. Niedawno razem z pracodawc\u0105 szacowali\u015bmy fundusz wynagrodze\u0144, obejmuj\u0105cy oczywi\u015bcie wszystko, p\u0142ace pracownik\u00f3w, dodatki zmianowe, jubileusze pracy, dodatki emerytalne itd. Pracodawca powiedzia\u0142, \u017ce skoro z tego dawnego mechanizmu podwy\u017cek wynika, i\u017c musia\u0142by podnie\u015b\u0107 pensje o 9 z\u0142, to on oferuje 20 z\u0142 dla ka\u017cdego pracownika. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce chyba \u017cartuje i \u017ce nie p\u00f3jd\u0119 do ludzi powiedzie\u0107, \u017ce wywalczyli\u015bmy im 20 z\u0142 miesi\u0119cznie, bo to po prostu jest kpina z nich. To nie jest tak, \u017ce pracodawca nie ma pieni\u0119dzy, bo te pieni\u0105dze s\u0105 i kto\u015b je wypracowa\u0142. Wypracowali je ludzie. Uczulam pracodawc\u0119, \u017ceby spojrza\u0142 na to w taki spos\u00f3b. Je\u017celi b\u0119dziemy stali w miejscu z pensjami, to ludzie warto\u015bciowi, m\u0142odzi, wykszta\u0142ceni in\u017cynierowie, z uprawnieniami, kt\u00f3re robili na koszt pracodawcy, b\u0119d\u0105 po prostu odchodzi\u0107, b\u0119d\u0105 szuka\u0107 innej pracy i nast\u0105pi degradacja firmy w sferze szeroko rozumianego profesjonalizmu pracownik\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce pracodawcy te\u017c powinno zale\u017ce\u0107 na tym, aby zatrzyma\u0107 tych ludzi u siebie. Swego czasu, gdy nasza firma, Polska Grupa Energetyczna, by\u0142a w ci\u0119\u017ckiej sytuacji, jako zwi\u0105zki zawodowe zgodzili\u015bmy si\u0119 na zawieszenie wska\u017anika wynagrodze\u0144. Dzisiaj m\u00f3wimy pracodawcy: widzisz, jaka jest inflacja, zawie\u015bmy stosowanie tego mechanizmu gusowskiego i porozmawiajmy o realnych pieni\u0105dzach, np. 300 z\u0142 podwy\u017cki dla ka\u017cdego pracownika to b\u0119dzie ponad mechanizm, kt\u00f3ry w takiej sytuacji trzeba zawiesi\u0107. Oczywi\u015bcie mo\u017cna \u017conglowa\u0107 tym, \u017ce \u015brednia p\u0142aca w energetyce, w elektrowniach, jest na poziomie 8 tysi\u0119cy, wi\u0119c jest to pokazywane jako du\u017ca kwota. Doszli\u015bmy jednak do takiej sytuacji w energetyce, \u017ce w tamtym roku u nas w firmie po raz pierwszy przeprowadzono podwy\u017cki dla cz\u0119\u015bci pracownik\u00f3w, poniewa\u017c ich p\u0142aca by\u0142a ni\u017csza od minimalnej p\u0142acy ustalonej przez polski rz\u0105d. To pokazuje, jak stan\u0119\u0142y zarobki w energetyce. \u015aredni\u0105 zawy\u017caj\u0105 kadry kierownicze. Ludzie, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 na stanowiskach robotniczych, dostaj\u0105 naprawd\u0119 niewielkie pieni\u0105dze, dlatego poszczeg\u00f3lni przewodnicz\u0105cy organizacji zwi\u0105zkowych zmagaj\u0105 si\u0119 dzisiaj g\u0142\u00f3wnie z tematem podwy\u017cek p\u0142ac.<\/p>\n W dodatku w ramach transformacji energetycznej porz\u0105dkuje si\u0119 struktury grup energetycznych i np. w Zespole Elektrowni Dolna Odra, po 40 latach pracy tego zespo\u0142u, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142y elektrownia w Nowym Czarnowie i dwie elektrociep\u0142ownie szczeci\u0144skie, Polska Grupa Energetyczna dokona\u0142a zmian organizacyjnych i dzisiaj dwie elektrociep\u0142ownie s\u0105 u zupe\u0142nie innego pracodawcy. Podpisali\u015bmy dla pracownik\u00f3w umow\u0119 transferow\u0105, w kt\u00f3rej do 2025 r. zabezpieczamy im u nowego pracodawcy to, co mieli u dotychczasowego. Gdyby\u015bmy nie podpisali tej umowy transferowej, to zgodnie z prawem przez rok by\u0142yby stosowane zapisy dotychczasowego uk\u0142adu zbiorowego pracy, a po roku pracodawca m\u00f3g\u0142by go wypowiedzie\u0107 i bazowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na zapisach kodeksu pracy. Umowy transferowe na poziomie tych przekszta\u0142ce\u0144 i zmian strukturalnych s\u0105 bardzo istotne. Wspomnia\u0142em, \u017ce ma powsta\u0107 nowa agencja, gdzie wejd\u0105 aktywa w\u0119glowe, a to te\u017c spowoduje, \u017ce za chwil\u0119 zostan\u0105 zmienieni pracodawcy i obok nowej umowy spo\u0142ecznej \u201ena g\u00f3rze\u201d, tak\u017ce my \u201ena dole\u201d musimy zadba\u0107 w\u0142a\u015bnie o umowy transferowe. Problem\u00f3w jest w tej chwili naprawd\u0119 bardzo, bardzo du\u017co.<\/p>\n Przypuszczam, \u017ce i konkretny zak\u0142ad pracy, z kt\u00f3rym jest Pan zwi\u0105zany, i ca\u0142y sektor, to zak\u0142ady, gdzie uzwi\u0105zkowienie jest relatywnie wysokie. Nie musicie si\u0119 wi\u0119c pewnie mierzy\u0107 z problemami, kt\u00f3re cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 na przyk\u0142ad w r\u00f3\u017cnych korporacjach, ale i w ma\u0142ych firmach, gdzie kto\u015b wpada na pomys\u0142 za\u0142o\u017cenia zwi\u0105zku zawodowego, ale bardzo trudno znale\u017a\u0107 10 os\u00f3b wymagane do powo\u0142ania organizacji zak\u0142adowej. I pracownik\u00f3w macie wi\u0119cej, zatem i zwi\u0105zkowc\u00f3w, wi\u0119c si\u0142a przetargowa jest dzi\u0119ki temu du\u017co wi\u0119ksza. <\/strong><\/p>\n W elektrowni Dolna Odra mamy uzwi\u0105zkowienie na poziomie 90%. Gdy w ubieg\u0142ym roku robili\u015bmy referendum strajkowe, wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 88% za\u0142ogi. Oczywi\u015bcie wszyscy byli za strajkiem. Czujemy to wsparcie za\u0142ogi i pracodawca dobrze o nim wie. Przez dwie kadencje by\u0142em szefem Og\u00f3lnokrajowego Zrzeszenia Pracownik\u00f3w Ruchu Ci\u0105g\u0142ego; teraz jestem cz\u0142onkiem prezydium Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, wi\u0119c mam rozeznanie i wiem, \u017ce nie wsz\u0119dzie jest tak kolorowo z uzwi\u0105zkowieniem. S\u0105 firmy, w kt\u00f3rych nawet je\u015bli kto\u015b chce za\u0142o\u017cy\u0107 zwi\u0105zek \u2013 a pracodawcy z regu\u0142y tego nie chc\u0105, bo po co im zwi\u0105zek, kto\u015b, z kim b\u0119d\u0105 musieli konsultowa\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy \u2013 to cz\u0119sto bywa tak, \u017ce ludzie s\u0105 zastraszani i wol\u0105 nie ryzykowa\u0107, maj\u0105 w miar\u0119 dobr\u0105 prac\u0119 i gdy s\u0105 jakie\u015b problemy, to m\u00f3wi\u0105, \u017ce jako\u015b to prze\u017cyj\u0105, ale do zwi\u0105zku zawodowego si\u0119 nie zapisz\u0105. Jest to bez w\u0105tpienia problem.<\/p>\n Po\u015bwi\u0119ci\u0142em temu troch\u0119 uwagi w rozmowach z innymi zwi\u0105zkowcami i ciekawi mnie ten kontrast. Sektor publiczny, zw\u0142aszcza przemys\u0142 \u2013 cz\u0119sto podaje si\u0119 tu przyk\u0142ad g\u00f3rnictwa \u2013 ma by\u0107 bastionem zwi\u0105zk\u00f3w, jak twierdz\u0105 ich przeciwnicy, wszechpot\u0119\u017cnych i trzymaj\u0105cych wszystko w gar\u015bci. <\/strong><\/p>\n M\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce w naszym przedsi\u0119biorstwie 90% za\u0142ogi nale\u017cy do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, dodam, \u017ce organizacji jest pi\u0119\u0107, z czego czterech przewodnicz\u0105cych jest na etatach zwi\u0105zkowych, bo zgodnie z ustaw\u0105 potrzeba do tego 150 os\u00f3b. Dla mnie pewne przekonanie jest bardzo wa\u017cne i trzymam si\u0119 tego przez ca\u0142e \u017cycie, dlatego te\u017c jestem w Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych: ka\u017cdy ma swoje kompetencje i swoje zadania. Nie chc\u0119 nigdy wchodzi\u0107 w kompetencje pracodawcy; nie ja mam zarz\u0105dza\u0107 zak\u0142adem pracy, ja mam dba\u0107 o prawa i dobro pracownik\u00f3w. Dzisiaj dostrzegam niejednokrotnie w du\u017cych zak\u0142adach pracy du\u017c\u0105 presj\u0119, tak\u017ce polityczn\u0105, na dyrektor\u00f3w i prezes\u00f3w. Ostatnio powiedzia\u0142em dw\u00f3m dyrektorom, \u017ce nie chc\u0119 wchodzi\u0107 w ich kompetencje, bo jestem przewodnicz\u0105cym \u00a0zwi\u0105zku zawodowego, a nie dyrektorem. Nie chc\u0119 wchodzi\u0107 w wasze zarz\u0105dzanie, a widz\u0119 niejednokrotnie, \u017ce moi koledzy zwi\u0105zkowcy to robi\u0105, a wy jako pracodawcy si\u0119 z tym zgadzacie. Ja te\u017c mog\u0119 wchodzi\u0107 w twoje kompetencje jak inni zwi\u0105zkowcy \u2013 albo co\u015b z tym zrobisz i przestaniesz pozwala\u0107 moim kolegom przewodnicz\u0105cym innych zwi\u0105zk\u00f3w na to, \u017ce zarz\u0105dzaj\u0105 zak\u0142adem, bo ludzie te\u017c patrz\u0105 z punktu widzenia skuteczno\u015bci, \u017ce ten kolega X z organizacji Y m\u00f3g\u0142 co\u015b za\u0142atwi\u0107, a jak to za\u0142atwi\u0142, ju\u017c nikogo nie interesuje. Irytuje mnie, gdy zwi\u0105zki zawodowe s\u0105 upolitycznione, a tak dzisiaj, nie oszukujmy si\u0119, jest. Zwi\u0105zki zawodowe s\u0105 niejednokrotnie bardzo upolitycznione i fakt ten wp\u0142ywa na to, co si\u0119 dzieje w poszczeg\u00f3lnych zak\u0142adach pracy, niejednokrotnie na decyzje personalne i zarz\u0105dzanie zak\u0142adem. Znam przypadki, w kt\u00f3rych przez lobbing zwi\u0105zkowy, moim zdaniem szkodliwy, dobry prezes czy dobry dyrektor zostali pozbawieni stanowiska. Zwi\u0105zki zawodowe nie powinny wchodzi\u0107 w sk\u00f3r\u0119 pracodawcy, to raz, a dwa \u2013 nie powinny by\u0107 upolitycznione. Dzisiaj niestety tak nie jest.<\/p>\n Chcia\u0142bym to troch\u0119 podr\u0105\u017cy\u0107 \u2013 zahaczamy tu ju\u017c o przestrze\u0144 nawet troch\u0119 filozoficzn\u0105, ideow\u0105. M\u00f3wi Pan, \u017ce zwi\u0105zki nie powinny wchodzi\u0107 w kompetencje pracodawcy, nie powinny bra\u0107 na siebie zarz\u0105dzania zak\u0142adem i do tego aspirowa\u0107, tymczasem zdaniem niekt\u00f3rych doktryn politycznych, jak ruch socjalistyczny, celem zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych powinna by\u0107 tak\u017ce realizacja demokracji pracowniczej. Pracownikom, jako realnym \u201esprawcom\u201d, tak jak Pan powiedzia\u0142, zysk\u00f3w firm, nale\u017cy si\u0119 pewne prawo do kierowania sprawami zak\u0142adu czy w og\u00f3le \u017cycia gospodarczego ca\u0142ego kraju. Przytaczam tak\u0105 perspektyw\u0119, poniewa\u017c to, co Pan powiedzia\u0142, jest wobec niej troch\u0119 polemiczne. Jak Pan w takim razie widzi rol\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w? Zarz\u0105dzanie zak\u0142adem to tak\u017ce kwestia dystrybucji zysk\u00f3w, tego ile z nich trafi do pracownik\u00f3w, a ile np. do zarz\u0105du, czyli czego\u015b, co chyba zwi\u0105zki powinno ju\u017c interesowa\u0107. <\/strong><\/p>\n S\u0105 dwie kwestie \u2013 jedna ta, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142em, czyli je\u015bli Polska Grupa Energetyczna ma 5,2 miliarda zysku wi\u0119cej ni\u017c w roku poprzednim, to oczywi\u015bcie w tym momencie jako zwi\u0105zki zawodowe m\u00f3wimy, \u017ce \u015bwietnie, i\u017c jest taki wynik, ale trzeba si\u0119 podzieli\u0107 z pracownikami. To jak najbardziej tak \u2013 domaganie si\u0119 podwy\u017cek p\u0142ac w sytuacji, kiedy widzimy, \u017ce zak\u0142ad pracy, pracodawc\u0119, sta\u0107 na te podwy\u017cki. Ale je\u017celi zwi\u0105zki zawodowe zaczynaj\u0105 wskazywa\u0107, kto ma by\u0107 g\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem, kierownikiem wydzia\u0142u, zast\u0119pc\u0105 dyrektora do spraw technicznych, to dla mnie to jest ju\u017c poza kompetencjami zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n Nasze sprawy to p\u0142ace czy fundusz socjalny, bhp. Mamy ustawowy odpis na fundusz \u015bwiadcze\u0144 socjalnych, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby dogada\u0107 si\u0119 z pracodawc\u0105, \u017ceby ten odpis by\u0142 wi\u0119kszy. W elektrowni Dolna Odra ten odpis jest trzykrotnie wi\u0119kszy wobec ustawowego, bo tak si\u0119 dogadali\u015bmy z pracodawc\u0105. Jeszcze inn\u0105 kwesti\u0105 jest dba\u0142o\u015b\u0107 o zabezpieczenia socjalne czy emerytalne typu PPE czy PPK. Tutaj poziom mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy ni\u017c ustawowy i to jest rola zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Ale m\u00f3wi\u0105c o zarz\u0105dzaniu i o tym, \u017ce zwi\u0105zki nie powinny si\u0119 nim zajmowa\u0107, mam na my\u015bli odpowiedzialno\u015b\u0107. To pracodawca j\u0105 ponosi, a nie zwi\u0105zki. Je\u015bli mamy taki i taki poziom zysku, to my m\u00f3wimy, \u017ce trzeba porozmawia\u0107 o podwy\u017ckach. W tym roku mo\u017cna da\u0107 wi\u0119cej na fundusz \u015bwiadcze\u0144 socjalnych, wi\u0119c o tym rozmawiajmy. To jest dla mnie dbaniem i wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzeniem, zarz\u0105dzaniem, tam gdzie mog\u0119, ale nie na takiej zasadzie, \u017ce mog\u0119 ukierunkowywa\u0107 personalnie, kto ma by\u0107 kadr\u0105 kierownicz\u0105, a kto nie. Premiowanie pracownik\u00f3w \u2013 to pracodawca ocenia, nie ja, bo nie jestem w stanie tego oceni\u0107, je\u017celi u nas pracuje 800 os\u00f3b. Bywa cz\u0119sto tak, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe uzurpuj\u0105 sobie prawo do wskazywania, ile Kowalski na jakim\u015b tam stanowisku dostanie premii i dlaczego 5% mniej od Nowaka. Przecie\u017c ja ich nie znam, po to jest kadra kierownicza, to oni s\u0105 od oceniania pracy. Je\u017celi co\u015b jest krzywdz\u0105ce, to pracownik przychodzi z tym do mnie, ale to nie ja mam decydowa\u0107, ile kto ma dosta\u0107 premii.<\/p>\n A czy w Pana zak\u0142adzie albo innych z Pa\u0144skiej bran\u017cy wyst\u0119puj\u0105 rady pracownicze, jako inna forma reprezentacji zatrudnionych? <\/strong><\/p>\n W naszym zak\u0142adzie nie, poniewa\u017c swego czasu podpisali\u015bmy z pracodawc\u0105 stosowne porozumienie; je\u017celi jest 90% uzwi\u0105zkowienia, to nie by\u0142o potrzeby tworzenia rady pracowniczej i jej nie ma. Z tego, co wiem, w \u017cadnym oddziale PGE, m\u00f3wi\u0119 tu o elektrowniach i kopalniach, nie ma takich rad. S\u0105 tylko zwi\u0105zki zawodowe, bardzo silne i reprezentatywne.<\/p>\n Ca\u0142y czas my\u015bl\u0119 o tej du\u017cej skali dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej, o tej imponuj\u0105cej liczbie cz\u0142onk\u00f3w; nie macie w takim razie problem\u00f3w, kt\u00f3re prze\u017cywaj\u0105 zwi\u0105zkowcy w innych miejscach, tego, \u017ce boicie si\u0119 pracodawcy, \u017ce on jest w stanie wam realnie zaszkodzi\u0107, np. nie przed\u0142u\u017caj\u0105c um\u00f3w, przesuwaj\u0105c na gorsze stanowiska? W wielu firmach panuje atmosfera zastraszenia i ta asymetria jest bardzo na korzy\u015b\u0107 pracodawc\u00f3w. Przeci\u0119tny pracownik w elektrowni, b\u0119d\u0105c zapisany do zwi\u0105zku, nie musi si\u0119 z tego tytu\u0142u niczego obawia\u0107, mo\u017ce chodzi\u0107 z podniesion\u0105 g\u0142ow\u0105 i czu\u0107 si\u0119 pewnie? <\/strong><\/p>\n Nigdy nie spotka\u0142em si\u0119 z tym, \u017ceby za przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiegokolwiek zwi\u0105zku zawodowego \u2013 m\u00f3wi\u0119 tutaj o energetyce i nawet szerzej, w ca\u0142ym ruchu ci\u0105g\u0142ym \u2013 kto\u015b mia\u0142 problem tylko dlatego, \u017ce nale\u017cy do zwi\u0105zku. Zgodnie z prawem nie mo\u017cna nikogo dyskryminowa\u0107 ze wzgl\u0119du na jego przynale\u017cno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Odsetek uzwi\u0105zkowionych pracownik\u00f3w jest tak pot\u0119\u017cny, \u017ce pracodawcy, jak s\u0105dz\u0119, nie przysz\u0142oby do g\u0142owy, aby kogo\u015b dyskryminowa\u0107, bo jest w zwi\u0105zku X czy Y. Oczywi\u015bcie je\u017celi kto\u015b \u0142amie prawo czy ma jakie\u015b uchybienia, to pracodawca zgodnie z ustaw\u0105 o zwi\u0105zkach zawodowych informuje organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, \u017ce chce ukara\u0107 danego pracownika, bo wed\u0142ug niego co\u015b si\u0119 sta\u0142o. Wtedy my si\u0119 tym zajmujemy, rozmawiamy z pracownikiem, ale to jest naturalne, w ka\u017cdym zak\u0142adzie zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni ludzie i ka\u017cdy robi b\u0142\u0119dy, kto\u015b nie dope\u0142nia obowi\u0105zk\u00f3w, to si\u0119 zdarza. Natomiast na pewno nie by\u0142o u nas sytuacji, \u017ceby jakikolwiek pracownik by\u0142 dyskryminowany tylko dlatego, \u017ce jest w jakim\u015b zwi\u0105zku zawodowym.<\/p>\n To sytuacja godna pozazdroszczenia, ale powinna te\u017c sta\u0107 si\u0119 jakim\u015b standardem. Jakie s\u0105 przyczyny takiego stanu rzeczy? Czy wynika to z uwarunkowa\u0144 historycznych, tego, \u017ce zwi\u0105zki istniej\u0105 w tych zak\u0142adach od czas\u00f3w PRL i przetrwa\u0142y transformacj\u0119? <\/strong><\/p>\n Rzeczywi\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 elektrowni wywodzi si\u0119 z czas\u00f3w PRL. Wtedy by\u0142a jedna s\u0142uszna centrala CRZZ, potem by\u0142 front \u201eSolidarno\u015bci\u201d i to by\u0142o to, co nap\u0119dza\u0142o ruch zwi\u0105zkowy. P\u00f3\u017aniej powstawa\u0142y mniejsze organizacje, takie jak nasza, bo dostrzegli\u015bmy, \u017ce potrzeba wyspecjalizowanego zwi\u0105zku zawodowego w danym segmencie pracowniczym. P\u00f3\u017aniej stwierdzili\u015bmy, \u017ce musimy si\u0119 skomasowa\u0107 w jak\u0105\u015b central\u0119, st\u0105d Og\u00f3lnokrajowe Zrzeszenie. Ja ju\u017c wtedy pracowa\u0142em w elektrowni, by\u0142em zwi\u0105zkowcem i wiem, \u017ce na przyk\u0142ad byli dzia\u0142acze CRZZ, potem OPZZ, bo to jest ta spu\u015bcizna, razem z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d pr\u00f3bowali blokowa\u0107 powstanie nowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, bo musieliby si\u0119 podzieli\u0107 z nimi wp\u0142ywami. Na tym etapie tworzenia si\u0119, 25, 30 lat temu, rzeczywi\u015bcie tak by\u0142o. Dzisiaj nie znam takich sytuacji, \u017ceby mia\u0142 by\u0107 jaki\u015b problem, gdy ma powsta\u0107 nowa organizacja zwi\u0105zkowa, a to si\u0119 zdarza, gdy kto\u015b jest niezadowolony z tego, co robi\u0105 zwi\u0105zki zawodowe w danej firmie. Tak si\u0119 sta\u0142o chocia\u017cby w elektrociep\u0142owni Bydgoszcz, gdzie powsta\u0142a nowa organizacja ruchu ci\u0105g\u0142ego, bo byli niezadowoleni z tego, co proponowa\u0142y inne organizacje zwi\u0105zkowe i z ich zdaniem nieskutecznej walki o prawa pracownik\u00f3w. Ta organizacja istnieje do dzisiaj i funkcjonuje opr\u00f3cz innych organizacji zwi\u0105zkowych. Takie sytuacje si\u0119 zdarzaj\u0105 i mimo tak du\u017cego uzwi\u0105zkowienia powstaj\u0105 nowe organizacje.<\/p>\n A czy czynnikiem sprzyjaj\u0105cym dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej jest te\u017c skala zatrudnienia i dzia\u0142alno\u015bci firmy? Ruchowi pracowniczemu zawsze \u0142atwiej by\u0142o wzrasta\u0107 w du\u017cych zak\u0142adach pracy, w przemy\u015ble, gdzie pracownicy znajduj\u0105 si\u0119 w jednym miejscu, co pomaga w wytwarzaniu si\u0119 wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkich i poczucia solidarno\u015bci za\u0142ogi. Du\u017co trudniej jest organizowa\u0107 ludzi w bran\u017cach zatomizowanych, rozproszonych, gdzie pracownicy nie maj\u0105 ze sob\u0105 kontaktu. Czy takie uwarunkowania materialne nie s\u0105 tym czynnikiem, kt\u00f3ry u\u0142atwia wam osi\u0105gni\u0119cie wysokiego poziomu zaanga\u017cowania? <\/strong><\/p>\n Na pewno cz\u0119\u015bciowo tak, ale troch\u0119 skomplikuj\u0119 ten obraz i powiem, \u017ce niekt\u00f3re zak\u0142ady energetyczne, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w \u201erozproszeniu\u201d, gdzie monterzy pracuj\u0105 w r\u00f3\u017cnych miejscach i nie spotykaj\u0105 si\u0119, mimo to maj\u0105 w miar\u0119 mocn\u0105 reprezentacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 i r\u00f3wnie\u017c tam zwi\u0105zki maj\u0105 si\u0119 ca\u0142kiem dobrze. Natomiast bez w\u0105tpienia \u0142atwiej za\u0142o\u017cy\u0107 zwi\u0105zek zawodowy, je\u017celi zak\u0142ad pracy kumuluje du\u017co ludzi, pracuj\u0105 w jednym skupisku, \u0142atwiej jest ich zebra\u0107, \u0142atwiej w kole\u017ce\u0144skim gronie przekaza\u0107 sobie informacje o spotkaniu za dwa tygodnie itp. Tak si\u0119 generalnie tworz\u0105 zwi\u0105zki zawodowe. Du\u017co zale\u017cy te\u017c od znalezienia w\u0142a\u015bciwego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mo\u017ce zosta\u0107 liderem zwi\u0105zkowym. Wiem po sobie, \u017ce ta praca nie jest wdzi\u0119czna, bo z jednej strony ludzie maj\u0105 pot\u0119\u017cne oczekiwania, z drugiej strony niejednokrotnie nie rozumiej\u0105 pewnych uwarunkowa\u0144 i m\u00f3wi\u0105, \u017ce jeste\u015bmy nieskuteczni. Sam si\u0119 cz\u0119sto zastanawiam, bo ju\u017c dosy\u0107 d\u0142ugo jestem liderem, 14 lat funkcjonuj\u0119 na etacie przewodnicz\u0105cego zwi\u0105zku zawodowego i nigdy nie chcia\u0142em by\u0107 takim dzia\u0142aczem, a zosta\u0142em nim, poniewa\u017c koledzy mnie przekonali, mia\u0142o to by\u0107 \u00a0doko\u0144czenie kadencji, czyli trzy lata, a trwa ju\u017c 14. Na pewno motywacja, \u017ceby pracowa\u0107 jako dzia\u0142acz zwi\u0105zkowy, wymaga dolewania co jaki\u015b czas tego paliwa, czyli poczucia, \u017ce co\u015b si\u0119 zrobi\u0142o dla ludzi. Najnormalniej w \u015bwiecie cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b bez tego si\u0119 wypala. Kiedy\u015b by\u0142em w Komisji Europejskiej i pani m\u00f3wi\u0142a o \u015bcie\u017cce kariery w KE \u2013 oni generalnie pi\u0119\u0107 lat pracuj\u0105 na jednym stanowisku. Moja kole\u017canka spyta\u0142a, dlaczego pi\u0119\u0107 lat, bo przecie\u017c po pi\u0119ciu latach dopiero ma si\u0119 dobrego, do\u015bwiadczonego fachowca. Oni odpowiedzieli, \u017ce nie, \u017ce uwa\u017caj\u0105, i\u017c po pi\u0119ciu latach nast\u0119puje wypalenie.<\/p>\n Wa\u017cne jest, aby znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra utworzy organizacj\u0119, bo to jej up\u00f3r, jej nastawienie, s\u0105 cz\u0119sto decyduj\u0105ce. Pogada\u0107 i ponarzeka\u0107 mo\u017cna zawsze, ale wzi\u0105\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 i by\u0107 konsekwentnym w dzia\u0142aniu, dopi\u0105\u0107 wszystkie rzeczy i, abstrahuj\u0105c ju\u017c od mojej bran\u017cy energetycznej, nie ba\u0107 si\u0119 konsekwencji z tytu\u0142u dzia\u0142alno\u015bci w zwi\u0105zkach zawodowych. Dzisiaj te\u017c trzeba mie\u0107 to co\u015b \u2013 charakter.<\/p>\n Jak wygl\u0105da dzia\u0142alno\u015b\u0107 os\u00f3b oddelegowanych do pracy zwi\u0105zkowej? Etaty przys\u0142uguj\u0105 od 150 cz\u0142onk\u00f3w organizacji zak\u0142adowej \u2013 dla wielu zwi\u0105zk\u00f3w jest to ca\u0142kowicie nieosi\u0105galne, cho\u0107by dlatego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi w Polsce jest zatrudnionych w ma\u0142ych i \u015brednich firmach. Na czym ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 polega? Czy zgadza si\u0119 Pan z opini\u0105, \u017ce profesjonalna dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa mo\u017ce czasami grozi\u0107 oderwaniem si\u0119 od problem\u00f3w szeregowych pracownik\u00f3w? <\/strong><\/p>\n Gdy zmieniono ustaw\u0119 o zwi\u0105zkach zawodowych i zapisy o reprezentatywno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w, musimy si\u0119 liczy\u0107 bardzo dok\u0142adnie. W naszym zak\u0142adzie jest pi\u0119\u0107 organizacji zwi\u0105zkowych, ale statut mojej organizacji nie zabrania przynale\u017cno\u015bci do kilku. Ka\u017cda z organizacji wskazywa\u0142a, \u017ce ma tylu i tylu cz\u0142onk\u00f3w, co niejednokrotnie dawa\u0142o \u0142\u0105cznie wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 ni\u017c by\u0142o pracownik\u00f3w. Ustawa si\u0119 zmieni\u0142a, musimy si\u0119 liczy\u0107 pojedynczo i u niekt\u00f3rych zwi\u0105zk\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 problem z liczb\u0105 150 os\u00f3b, bo nagle si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce ma si\u0119 np. 50 os\u00f3b wsp\u00f3lnych ze zwi\u0105zkiem in\u017cynier\u00f3w-technik\u00f3w lub innym i te 50 os\u00f3b si\u0119 okre\u015bli\u0142o, \u017ce zwi\u0105zek in\u017cynier\u00f3w-technik\u00f3w b\u0119dzie ich reprezentowa\u0107, a nie ten drugi zwi\u0105zek. Do pracodawcy trafia informacja, \u017ce ten zwi\u0105zek ma o 50 os\u00f3b mniej, pojawia si\u0119 wi\u0119c problem dla niekt\u00f3rych organizacji. To jest te\u017c kwestia umowy mi\u0119dzy zwi\u0105zkami i pracodawc\u0105; mo\u017cna si\u0119 um\u00f3wi\u0107, \u017ce ta liczba b\u0119dzie mniejsza ni\u017c 150. To jest decyzja pracodawcy, je\u015bli to zaakceptuje. U nas takiej sytuacji nie ma, ale wiem, \u017ce w niekt\u00f3rych zak\u0142adach pracy bywaj\u0105.<\/p>\n Czy nie oddalamy si\u0119 od rzeczywisto\u015bci b\u0119d\u0105c na etatach? R\u00f3\u017cni ludzie s\u0105 w r\u00f3\u017cnych organizacjach, natomiast jest co\u015b takiego jak statut zwi\u0105zku, jest co\u015b takiego jak coroczne zebranie sprawozdawcze cz\u0142onk\u00f3w delegat\u00f3w danego zwi\u0105zku, a co cztery lata zebranie sprawozdawczo-wyborcze, wi\u0119c tak naprawd\u0119 co roku jest, przynajmniej u nas, bardzo dok\u0142adna weryfikacja i ocena tego, co jako organizacja oraz ja jako przewodnicz\u0105cy reprezentujemy, jak dzia\u0142amy, co za\u0142atwili\u015bmy ludziom i czy rzeczywi\u015bcie o nich walcz\u0119. Takie coroczne zebranie to dla mnie wyzwanie ca\u0142oroczne bo wiem, \u017ce delegaci mnie i zarz\u0105d rozlicz\u0105 za nasze dzia\u0142ania. Zwi\u0105zek to nie tylko prawa pracownicze, ale znacznie szersza dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u2013 ka\u017cdy ma jaki\u015b bud\u017cet wynikaj\u0105cy z p\u0142aconych sk\u0142adek i przynajmniej w naszej elektrowni zwi\u0105zki zawodowe maj\u0105 tak zwane \u015bwiadczenia statutowe. Delegaci raz do roku zatwierdzaj\u0105 preliminarz bud\u017cetowy i ustalamy, \u017ce np. na \u015bwi\u0119ta wielkanocne dajemy pracownikom 200 z\u0142 bezzwrotnej zapomogi, aby podnie\u015b\u0107 im komfort prze\u017cywania \u015bwi\u0105t. Robimy te\u017c r\u00f3\u017cne szkolenia, kursy pracownik\u00f3w, wycieczki; niedawno robi\u0142em wycieczk\u0119 dla cz\u0142onk\u00f3w mojego zwi\u0105zku do Zielonej G\u00f3ry na winobranie, tak\u0105 integracyjn\u0105. Co roku, dop\u00f3ki pandemia nie przerwa\u0142a tego, organizowali\u015bmy letnie wyjazdy do Czarnog\u00f3ry, W\u0142och itp. Opr\u00f3cz tego, \u017ce walczymy o pracownik\u00f3w, to jeszcze jest to \u017cycie spo\u0142eczne, gdzie si\u0119 bardzo mocno integrujemy. Co roku organizujemy ca\u0142onocny piknik zwi\u0105zkowy dla pracownik\u00f3w, ich rodzin i dzieci, z konkursami i tak dalej. Wiele rzeczy si\u0119 sk\u0142ada na to, \u017ceby zwi\u0105zek by\u0142 atrakcyjny dla pracownika, to nie jest kwestia wy\u0142\u0105cznie tego, co za\u0142atwimy, ale te\u017c ca\u0142ej otoczki. My\u015bl\u0119, \u017ce w tym wszystkim najwa\u017cniejsze jest te\u017c podej\u015bcie przewodnicz\u0105cego, \u017ceby by\u0142 normalny, a nie w chmurach. Je\u015bli kto\u015b jest oderwany od rzeczywisto\u015bci, to jest \u017ale. Staram si\u0119 raz na miesi\u0105c chodzi\u0107 po wszystkich stanowiskach pracy, siadam, rozmawiam, pij\u0119 herbat\u0119 z lud\u017ami i niejednokrotnie si\u0119 nas\u0142ucham, a skoro przy mnie si\u0119 otwieraj\u0105, m\u00f3wi\u0105 o problemach i to cz\u0119sto w kategoriach \u201es\u0142uchaj, schrzanili\u015bcie temat\u201d, to ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce tak m\u00f3wi\u0105, bo to znaczy, \u017ce maj\u0105 do mnie zaufanie, a nie na zasadzie, \u017ce i tak nic nie za\u0142atwi, przyszed\u0142, niech sobie idzie dalej. Wiele czynnik\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 na to, aby zwi\u0105zek zawodowy by\u0142 atrakcyjny dla pracownika, a to, \u017ce jeste\u015bmy na etatach bez w\u0105tpienia bardzo mocno pomaga odpowiednio zorganizowa\u0107 \u017cycie zwi\u0105zkowe. Nie oszukujmy si\u0119 \u2013 je\u017celi mia\u0142bym wr\u00f3ci\u0107 do swojej pracy, to si\u0142\u0105 rzeczy nie by\u0142bym w stanie robi\u0107 wielu innych rzeczy, bo najnormalniej w \u015bwiecie nie mia\u0142bym na to czasu.<\/p>\n Chcia\u0142bym teraz zapyta\u0107 o pluralizm zwi\u0105zkowy. Wspomnia\u0142 ju\u017c Pan, \u017ce organizacji w Pana zak\u0142adzie i ca\u0142ej bran\u017cy jest wiele \u2013 co Pan s\u0105dzi o takiej mnogo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w? Czy jest to pozytywne zjawisko? Czy konkurujecie ze sob\u0105?<\/strong><\/p>\n Bez w\u0105tpienia pluralizm zwi\u0105zkowy jest bardzo dobrym rozwi\u0105zaniem, poniewa\u017c ka\u017cdy pracownik ma wyb\u00f3r. Nie jest tak, \u017ce jest jeden s\u0142uszny zwi\u0105zek zawodowy, to ju\u017c kiedy\u015b przechodzili\u015bmy. Albo dwa s\u0142uszne zwi\u0105zki. To nie jest dobre. Uwa\u017cam, \u017ce pluralizm jest dobry. Oczywi\u015bcie jest kwestia pewnego rozgraniczenia; s\u0105 zak\u0142ady, w kt\u00f3rych funkcjonuje po 20 organizacji i to ju\u017c dla mnie z kolei przesada w drug\u0105 stron\u0119, natomiast w takim przypadku jak u mnie, funkcjonowania pi\u0119ciu zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, my\u015bl\u0119, \u017ce jest to w porz\u0105dku, dlatego, \u017ce nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci, aby kt\u00f3rekolwiek zwi\u0105zki same dogada\u0142y si\u0119 z pracodawc\u0105. Przecie\u017c je\u015bli my nie b\u0119dziemy mieli wsp\u00f3lnego stanowiska np. w kontek\u015bcie p\u0142ac, to decyzja jest po stronie pracodawcy. My to eksponujemy i pokazujemy na Facebooku, na stronie internetowej; nie by\u0142o u nas takiej sytuacji, \u017ceby dzia\u0142a\u0142 tak zwany \u017c\u00f3\u0142ty zwi\u0105zek i sam si\u0119 dogada\u0142 z pracodawc\u0105. Aczkolwiek wiem, \u017ce bywaj\u0105 takie zwi\u0105zki tworzone z inicjatywy pracodawc\u00f3w, co bez w\u0105tpienia bardzo utrudnia dzia\u0142alno\u015b\u0107 reszty zwi\u0105zk\u00f3w. U nas dogadujemy si\u0119, cz\u0119sto s\u0105 to trudne rozmowy i niejednokrotnie si\u0119 k\u0142\u00f3cimy, ale we w\u0142asnym gronie; po 2\u20133 dniach przechodzi nam z\u0142o\u015b\u0107, siadamy, bo wiemy, \u017ce musimy si\u0119 dogada\u0107, gdy\u017c w przeciwnym razie pracodawca sam podejmie decyzj\u0119. Jak najbardziej pluralizm zwi\u0105zkowy tak, ale rozdrobnienie zwi\u0105zk\u00f3w nie jest rzecz\u0105 dobr\u0105, bo bardzo ci\u0119\u017cko si\u0119 dogada\u0107, kiedy w zak\u0142adzie pracy jest mnogo\u015b\u0107 organizacji.<\/p>\n Gdyby jeszcze si\u0119 temu troch\u0119 przyjrze\u0107 \u2013 jakie organizacje dzia\u0142aj\u0105 w Pana elektrowni opr\u00f3cz waszej? Co decyduje, \u017ce pracownicy zapisuj\u0105 si\u0119 do tego albo innego zwi\u0105zku? Czy poszczeg\u00f3lne zwi\u0105zki zrzeszaj\u0105 np. osoby z innych stanowisk? <\/strong><\/p>\n Mamy zwi\u0105zek OPZZ, kt\u00f3ry jest u nas najbardziej liczny, jest \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, trzeci to my, czyli pracownicy ruchu ci\u0105g\u0142ego, czwart\u0105 organizacj\u0105 jest Solidarno\u015b\u0107 \u201980, a najmniejsz\u0105, bo licz\u0105c\u0105 teraz raptem dwudziestu kilku cz\u0142onk\u00f3w, jest zwi\u0105zek zawodowy in\u017cynier\u00f3w i technik\u00f3w. Ten schemat wielko\u015bci organizacji by\u0142 od zawsze. Obecnie mamy sytuacj\u0119, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142em, \u017ce bardzo mocno schodzimy z zatrudnieniem, jest du\u017ca redukcja, podzia\u0142 struktur, odpadaj\u0105 nam takie oddzia\u0142y jak Szczecin i Pomorzany, kt\u00f3re odesz\u0142y do innego pracodawcy, aczkolwiek dalej mamy tam cz\u0142onk\u00f3w, bo jeste\u015bmy mi\u0119dzyzak\u0142adowi. Patrz\u0105c na elektrowni\u0119 Dolna Odra i na obowi\u0105zek przedstawiania pracodawcy informacji na temat stanu uzwi\u0105zkowienia, nasza organizacja ca\u0142y czas utrzymuje si\u0119 na tym samym poziomie liczebno\u015bci, mimo \u017ce nie ma przyj\u0119\u0107. Wszystkim bardzo mocno spada uzwi\u0105zkowienie, do tego stopnia, \u017ce OPZZ mia\u0142o dwa etaty zwi\u0105zkowe, a w tej chwili ju\u017c ich nie ma, bo bardzo mocno im spad\u0142o uzwi\u0105zkowienie. Nam natomiast uzwi\u0105zkowienie nie spada, mimo braku przyj\u0119\u0107 do zak\u0142adu pracy, a s\u0105 du\u017ce odej\u015bcia.<\/p>\n M\u00f3wi\u0105c o pluralizmie, mo\u017cemy wybiec szczebel wy\u017cej \u2013 na poziom krajowy. Istniej\u0105 trzy centrale zwi\u0105zkowe, Pan jest cz\u0142onkiem zarz\u0105du jednej z nich, Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych. Czym jest FZZ jako trzeci partner spo\u0142eczny obok \u201eSolidarno\u015bci\u2019 i OPZZ, kt\u00f3ry bierze udzia\u0142 w dialogu spo\u0142ecznym na szczeblu ca\u0142ego pa\u0144stwa? Jaki jest wasz charakter, jakie bran\u017ce zrzeszacie, jak\u0105 macie struktur\u0119 i jak postrzegacie swoj\u0105 rol\u0119? <\/strong><\/p>\n Nie odkryj\u0119 Ameryki, je\u015bli powiem, \u017ce Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych powsta\u0142o m.in. ze wzgl\u0119du na niezadowolenie niekt\u00f3rych zwi\u0105zk\u00f3w i struktur OPZZ i \u201eSolidarno\u015bci\u201d. FZZ zawsze stara\u0142o si\u0119 by\u0107 central\u0105 apolityczn\u0105. By\u0142 taki moment, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 propozycja Andrzeja Leppera z Samoobrony, aby\u015bmy si\u0119 uwik\u0142ali w polityk\u0119, mia\u0142y by\u0107 miejsca na listach wyborczych do parlamentu dla dzia\u0142aczy zwi\u0105zkowych \u2013 to zosta\u0142o zbojkotowane przez naszych ludzi, mimo \u017ce niekt\u00f3rzy dzia\u0142acze mieli ochot\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 w t\u0119 stron\u0119. Co do zasady przyj\u0119li\u015bmy jednak, \u017ce Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych ma by\u0107 apolityczne i tak do tej pory jest. Co cztery lata si\u0119 podliczamy, jak wszystkie centrale zwi\u0105zkowe, nasz\u0105 liczebno\u015b\u0107 potwierdza s\u0105d rejonowy w Warszawie. Siedzib\u0119 mamy w Warszawie, zarz\u0105dy we wszystkich wojew\u00f3dztwach, mamy te\u017c zarz\u0105dy powiatowe i tak funkcjonujemy. Ka\u017cda centrala, \u017ceby by\u0107 reprezentatywna, musi mie\u0107 300 tys. cz\u0142onk\u00f3w \u2013 wiem, \u017ce dzisiaj pojawiaj\u0105 si\u0119 dyskusje nad zwi\u0119kszeniem tego progu do 500 tys. Trudno to sobie wyobrazi\u0107, bo zaraz mog\u0142oby si\u0119 okaza\u0107, \u017ce \u017cadna centrala nie b\u0119dzie mia\u0142a tylu cz\u0142onk\u00f3w \u2013 i co wtedy. Dyskusje trwaj\u0105; problem wybrzmia\u0142, gdy w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego pojawi\u0142y si\u0119 kolejne organizacje spe\u0142niaj\u0105ce wymogi reprezentatywno\u015bci po stronie pracodawc\u00f3w. Troch\u0119 si\u0119 ich namno\u017cy\u0142o, a wiem, \u017ce kolejne dwie takie organizacje pukaj\u0105 do RDS-u.<\/p>\n Organizacje pracodawc\u00f3w te\u017c obowi\u0105zuje pr\u00f3g 300 tys. cz\u0142onk\u00f3w? <\/strong><\/p>\n Tak, organizacje pracodawc\u00f3w, kt\u00f3re chc\u0105 mie\u0107 status reprezentatywnych, musz\u0105 skupia\u0107 \u2013 zgodnie z ustaw\u0105 o RDS \u2013 co najmniej 300 tys. cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n Rada Dialogu Spo\u0142ecznego istnieje stosunkowo kr\u00f3tko, od sze\u015bciu lat, po tym jak zast\u0105pi\u0142a Komisj\u0119 Tr\u00f3jstronn\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a solidarnie zbojkotowana przez wszystkie trzy centrale zwi\u0105zkowe. Jakie naprawd\u0119 s\u0105 prerogatywy RDS, co ona mo\u017ce zrobi\u0107? Na ile to jest cia\u0142o realnej w\u0142adzy, a na ile czysto konsultacyjne? Czy macie tam realne mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywania na ustawodawstwo?<\/strong><\/p>\n Ubolewam nad tym, co si\u0119 dzieje w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego, z punktu widzenia w\u0142a\u015bnie wp\u0142ywu. Mo\u017cemy si\u0119 spotyka\u0107, tak\u017ce w zespo\u0142ach problemowych, kt\u00f3re rozgryzaj\u0105 tematy w poszczeg\u00f3lnych dziedzinach, natomiast w samej RDS s\u0105 wyra\u017cane opinie, s\u0105 wnioski, ale skuteczno\u015b\u0107 wskazywania kierunk\u00f3w jest s\u0142aba. Wszyscy ubolewamy nad tym y, \u017ce Rada Dialogu Spo\u0142ecznego nie ma mo\u017cliwo\u015bci legislacyjnych, \u017ce nie mo\u017cemy przygotowa\u0107 projektu ustawy i z\u0142o\u017cy\u0107 go u marsza\u0142ka sejmu, aby j\u0105 procedowa\u0107. Problemem jest te\u017c to, \u017ce nie wszystkie projekty trafiaj\u0105 do opiniowania przez Rad\u0119 Dialogu Spo\u0142ecznego \u2013 projekty rz\u0105dowe tak, ale poselskie, obywatelskie ju\u017c nie, i to jest w moim przekonaniu luka. Je\u017celi co\u015b ma by\u0107 ustaw\u0105 i jest dyskutowane przez sejm, to niewa\u017cne, czy to projekt rz\u0105dowy, poselski, czy inicjatywa obywatelska. Wszystko to powinno r\u00f3wnie\u017c przej\u015b\u0107 przez Rad\u0119, bo tam s\u0105 reprezentatywne organizacje zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i pracodawc\u00f3w, okre\u015blone ustaw\u0105.<\/p>\n Uwa\u017cam te\u017c, \u017ce Rada Dialogu Spo\u0142ecznego powinna by\u0107 miejscem, gdzie spotykamy si\u0119, je\u017celi s\u0105 takie konflikty, jak np. Bia\u0142e Miasteczko. Skoro mamy t\u0119 instytucj\u0119, a problem wyra\u017cany przez protestuj\u0105cych jest wa\u017cny i pal\u0105cy, to powinno si\u0119 zaprosi\u0107 tych ludzi i po to mamy Rad\u0119 Dialogu Spo\u0142ecznego, \u017ceby tam odbywa\u0142y si\u0119 takie rozmowy. Rozmowy ostatniej szansy przed wyj\u015bciem na ulice powinny by\u0107 prowadzone w\u0142a\u015bnie na forum Rady Dialogu Spo\u0142ecznego.<\/p>\n Inny dzia\u0142acz, z kt\u00f3rym rozmawia\u0142em, wskaza\u0142 na ten sam problem \u2013 braku w RDS mo\u017cliwo\u015bci inicjatywy ustawodawczej. Zastanawia mnie, co z perspektywy zwi\u0105zkowej mog\u0142oby si\u0119 sta\u0107 przedmiotem takiej inicjatywy, gdyby by\u0142a ju\u017c ona zapewniona. Jaki konkretny projekt, jakie projekty, mog\u0142yby by\u0107 przedstawione? <\/strong><\/p>\n Cho\u0107by kwestia zmian w kodeksie pracy. Nie tak dawno powo\u0142ano komisj\u0119 kodyfikacyjn\u0105, gdzie partnerzy spo\u0142eczni, ale te\u017c osoby z tytu\u0142ami naukowymi, zaproponowali swoje rozwi\u0105zania, natomiast na pewnym etapie komisja zako\u0144czy\u0142a prace i by\u0142o to nie do przyj\u0119cia. Je\u017celi na etapie Rady Dialogu Spo\u0142ecznego, a my\u015bl\u0119, \u017ce jeste\u015bmy w stanie z pracodawcami dom\u00f3wi\u0107 pewne kwestie zmian w kodeksie, oczywi\u015bcie my zrezygnujemy z pewnych kwestii, a oni z innych, to mog\u0142oby by\u0107 elementem inicjatywy ustawodawczej. M\u00f3wimy o ustawie o sporach zbiorowych; zesp\u00f3\u0142 prowadzi prace nad zmianami w tej ustawie, czyli czym\u015b, co jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, ale znowu powstanie jaka\u015b propozycja, a my nie b\u0119dziemy mogli jej wprost skierowa\u0107 do sejmu jako inicjatywy ustawodawczej.<\/p>\n Taki scenariusz inicjatywy ustawodawczej w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego zak\u0142ada\u0142by jednak konieczno\u015b\u0107 wcze\u015bniejszego dogadania si\u0119 przez obie strony \u2013 zwi\u0105zkowc\u00f3w i pracodawc\u00f3w, oraz przedstawiania wsp\u00f3lnie wypracowanych rozwi\u0105za\u0144. <\/strong><\/p>\n Ale tak ju\u017c jest dzisiaj; w ustawie o RDS jej stanowisko mo\u017ce by\u0107 przyj\u0119te tylko wtedy, gdy to jest wsp\u00f3lne ustalenie zwi\u0105zk\u00f3w i pracodawc\u00f3w. M\u00f3wimy jednak tylko o opinii, z kt\u00f3r\u0105 strona rz\u0105dowa najcz\u0119\u015bciej nic nie robi, a tutaj by\u0142oby tak, \u017ce je\u015bli mamy stanowisko, to mamy wsp\u00f3ln\u0105 inicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105 i kierujemy j\u0105 do marsza\u0142ka sejmu, jest procedowana i poddana pod g\u0142osowanie.<\/p>\n Czym w\u0142a\u015bciwie RDS r\u00f3\u017cni si\u0119 od Komisji Tr\u00f3jstronnej? Czy zmieni\u0142o si\u0119 co\u015b poza sam\u0105 nazw\u0105, czy co\u015b si\u0119 polepszy\u0142o, je\u015bli chodzi o poziom dialogu? <\/strong><\/p>\n Kiedy\u015b trzy centrale zwi\u0105zkowe wysz\u0142y z Komisji Tr\u00f3jstronnej, poniewa\u017c panowa\u0142 tam zupe\u0142ny bezw\u0142ad i skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania by\u0142a \u017cadna. M\u00f3wi\u0107 po to, \u017ceby m\u00f3wi\u0107, pisa\u0107 po to, \u017ceby pisa\u0107. Stwierdzono wi\u0119c, \u017ce trzeba co\u015b zmieni\u0107. Powsta\u0142a Rada Dialogu Spo\u0142ecznego, z innym nastawieniem, natomiast dzisiaj w mojej ocenie zaczynamy niestety dochodzi\u0107 do tego samego, co mieli\u015bmy w Komisji Tr\u00f3jstronnej. Zaczynamy by\u0107 niewydolni. Ludzie cz\u0119sto pytaj\u0105, co to w og\u00f3le jest ta Rada Dialogu Spo\u0142ecznego, co tam si\u0119 robi. Wyja\u015bniam to, informuj\u0119 pracownik\u00f3w, na wszystkich szkoleniach m\u00f3wi\u0119 o r\u00f3\u017cnych gremiach i dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w skali centralnej, ale cz\u0119sto ludzie pytaj\u0105: s\u0142uchaj, by\u0142e\u015b w tej Warszawie, gadali\u015bcie tyle czasu, ale co z tego wynika, jaka jest tego skuteczno\u015b\u0107? I to jest w\u0142a\u015bnie najwi\u0119kszy grzech, czyli brak skuteczno\u015bci. Dlatego p\u00f3\u017aniej si\u0119 to kwestionuje, skoro ja nie mog\u0119 ludziom powiedzie\u0107, \u017ce co\u015b za\u0142atwi\u0142em, bo nic si\u0119 nie da za\u0142atwi\u0107. Ten problem mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zany w\u0142a\u015bnie poprzez inicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105. To mia\u0142oby zupe\u0142nie inny wymiar w naszych uwarunkowaniach politycznych. Mo\u017cemy jako zwi\u0105zki forsowa\u0107 pewne rzeczy za po\u015brednictwem partii politycznych, ale jest to znacznie s\u0142absze. Inaczej by to wygl\u0105da\u0142o, gdyby strony si\u0119 dogada\u0142y, wszyscy reprezentanci tworzyliby wsp\u00f3lny projekt i trafia\u0142by on potem do laski marsza\u0142kowskiej.<\/p>\n Druga strona dialogu spo\u0142ecznego, pracodawcy, te\u017c pewnie ch\u0119tnie by z tego skorzystali. <\/strong><\/p>\n Jestem jako sekretarz Rady Dialogu Spo\u0142ecznego po rozmowie z moimi odpowiednikami z \u201eSolidarno\u015bci\u201d i OPZZ, rozmawiam te\u017c z pracodawcami, \u017ceby stworzy\u0107 odpowiedni projekt, a potem wywrze\u0107 presj\u0119, aby ta ustawa o Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego zak\u0142ada\u0142a r\u00f3wnie\u017c inicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105. To jest bardzo wa\u017cne. My\u015bl\u0119, \u017ce im bli\u017cej b\u0119dzie wybor\u00f3w, tym \u0142atwiej b\u0119dzie przekona\u0107 stron\u0119 rz\u0105dow\u0105, aby zgodzi\u0142a si\u0119 na taki zapis. To tylko inicjatywa ustawodawcza \u2013 co im mo\u017ce w tym przeszkadza\u0107? Nadal b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0142y nad tym sejm i senat, a prezydent ewentualnie by taki projekt podpisywa\u0142. Nie rozumiem, w czym jest problem i dlaczego jest to blokowane.<\/p>\n Jak wygl\u0105daj\u0105 relacje trzech central zwi\u0105zkowych w RDS? Czy zawsze idziecie we wsp\u00f3lnym froncie, czy bywaj\u0105 sytuacje, gdy r\u00f3\u017cne centrale opowiadaj\u0105 si\u0119 za r\u00f3\u017cnymi rozwi\u0105zaniami? <\/strong><\/p>\n Bywaj\u0105 oczywi\u015bcie takie sytuacje, \u017ce mamy inne spojrzenie na rzeczywisto\u015b\u0107 i na to, co si\u0119 proponuje. Nie jest tak, \u017ce z regu\u0142y mamy jednolite stanowisko. Z regu\u0142y w\u0142a\u015bnie nie, ale co do najwa\u017cniejszych kwestii, to dogadujemy si\u0119. To nie s\u0105 r\u00f3\u017cnice tylko mi\u0119dzy zarz\u0105dami zwi\u0105zk\u00f3w, lecz schodz\u0105 w d\u00f3\u0142. W\u0142a\u015bciwie wszystkie kwestie i stanowiska s\u0105 wypracowywane na poziomie bran\u017c. Tak\u017ce w samym Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych mamy niejednokrotnie problem z interesami poszczeg\u00f3lnych bran\u017c; cz\u0119sto co\u015b, co dla jednych jest do przyj\u0119cia, dla innych ju\u017c nie, wi\u0119c musimy to wy\u015brodkowywa\u0107.<\/p>\n Czy Pana zdaniem wp\u0142yw zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych na rynek pracy i w og\u00f3le na rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105 jest odczuwalny i czy m\u00f3g\u0142by by\u0107 wi\u0119kszy? W jaki spos\u00f3b mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107? O jakich miarach sukces\u00f3w zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych mo\u017cna m\u00f3wi\u0107? <\/strong><\/p>\n Nie mam \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce instytucja zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych jest potrzebna w ka\u017cdym pa\u0144stwie. Nie mam te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dobrze, i\u017c mamy pluralizm zwi\u0105zkowy, bo jest wyb\u00f3r i jest dyskusja, kt\u00f3ra generalnie powinna wypo\u015brodkowa\u0107 to, co jest dobre dla pracownik\u00f3w. Nie mam te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwi\u0105zki jednak osi\u0105gaj\u0105 sukcesy, patrz\u0105c chocia\u017cby z punktu widzenia nauczycieli. Z punktu widzenia tego, co si\u0119 ostatnio wydarzy\u0142o, je\u015bli chodzi o bran\u017c\u0119 g\u00f3rnicz\u0105 i podpisania umowy spo\u0142ecznej dla g\u00f3rnictwa, to te\u017c jest sukces zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, bo gdyby nie one, to by\u0142aby degrengolada i pracownicy pozostaliby bez zabezpiecze\u0144 i gwarancji. W energetyce za chwil\u0119 zapewne zostan\u0105 podpisane dwie umowy: dla pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy przejd\u0105 do NABE i dla pracownik\u00f3w zrzeszonych poza NABE. Gdyby nie zwi\u0105zki zawodowe, skupione w tr\u00f3jstronnych zespo\u0142ach bran\u017cowych, nie by\u0142oby rozmowy na ten temat i byliby\u015bmy w innym miejscu, pewnie gwarantuj\u0105cym byle co. Oczywi\u015bcie m\u00f3wimy tu o przemy\u015ble, o bran\u017cowych dziedzinach gospodarki, o administracji, o o\u015bwiacie, natomiast jest du\u017co do zrobienia gdzie indziej, w firmach typu Amazon czy Zalando, m\u00f3wimy o korporacjach, w kt\u00f3rych trudno zak\u0142ada\u0107 zwi\u0105zki, bo one na starcie s\u0105 eliminowane. Szkoda, bo to nie jest tak, \u017ce gdy pojawi si\u0119 zwi\u0105zek zawodowy, to dzieje si\u0119 co\u015b z\u0142ego. Uwa\u017cam, \u017ce pewna kultura gospodarcza, pewien standard gospodarczy, wymaga tego, aby zwi\u0105zek zawodowy by\u0142 instytucj\u0105 pomocn\u0105 w zarz\u0105dzaniu, bo je\u017celi za\u0142oga ma swoich przedstawicieli i ma kto rozmawia\u0107 z pracodawc\u0105, zwr\u00f3ci\u0107 mu uwag\u0119, \u017ce co\u015b mo\u017ce by\u0107 inaczej, to jest to p\u00f3\u017aniej motywacja dla tych pracownik\u00f3w, poczucie wi\u0119zi z zak\u0142adem. To niejednokrotnie jest nie tylko kwestia pieni\u0119dzy, ale i atmosfery. Uwa\u017cam, \u017ce je\u015bli pracodawca patrzy na zwi\u0105zek jako na co\u015b z\u0142ego i nagannego, to myli si\u0119. Gdybym by\u0142 pracodawc\u0105, to chcia\u0142bym mie\u0107 kogo\u015b, kto reprezentowa\u0142by za\u0142og\u0119 i przedstawia\u0142 mi jej punkt widzenia. My si\u0119 nie musimy zgadza\u0107, nie musimy nie wiadomo czego podpisywa\u0107, ale zwi\u0105zek to instytucja mog\u0105ca uwra\u017cliwia\u0107 na pewne kwestie, kt\u00f3rych pracodawca najzwyczajniej w \u015bwiecie czasami nie dostrzega.<\/p>\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. <\/strong><\/p>\n [\/vc_column_text][vc_empty_space empty_h=”2″][vc_button button_color=”accent” radius=”btn-circle” hover_fx=”outlined” text_skin=”yes” border_width=”0″ display=”inline” top_margin=”yes” uncode_shortcode_id=”884820″ link=”url:http%3A%2F%2Fczlowiekwpracy.pl%2F%23wywiady” button_color_type=”uncode-palette”]POWR\u00d3T[\/vc_button][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/section>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row unlock_row_content=”yes” row_height_percent=”0″ override_padding=”yes” h_padding=”5″ top_padding=”2″ bottom_padding=”3″ overlay_alpha=”50″ gutter_size=”3″ column_width_percent=”100″ shift_y=”0″ z_index=”0″ uncode_shortcode_id=”136706″][vc_column column_width_percent=”100″ gutter_size=”3″ overlay_alpha=”50″ shift_x=”0″ shift_y=”0″ shift_y_down=”0″ z_index=”0″ […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[164],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118166"}],"collection":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118166"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118166\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/czlowiekwpracy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}